Қарағандыда көктемнің ең көп талқыланған бизнес-форумының бірі – SHANYRAQ форумы. Бұл – Қазақстан бойынша жоспарланған жылдық тур аясындағы екінші бизнес-форум. Серік Сәпиев атындағы бокс орталығында өткен форумға Қазақстаннан 450-ден астам кәсіпкер, сарапшы, топ-менеджер және шағын әрі орта бизнес өкілдері жиналып, 2026 жылдың басты сұрағын ашық талқылады. Ол – дағдарыс жағдайында бизнес қалай өмір сүріп, бейімделіп, дамиды?
Форум жыл сайын «Елдің тамыры – кәсіпкерлерде» деген философиямен өтеді. Биыл да осы идея іс-шараның негізгі өзегіне айналды.
Бүгінде SHANYRAQ Қазақстандағы кәсіпкер мәртебесін біртіндеп өзгертіп жатқан қозғалысқа айналып келеді. Форум кәсіпкердің тек «шағын бизнес өкілі» немесе экономиканың жеке секторы емес екенін көрсетеді. Кәсіпкерлер – жұмыс орындарын ашып, аймақтарды ұстап тұрған, өндірісті дамытып, елге инвестиция құйып, жаңа Қазақстан экономикасын қалыптастырушылар. Бүгінде бизнестің мүлде жаңа шынайылықта жұмыс істеп жатқаны ашық айтылды. Салық жүктемесінің артуы, табыстылықтың төмендеуі, жарнаманың қымбаттауы.
Форумда негізгі назар тек отандық кәсіпкерлер мен жергілікті тәжірибеге аударылды. SHANYRAQ сахнасында шетелдік «жұлдыз» спикерлер, батыстық теориялар немесе Қазақстан нарығына сәйкес келе бермейтін әмбебап кейстер жоқ. Мұнда тек Қазақстанда жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлер сөз сөйлейді. Олар дағдарысты өздері бастан өткеріп, ел ішінде бизнес құрып, жергілікті нарықтың ерекшелігін жақсы түсінеді.
Биыл қатысушылардың назарын форум атмосферасы ерекше аударды. Көптеген қонақтар мен кәсіпкерлер ұлттық киіммен келді. Бұл SHANYRAQ-тың патриоттық ұстанымын және аудиторияның жобаға деген көзқарасын айқын көрсетті. Алаңда қазіргі қазақстандық кәсіпкерлік тек экономиканы ғана емес, ұлттық болмысты, мәдениетті және тамырға деген құрметті де дамытуы керек деген ой жиі айтылды. Ұйымдастырушылардың айтуынша, алдағы уақытта ұлттық дресс-код форум концепциясының бір бөлігіне айналуы мүмкін. Бұл – Қазақстан халықтарының бірлігі мен кәсіпкерлерді ортақ құндылықтар төңірегінде біріктірудің символы болмақ.
Форумдағы ең көп талқыланған тақырыптың бірі – кәсіпкерлік ойлаудың трансформациясы болды. Көптеген қатысушылар SHANYRAQ кәсіпкерлерді күнделікті «операционканың» шеңберінен шығуға көмектесетінін айтты. «Жалғыз қасқырдың тұзағы – кәсіпкердің тек өз бизнесінің ішінде қайнап, кеңірек ойламауы. Өсуді тежейтін ең үлкен фактор – осы», – деп бөлісті қатысушылар. Сондай-ақ, арзан маркетинг дәуірінің аяқталғаны туралы пікір де үлкен резонанс тудырды. Спикерлердің басым бөлігі жарнама мен клиент тарту құны кемінде екі есе өскенін айтып, бизнестің алға жылжу тәсілдерін толық өзгертуі қажет екенін жеткізді.
Панельдердің бірінде: «Егер ертең Instagram бұғатталса, не істейсіз?» деген сұрақ қойылғанда, зал іштей тынып қалды. Бұл тақырып бизнестің цифрлық тәуелсіздігі, жеке медиа, CRM-жүйелер, Telegram қауымдастықтары және клиенттік базамен тікелей жұмыс істеудің маңызын талқылауға себеп болды. «Instagram – жалға алынған территория. Бүкіл бизнесті соның ішінде қалдыру – үлкен тәуекел», – деген пікірлер айтылды. Қарағандыда ұйымдастырушылар кәсіпкерлік қауымдастықты күшейту үшін бірнеше жаңа формат енгізді.
Негізгі жаңашылдықтардың бірі – амбассадорлық бағдарламаның іске қосылуы. Алғаш рет Қарағандыдан 26 қатысушы SHANYRAQ-тың ресми амбассадоры атанды. Олар – жобаның құндылықтарын бөлісіп, Қазақстанның түрлі қалаларында қауымдастықты дамытуға атсалысатын кәсіпкерлер.
Форумда өз тәжірибесімен және практикалық құралдарымен Адиль Тасболатов (Royal Flowers), Гүльбану Майгарина (Lanzhou), Рудольф Сукут (StarBuilding), Александр Дорошенко (Wooppay), Ерлан Әшім (Natige), Нұрхан Жұмабеков (Абай тігін фабрикасы), Тимур Дурмагамбетов (Smetahub), Айзат Алкенов (Bellady) және басқа да қазақстандық кәсіпкерлер бөлісті. Форум аясында өндіріс иелері, IT-компания басшылары, құрылыс жобаларының жетекшілері, мейрамхана желілері мен маркетинг агенттіктерінің иелері танысып, жаңа серіктестіктер мен бірлескен жобаларды талқылады.
«Мен өзімді жүз пайыз бақытты сезінемін. Өйткені, бұл форум – менің миссиямның жүзеге асуы. Бұл – жасампаздық пен өз ісіңе деген махаббат туралы. Ерлан Әшім айтқандай: «Кәсіпкер – ең алдымен Адам» SHANYRAQ – адамдар туралы жоба. Менің миссиям – адамдарды біріктіретін кеңістік құру», – дейді форумның негізін қалаушы әрі ұйымдастырушысы Маргарита Боярова.
Соңғы үш жылда форум Қазақстан мен Өзбекстанда 12 іс-шара өткізіп, 33 000-нан астам қатысушыны, 100-ден аса қазақстандық спикерді жинады және 100 миллионнан астам digital-қамтуға қол жеткізді. Қарағандыдан кейін форум Қазақстан бойынша турын жалғастырады. Алда – Атырау, Астана, Шымкент және Алматы қалалары.
Алуа БАҒДАТҚЫЗЫ,
ҚарҰЗУ ІІ курс студенті
