Адамзаттың байлығы

Білім – адамзаттың ең ұлы байлығы, ұлттың болашағына жол сілтейтін шамшырақ. Бүгінгі білімді ұрпақ – ертеңгі қоғамның тірегі, мемлекеттің сенімді тіреуі. Ақылды, білімді маман болу – жарқын болашақтың кепілі, ал, адал азамат болу – қоғамдық сенімнің негізі.

Адалдық – адам мінезінің асыл қасиеті, ұлттық болмыстың өзегі. Білім алушы жас бүгін білім ордасында адалдыққа тәрбиеленбесе, ертең қоғамда коррупция, алдау, сатқындық өмір сүреді. Адал азамат – сөзіне берік, ісіне жауапты, ұлт мүддесін жоғары қойған тұлға. Қазақтың данагөй ақындары ескерткендей: «Адам болам десеңіз, адам болам дегендей болма, адам болу керек» деп. Білім тек кітаптан оқып қана қалыптаспайды, ол мінезге сіңіп, жүрекке жылып, іс-әрекетте көрініс береді.

Мектептегі оқушы бүгінгі сабақтағы адал жауап берумен бастайды: тек өзі білетінді айту, досыңыздың жұмысын көшіріп алу емес. Университетте – зерттеу жұмыстарында плагиатсыз еңбек ету, емтиханда ашық сынақ тапсыру. Бұл – кішкентай қадамдар, бірақ олар адалдықтың тамырын қалайды. Қазіргі Қазақстанда «Жаңа Қазақстан» бағдарламасы осыны көздеп отыр: жастарды адал еңбекке, ашық бәсекеге тәрбиелеу. Адал азаматсыз маман – жоққа шығады, өйткені, сенімсіз адамға ешкім үлкен істі жүктемейді.

Кәсібилік – білімнің шыңы, қоғам дамуының қозғаушы күші. Жас маман тек теориямен қана шектелмей, практиканы меңгеріп, инновацияларға ашық болуы керек. Цифрлық технологиялар дәуірінде IT-маманы, инженер, дәрігер – бәрі өз ісінің хандары болуы тиіс. Білім – бұл өмір бойы жалғасатын процесс: мектептен бастап, университеттен өтіп, жұмыс орнында дамып отыратын жол.

Қазақстанда білім жүйесі осы бағытта реформалануда. Назарбаев Зияткерлік мектептері, техникалық университеттер жас мамандарды әлемдік деңгейге дайындайды. Бірақ кәсібиліктің кілті – өз ісіңе деген ғашықтық пен жауапкершілік. Мысалы, дәрігер науқастың өмірін құтқарарда тек кітап білімі емес, адамгершілік пен адалдық қажет. Инженер көпір саларда нақты есептермен қатар, қоғам қауіпсіздігін ойлауы шарт. Сондықтан, білім – кәсіби маман қалыптастырушы ғана емес, оны адалдықпен байланыстырушы көпір.

Білім мен адалдық – егіз ұғымдар. Адал азаматсыз кәсіби маман – жартасқа ұқсас: қатты көрінеді, бірақ іші бос. Кәсіби маман болсаң да, адалдықсыз – қоғамға қауіп. Абайдың өсиетімен айтқанда: «Ұлы ғылым – адам болу ғылымы». Бүгінгі жас – ертеңгі басшы, ата-ана, азамат. Ол білім арқылы өзін дамытып, адалдық арқылы қоғамға пайда әкелуі тиіс.

Қазақстанның болашағы – білімді жастардың қолында. Бүгінгі оқушы, студент – ертеңгі ғалым, басшы, азамат. Олардың иығында ұлттың армандары, мемлекеттің өркендеуі жатыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Білім туралы» жаңа Заңы осыны бекітеді: білім беру жүйесі жастарды адал, кәсіби тұлға етіп қалыптастыруға бағытталған. Бұл заң тек теория емес, практикаға негізделген реформа: цифрлық білім беру, кәсіби дағдыларды ерте меңгеру, адамгершілік тәрбиенің басымдығы. Ол жастарды жаһандық бәсекеге дайындайды, бірақ ең бастысы – ұлттық құндылықтарды сақтай отырып, адалдықты мінездің негізі етеді.

Әр оқушы өзін осы биіктікке көтеруі керек. Кітап оқумен қатар, спортпен айналысып, қоғамдық жұмыстарға қатысып, мінезін шыңдауы қажет. Кітап деген ақылдың қанаты болса, спорт – дененің күші, қоғамдық жұмыс – жауапкершіліктің мектебі. Бұл үйлесім арқылы жас өзін толық тұлға ретінде қалыптастырады. Білімді денсаулықты, адалдықты кәсібилікпен байланыстырады.

Білім – келешегіміздің кілті, ұлттың жарқын болашағына апаратын жарық жол. Ол бізді адал азамат, кәсіби маман етеді, қоғамды сенім мен дамуға толтырады.

Айнур Жилмасова,
Талды ауылы №19 тірек мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі,
педагог-зерттеуші.
Қарқаралы ауданы