Болашақ алдындағы жауапкершілік
Мемлекеттің ертеңі бүгін қабылданған шешімдерден басталады. Сол шешімдердің бағытын айқындайтын басты құжаттың бірі – Конституция. Ол билік құрылымын белгілейтін құқықтық негіз ғана емес, қоғамның қандай құндылықтарды басшылыққа алатынын, келешек ұрпаққа қандай ел қалдыруды көздейтінін көрсететін бағдар. Ата Заңға қатысты өзгерістерді бүгінгі күннің шеңберінде ғана емес, Қазақстанның ұзақ мерзімді дамуымен байланыстыра қарастырған жөн.
Әр кезеңнің өз талабы бар. Бір уақытта мемлекеттің басты міндеті тәуелсіздікті нығайту болса, ендігі кезеңде тұрақты даму, қоғамдық келісім, технологиялық ілгерілеу және азаматтардың әл-ауқатын арттыру мәселелері алдыңғы қатарға шығады. Қоғам өзгерген сайын мемлекеттік институттардың да заман талабына бейімделуі қажеттілікке айналады. Конституциялық жаңғырудың маңызы осындай өзгерістерге құқықтық негіз қалыптастыруымен ерекшеленеді.
Қазақстан үшін болашаққа бағдарланған саясаттың өзегінде адами капитал мәселесі тұруы керек. Білімді, бастамашыл әрі бәсекеге қабілетті ұрпақ қалыптастыру – елдің экономикалық және әлеуметтік әлеуетін арттырудың негізгі шарты. Бұл ретте білім беру сапасы, ғылымның дамуы, шығармашылық еркіндік пен жастардың қоғамдық өмірге араласуына мүмкіндік беру айрықша мәнге ие. Конституциялық қағидаттар осы бағыттардағы мемлекеттік саясаттың ұзақ мерзімді бағдарымен сабақтас болуы қажет. Елдің келешегі экономикалық көрсеткіштермен ғана өлшенбейді. Қоғамдағы сенім, адамдардың өз болашағына деген көзқарасы, әлеуметтік мүмкіндіктердің қолжетімділігі де маңызды. Азаматтар еңбегінің бағаланатынына, білім арқылы өсуге болатынына және өз қабілетін жүзеге асыруға мүмкіндік бар екеніне сенгенде ғана қоғамның даму әлеуеті артады. Мемлекеттік саясаттың нәтижесі халықтың күнделікті өміріндегі оң өзгерістерден көрінуі тиіс. Тағы бір маңызды мәселе – ұлттық бірегейлік пен заманға бейімделудің үйлесімі. Жаһандану дәуірінде әлемдік өзгерістерден тыс қалмай, сонымен бірге тарихи жадыны, ана тілін, мәдени мұраны және ұлттық құндылықтарды сақтау қажет. Екі бағыт бір-біріне қайшы емес. Керісінше, өз тамырын терең таныған қоғам ғана болашаққа сенімді қадам басып, әлемдік кеңістікте өзіндік орнын айқындай алады.
Бұл үдерісте жастардың орны ерекше. Олар – реформалардың нәтижесін ұзақ жылдар бойы сезінетін буын әрі елдің келесі даму кезеңін қалыптастыратын күш. Сондықтан, жас азаматтардың пікіріне құлақ асу, олардың бастамаларын қолдау және қоғамдық мәселелерді талқылауға қатысуына жағдай жасау маңызды. Жастардың ел болашағына жауапкершілікпен қарауы үшін олардың бүгінгі шешімдерге ықпал ете алатынын сезінуі қажет. Ұрпақ сабақтастығы да осы тұста көрініс табады. Алдыңғы буын қалыптастырған тәуелсіздік пен мемлекеттілік құндылықтарын сақтау ғана емес, оларды жаңа заманның талаптарына сай дамыту – ортақ міндет. Бұл міндет мемлекетке де, қоғамға да, әр азаматқа да қатысты. Елдің болашағы тек саяси шешімдермен емес, күнделікті еңбектің, білімге ұмтылыстың және ортақ жауапкершіліктің нәтижесінде қалыптасады.
Қорыта айтқанда, Конституцияның маңызын бүгінгі өзгерістермен ғана шектеуге болмайды. Ол – мемлекеттің ұзақ мерзімді бағдарын айқындайтын, қоғамның ортақ құндылықтарын бекітетін құқықтық негіз. Сол негізге сүйене отырып, білімді ұрпақ тәрбиелеу, ұлттық құндылықтарды сақтау, жаңа мүмкіндіктерге жол ашу және елдің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бүгінгі буынның болашақ алдындағы жауапкершілігі.
Жамал АКПАРОВА
Ortalyq.kz
