Жол картасында Қарқаралы бөгетінің іргелес аумағы мен Қаратөбе учаскесіндегі тоғанды абаттандыру жұмыстары көзделген. Одан бөлек, Қарқаралыдан Бұғылы шатқалы мен Үлкен көл курорттық аймағына электр желісі тартылмақ. Автомобиль жолын жаңартып, су құбыры мен кәріз жүйесін тарту жұмыстары жоспарлануда.

Аида РАХЫМҚҰЛОВА,
Ortalyq.kz

Сообщение Туризмді дамытудың жол картасы әзірленуде появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Мәселен, бір ғана Балқаштың өзінде 68 демалыс орындары тіркелген. Қазіргі таңда жазғы демалыс орындарына абаттандыру жұмыстары қолға алынды. Алматы және Астанадан Балқашқа шығатын күнделікті рейс ұйымдастырылуда. Сонымен қатар, Қарағанды-Балқаш бағытындағы пойыз вагонына тағы екі вагон қосылды.

– Туризмді дамытудың негізгі нүктесі – Балқаш курорттық аймағы мен Қарқаралы ұлттық табиғи саябағы. Балқашта абаттандыру, инфрақұрылым салу және туристер үшін жағдайды жақсарту мәселесі бойынша жиын өткіздік. Бертіс шығанағындағы туристік нысандарға электр желілерін тартып, су және кәріз жүйесін тарттық. Енді қала жағалауын абаттандыру жұмыстарын бастаймыз, – деді Дастан Құдабаев.

Ербол ЕРБОЛАТ,
Ortalyq.kz

Сообщение Қала жағалауына абаттандыру жұмыстары басталды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында «Он жылдай уақыт бұрын «Медиация туралы» Заңды қабылдады. Бірақ қазіргі кезге дейін бірде-бір мемлекеттік орган оның даму мəселесімен айналысқан емес. Айқын мемлекеттік саясат байқалмайды. Бұл жағдайды реттеп, қателікті жөндеу керек» деген болатын.

Шараға сот төрағалары мен басқарма жетекшілері қатысты. Шара облыстық кəмелетке толмағандар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының төрағасы – Динара Мутубаеваның сөзімен басталды. Ол өз сөзінде пилоттық бағдарламаны жүзеге асыру аясында, көп балалы атааналарға əлеуметтік-психологиялық қолдау көрсету жұмыстары жүргізілетінін атап өтті. Одан бөлек, шара барысында облыстық соттың судьясы Елена Кириллова «Сот жүйесін реформалаудағы іс жүргізу заңнамасын жетілдіру мəселесі бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды түсіндіру», облыстық сот судьясы Лейла Калиакпарова «Отбасылық даулар бойынша соттан тыс медиация» тақырыптарында баяндама оқыды. Лейла Калиакпарованың айтуынша соттан тыс медиация дауды шешіп, келісімге келуге ықпал етеді. Медиацияда мүлікті бөліп, алимент төлеу туралы келісімдер болады. Отбасылық дау мен жанжалдың əсерінен ерлі-зайыптылар ажырасу үшін, сотқа жүгінеді. Сотта əр тарап істің өз пайдасына шешілгенін қалайды. Яғни, баланың тұрғылықты жерін ғана емес, сонымен бірге мүлікті бөлуді де анықтай бастайды.

Сонымен қатар, шара барысында Динара Маратқызы «Отбасылық сот пилоттық жобасын іске асыру туралы. Отбасы орталығын құру» атты баяндама оқыды.

Отбасы орталығын ашу 16 маусымға жоспарланды.

«Отбасы орталығы» – мұқтаж адамдарға қызмет көрсететін ұйым. Мемлекет мұндай мəселелерді шешумен тұрақты түрде айналыса алмайды. Сондықтан, жұмыстың осы бөлігін біз өзімізге алуға шешім қабылдадық. Орталықта тегін құқықтық жəне психологиялық көмек көрсетеміз. қызметкерлеріміз əкімдіктің барлық бөлімдерімен, соның ішінде жұмыспен қамту жəне əлеуметтік бағдарламалар бөлімімен жұмыс істейді. Біз қандай да бір отбасының мəселесі туралы біліп, көмектесуге тырысамыз, – дейді Динара Мутубаева.

Орталық жұмысына ардагерлер, медиаторлар, психологтар мен заңгерлер қатысады. Олардың қызметі ажырасу жəне басқа да азаматтық процестер кезінде тараптарды татуластыруға бағытталған. Жобаның негізгі мақсаты – ажырасуды азайтып, отбасылық құндылықтарды нығайту.

«Бүгінде ажырасу өте көп. Ал, отбасындағы жанжал балаға кері əсерін тигізеді. Ажырасудан көбінесе балалар зардап шегеді, оларға ата-анасының бірін таңдау қиын. Сондықтан, отбасылық даудың алдын алу біздің басты міндетіміз дейді», – Динара Маратқызы.

Шара соңында отбасы орталығында арнайы мамандардың жұмыс жасайтынын жəне ажырасудың алдын алу жұмыстары қолға алынатыны ескертілді.

Қарақат ҚҰРМАШЕВА,
Еуразия ұлттық университетінің II курс студенті

Сообщение Отбасы орталығы ашылады появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Қазір жұмыс басталып та кеткен. Мәселен, Тасзаемка ауылына кіреберіс 2,2 километр жолды жаңғыртуға бөлінген 1128 миллион теңгені игеруді «Дорстрой LTD» ЖШС міндетіне алып, оны жыл аяғына дейін аяқтамақ.

Бұдан бөлек аудандық маңызы бар автожолдардың орташа жөндеуі бойынша екі жылдық жобалар да жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, Вольный ауылына кіреберіс 9 километр жолды жөндеуге бөлінген 280 миллиондық жұмыстың 90 пайызын «Қарағанды жол құрылысы» ЖШС бітіріп, маусым айының соңына қарай толық тәмамдамақшы.

Ал, Көксу ауылына да кіретін 5 километр жолдың орташа жөндеуіне қарастырылған 151,4 миллион теңгенің шаруасын «Tuberia Construction» ЖШС осы маусым айында бітіргелі отыр.

Сонымен бірге «Ауыл – Ел бесігі» бағдарламасы аясында 4 ауылдық округтегі 10,1 километр жол 431 миллион теңгеге жөнделетін болып жоспарланған.

Аудан орталығы Абай қаласының өзінде ұзындығы 6,8 шақырым болатын жеті көше 241,7 миллион теңгеге орташа жөндеуден өтуде. Сондай-ақ, мамыр-маусым айларында қаланың тағы да үш көшесіне 6,8 миллион теңгеге 0,5 шақырым жол төсеу қолға алынған.

Ауданның 7 ауылдық елді мекеніне қарасты 15,2 километр жолды жөндеу де көзделіп, оған жергілікті бюджет есебінен 492 миллион теңге бөлінген көрінеді. Ол жұмыстар кешелі бері басталды да.

Осылайша автомобиль жолдарының жөнделуі көлік-коммуникация кешенінің басты элементінің бірі ретінде қызмет қылып, дамытылса, оның ел экономикасының қарқыны артуына да игі әсері болмақ. Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің сөздерінде сан мәрте айтқан болатын.

Ержан ИМАШ,
Абай ауданы
Ortalyq.kz

Сообщение Жергілікті жолдар жөнделуде появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

– Тексеру нәтижелері бойынша қауіпсіздік, техникалық реттеу, электр энергетикасы, еңбекті қорғау, санитарлық-эпидемиологиялық нормалар және тағы да басқа сала бойынша 600-ге жуық заңбұзушылық анықталды. Атап айтсақ, объектілерді жаңартуда инвестициялардың болмаған, қабылданып жатқан шаралардың негізінде ақаулар жойылмаған. Электр станциялары мен желілерде техникалық пайдалану ережелері бұзылған. Жылу желілерінің температуралық кестелері сақталмаған. Өлшеу құралдары уақтылы тексерілмеген. Анықталған барлық заңбұзушылықтар бойынша кінәлілер әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 27 млн. теңге сомасында 16 прокурорлық қадағалау актісі енгізілді, – делінген хабарламада.

Бүгінгі таңда «Kazakhmys Energy» ЖШС 21 млн. теңгеден астам айыппұл сомасын төлегені анықталды.

Аида РАХЫМҚҰЛОВА,
Ortalyq.kz

Сообщение 27 млн. теңге айыппұл салынды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

23-ші шағын аудандағы саябақ бұған дейін ескі қоршаумен қоршалған. Қазір ескі қоршау толығымен алынды. Енді жарықшамдар орнатылуда. Бұдан бөлек, арнайы техниканың көмегімен жаяу жүргіншілер жолының орыны ретке келтірілуде. Алдағы уақытта төсеніштер төселіп, орындықтар мен қоқыс жәшіктері орнатылады. Саябақтың қақ ортасындағы үлкен алаң абаттандырылып, футбол, баскетбол ойындарына арналған алаң мен балалар ойын кешені салынады.

– Бірде бір ағашты кесіп тастауға жол бермейміз. Барлық жасыл желектер сақталуы тиіс. Қурап қалған өсімдіктерді алып тастау үшін арнайы мамандардың көмегіне жүгіну қажет. Жұмыс сапасын көпшілікпен бақылаңыздар. Саябақ қала тұрғындарының сүйікті демалыс орыны болуы үшін бәрін жасау қажет. Болашақта бизнес өкілдерін тартып, аттракциондар ашу қажет, – деді аймақ  басшысы Ермағанбет Бөлекпаев.

Аида РАХЫМҚҰЛОВА,
Ortalyq.kz

Сообщение Ескі саябаққа жөндеу жұмыстары жүргізілуде появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Бұл – қарағандылық бүлдіршіндер мен ата-аналардың көптен күткен арманы. Бұған дейін зиялы қауым өкілдері тарапынан аталған мәселе бірнеше рет көтерілген. «Ortalyq Qazaqstan» газеті де 2021 жылы наурыз айында «Қуыршақ театры бар, қазақ труппасы жоқ…» деп мақала жариялаған.

Осындай сұраныстан соң Сәкен театры бір жыл бұрын кішкентай көрермендерге арнап ертегілер мен қойылымдар сахналай бастады. Жыл бойына театрдың көркемдік жетекшісі А.Салбанның авторлығы һәм режиссерлігімен «Қуыршақтар оянғанда», «Күнделік», «Мұзды өлке» ертегілері және театрдың репертуарында бұрыннан бар балалар спектакльдері қазақ тіліндегі қойылымдарға сусаған балаларға тарту етілген.

Енді, міне, облыс әкімі Ермағанбет Бөлек­паевтың қолдауымен 25 адамдық арнайы штат бекітіліп, театр жанынан аймағымыздағы тұңғыш Қуыршақ театры бүлдіршіндерге есігін айқара ашты.

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Рымбала Омарбекова, Қайрат Кемалов, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Кеңес Жұмабеков, Сәкен театрының басшысы Құрман Қалымов, театрдың көркемдік жетекшісі Айдын Салбан, Т.Жүргенов атындағы өнер академиясының актер шеберлігі және режиссура кафедрасының ұстазы Маржан Есдәулетова қатысқан баспасөз мәслихатында өнер майталмандары журналис­тердің сауалына жауап берді.

– «23-ші Қаратеңіз халықаралық театр фес­тивалі мен түркітілдес мемлекеттер арасындағы «Мың тыныс – бір үн» театр фес­тиваліне бәсекелестік элемент болған жоқ. Екеуіне де қатысып, көрерменге рухани азық сыйлағанымыз үшін диплом алып, лауреат атандық. Ұйымдастырушылар шақыру жіберді. Бұл Түркияға алғашқы сапарымыз емес және осы жолы облыс басшылығының қолдауымен бардық. Біз «Текебұрқақты» таңдадық. Пластикалық морфоза – бұл жаңа, жас жанр. Ерекше әрі қызықты. Өйткені, мұнда актерлер музыкалық аспаптарда ойнайды, музыканың ырғағымен және қозғалыста жүріп диалогтарын көрерменге жеткізеді, – деп түсіндірді Құрман Өмірбекұлы.

Театрдың талантты актері Ахай Жұмамұрат Түркияда көрерменнің ықыласы ерекше болғанын айтады.

«Фестивальге Әзірбайжан, Болгария, Италия, Норвегия сияқты көптеген елдің театрлары барды. Ол жақта кино жақсы дамыған. Театр аз екен. Біздің сахна өнерімізге таңдай қақты. Қойылымның бәрі аншлагпен өтті. Тіпті, бір қыз бала «Мен қазақ тілін үйренемін» деді әсерленіп. Елге марқа-йып қайттық», – деді ол.

Әзірге театр шеберханасында әр түрлі 15 қуыршақ бар. Енді, қуыршақ жасауды әрі қарай дамыту міндеті тұр. Қарағандыда қуыршақ жасау технологиясын шебер меңгерген мамандар жоқтың қасы. Алайда, жұмыла жұмыс істеп, бәріне қол жеткізетінін айтады театр басшылығы.

Ал, Маржан Есдәулетова қуыршақ театрында жұмыс істеу қиын екенін айтады.

«Қуыршақ театрында жұмыс істеу оңай деп ойлайды. Өзім осы саланың маманы болғандықтан, жауапкершілігі мол сала екенін білемін. Өйткені, балаларға қуыршақтар арқылы көңіл күйді, сезімді жеткізуің керек. Дауыс, мәтін, қимыл, костюм бәрі маңызды. Биыл Т.Жүргенов академиясынан диплом алғалы тұрған 6 түлегін осында алып келдім. Олар енді Қарағанды қуыршақ театрында жұмыс істейді. Олар әлеуметтік жағынан толық қамтылған. Тағы бір айта кетерлігі, қуыршақ театрының қойылымдары бірте-бірте пісіп жетіледі. Сатылап дамиды. Дами түсіп, соңында адамдар көрінбей тек қуыршақтар көрінетін деңгейге жетеді. Сондықтан, үлкен еңбек күтіп тұр», – деді Маржан Мұратқызы.

Қуыршақ театрының тұсауы кесілген соң Ноэль Фришердің «Кішкентай құтан мен қарақшы» қуыршақ ертегісінің премьерасы болды. Мұны Маржан Мұратқызының жетекшілігімен Жүргеновтің алты түлегі Беглан Омаров, Шапағат Балтабай, Ділназ Уәлиева, Ұлан Тұрдығазы, Марат Серікхан, Бекзат Абай ойнап шықты.

Ертегі қанаты сынған кішкентай құтан мен егін күзететін қарақшының достығы хақында. Олар көп қиындыққа кезіксе де, бірлесе жүріп, жеңіп шығады.

Кейін жұрт назарына «Қуыршақ-думан» қойылымы ұсынылды.

Жәлел ШАЛҚАР,
Ortalyq.kz

Сообщение Қарашаңырақта – Қуыршақ театры появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Әлеуметтік желіде Instagram, Facebook, TikTok-та жеке парақша ашпаған адам жоқ шығар?! Өмірімізді ғаламторсыз, телефонсыз елестету мүмкін емес. Сол кішкентай құрылғы арқылы барлық мәселе шешіліп тұр. Бұрындары қалалық жерде ғана бар еді, енді ауылдық жерлерде де ғаламтор қолданысқа еніп, еркін қолдана алатын мүмкіндікке ие болып отыр. Ай сайынғы белсенді TikTok пайдаланушыларының саны 1 миллиард. Оның шамамен 60%-ы 16 мен 24 жас аралығындағы тұтынушылар.

Қазір адамның қаншалықты өз ісінің шебері екенін жүргізетін парақшасына, фолловерлерінің санына байланысты бағалайтын болдық. TikTok парақшасы арқылы жазбаларға өз ойын жазып, халыққа күш-жігер беретін, жақсылыққа шақыратын танымдық парақшалар да өте көп. Жаныңа жақын кумиріңді тауып алып, оның жасағанын қайталап та жетістікке жетуге болады. Тіпті, осы YouTube, Instagram, TikTok арқылы миллиондаған пайда тауып отырған адамдар да бар. Қай желіні ашсаң да, бірін-бірі үйретіп, ғаламтордың заманында түрлі мамандықтардың қырын ашып жатыр. Әрине, ол өте қуантады. Бірақ, бұл жерде біз сол көп ақпараттың ішінен өзімізге керегін саралай алатын халде болуымыз керек. Себебі, таяқтың екі ұшы бар сияқты, желідегі алаяқтар саны да күрт көбейіп кетті. Біреу өтірік ақша алса, бірі жастардың миын кері бағытта улап жүр. Оған дәлел көк кит ойындары, теріс ағымдағы дін өкілдері. Ғаламторға кіре қалсақ, әлдекім бірдеңе үйреткісі, әлдеқандай бір өнімді сатып алуға үгіттегісі келеді.

Бірақ, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жасалатын ықпал осындай ұсақ дүниелермен шектелмеу керек деп ойлаймын. Сондықтан да, адам сауатты болуы тиіс. Ненің жақсы, жаман екенін ажырата алатын есті болуымыз қажет.

TikTok-та адамның миын улайтын теріс трендтер де баршылық. Мысалы, айтып өтсем, TikTok-та жаңа тенденция кең танылды. Әлемнің түпкір-түпкірінен ондаған миллион қолданушы Горгон Медузасының суреттері бар бейнежазбаларды жариялап, осы арқылы бұрын зорлық-зомбылық көргендерін мойындағысы келді. Қазіргі таңда ата- аналар осы жұмбақ трендке алаңдай ма? Психологтардың кеңесі бойынша бұл тенденция қауіпті емес. Егер де, агрессияны тудыратын белгілерді халық көп қолданса, онда алаңдауға негіз бар көрінеді. Медуза горгоны бар суреттерде зорлық-зомбылық фактісін жеткізу, оның қайғысын бастан кешіру және барлығына оған қарсы тұруға агрессивті дайындық туралы ескерту әдісі бар екендігін психологтар пайымдаған болатын.

Желіде лайк басып, пікір білдірерде кейбір ата-аналар шектен шығып жатады. Көрнекі мысал ретінде сарапшылар TikTok-та елес­ті балалар трендін және оны ата- аналардың адам басын жануардың басына айналдыратын Instagram бейнежазбаларында бетперде қолдануын келтіреді. Tengri Lifestyle басылымының редакторлары сарапшыларға жүгініп, балаларды неге қорқытпау керектігін және зиянсыз болып көрінетін көңіл көтерудің салдары қандай екенін анықтады.

TikTok-тағы «Бөлмедегі елес» тренді бір қарағанда зиянсыз болып көрінеді. Танымал бейнежазбаларда ата-аналар балаларының алдына смартфон камерасын қосып, «қорқынышты» сүзгіні орнатып, есікті жауып, өздері шығып кетеді. Аз уақыттан кейін бағдарлама іске қосылып, экранға қорқынышты «елес» шығады. Балалар камерада бейнеленген кейіпкердің өтірік екенін түсінбей, қорқып, айғайлап, жылап, телефонды тастай салады да, бөлме жабық болғандықтан, олар бөлмеден шыға алмай қалады. Бұл тренд теріс және оң реакцияларды тудыратын танымалдылыққа ие болған-тын. Балаларға келсек, оларға бұл психологиялық соққы болады.

Мен осы трендтің мәнін түсінбеймін, не үшін баланы мазақ ету керек? Балалар қорыққаннан ауырып қалуы мүмкін. Тіптен, сөйлемей кетуі де ғажап емес. Меніңше, осы сияқты трендті қолданған ата-аналар баласын тәрбиелеуге немқұрайлы қарайды.

Ересектердің міндеті – баланың сезімін төмендетпей, шынайы сезіммен өмір сүруге көмектесу. Ал, балаларды қорқыту трендінің танымалдығының ар жағында жас ата-аналардың жасырын агрессиясы жатпасына кім кепіл?

Елімізде TikTok-тың аясында да әр жастың, әр саланың ерекшеліктеріне қарай пайдалы контенттерді қалыптастыруға мән берген жөн секілді. Бұл жоғарыда айтқандай бейбастақ іс-қимылға баратын жастарды ойлануға, өз іс-әрекетінен қысылуға, кемшілігін түзеуге ықпал етер еді. «Ғылым-білімді әуелі бастан бала өзі ізденіп таппайды. Басында зорлықпенен яки алдауменен үйір қылу керек, үйрене келе өзі іздегендей болғанша», – дейді данышпан Абай отыз сегізінші сөзінде. Хакім сөзін басшылыққа алатын бір бағыт осы.

«Заманына қарай бөркіңді ки» деп дәл айтылған. Заман талаптарынан қалмай ілескен дұрыс. Бірақ, керегін алып, керек емес ақпараттармен миымызды, санамызды уламайық. Әсіресе, жастар, уақытымызды осы желіде отырып өткізіп алмайық. Әр нәрсенің өзіндік шектеуі болу керек. Білім іздеп, жан-жақты дамып, өзімізге не керек екенін білген кезде, ешбір әлеуметтік желінің кері әсері мақсатымыздан алыстатпайды.

Қарақат ҚҰРМАШЕВА,
Еуразия Ұлттық университетінің II курс студенті

Сообщение TikTok желісі қауіпті ме? появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

– Жастардың отаншылдық рухын күшейту керек. Қазір әлеуметтік желіде Мемлекеттік Туды қадірлеу туралы көптеген ой-пікірлер айтылып жатыр. Өкінішке қарай, қасиетті Көк Туымызға байланысты орын алған жағымсыз жағдайлар азаймай тұр. Сондықтан байрағымызды пайдалану тәртібін қайта қарау керек деп ойлаймын. Қажет болса, тиісті заңдарға өзгертулер енгізуге болады. Өйткені Көк Туымыз – қас­терлі Тәуелсіздігіміздің символы, – деген еді Мемлекет басшысы.

Жалпы, мемлекеттік рәміздерді пайдалану қағидаларын қайта қарау 2020 жылы басталған еді. Астаналық тұрғынның балконына ту ілгені үшін 400 мың теңгеге жуық айыппұл төлегені қазақстандықтардың наразылығын туғызған болатын. Осыдан кейін енгізілген өзгерістер нәтижесінде Мемлекеттік Туды пайдалану аясы заңнамалық тұрғыда кеңейді. Енді оны жеке және заңды тұлғалар ғимараттарда, оның ішінде балкондарда және салтанатты іс-шаралар өткізілетін орындарда патриоттық сезімдерін, қазақстандық бірегейлігін білдіру, елдің, оның азаматтарының жетістіктерін қолдау мақсатында пайдалана алады. Сондай-ақ, Мемлекеттік Ту оның көлеміне қарамастан ұлттық стандартқа сәйкес келуі тиіс екенін ескеру қажет. Жеке және заңды тұлғалардың Мемлекеттік Туды ұлттық стандарт талаптарын бұза отырып пайдалануына жол берілмейді. Бірақ ол ұлттық стандартқа сай болуы қажет.

Сонымен қатар, Мемлекеттік Туды адамға немесе затқа құрмет белгісі ретінде жалауды төмендетуге, апат сигналын беруді қоспағанда, оны кантонмен төмен қоюға, туды орналастырған аумақтағы заттарға (жер, еден, су) тигізетіндей етіп орнатуға, тудың бағанын көлденеңінен көтеруге (ту әрдайым бұрышта болуы керек), туды орналастырған кезде оның зақымдануына немесе кірлеуіне, туға бірдеңе жазу және (немесе) сурет салуға, тумен бір нәрсені орауға, төсек-орын және драпировка ретінде пайдалануға, оның бейнесін бір рет пайдаланылатын майлықтарға, қораптарға және басқа заттарға басып шығаруға тыйым салынады.

Қазақстан Республикасының қолданыс­тағы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес, ұлттық стандарт талаптарына сәйкес келмейтін Мемлекеттік Туды заңсыз дайындағаны үшін әкімшілік айыппұл салынады. Жеке тұлғаларға – жиырма бес, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – елу, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – жетпіс бес, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. Қайталанған жағдайда айыппұл екі есе өседі. Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне сәйкес, мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін 3 мың АЕК дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, не тоғыз жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, не екі жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге, не сол мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

Жансая ОМАРБЕК,
Ortalyq.kz

Сообщение Ту тұғырлы болсын десек… появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Өткен ғасырдың бірінші жартысындағы саяси қуғын-сүргін сан тағдырды тәлкек етті. Нақақтан жер аударылған, әділетсіз сотталған, көрсетіндімен өлім жазасына кесілген мыңдаған адам қуғын-сүргінге ұшырап, зобалаңға душар болды. Қуғын-сүргін кезеңінде Қазақстан аумағында құрылған лагерьлерге 5 миллионнан астам адам жер аударылды. Бұл санның артында сүргіннен зардап шеккен миллиондаған отбасылардың тақсіреті жатыр. Ресми деректерге сәйкес, Қазақстанда 100 мыңнан астам адам қуғын-сүргінге ұшырады. 25 мыңнан астам адам ату жазасына кесілген. Сол жылдары жазықсыз жазаланғандардың қатарында Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Тұрар Рысқұлов, Мағжан Жұмабаев, Сәкен Сейфуллин сияқты көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлері, өзге де ұлт зиялылары болды.

Бұл есімдер исі қазақ елі қасі­ретінің жаңғырығындай. Ұлы даланың қыран ұлдары ұлт идеясы үшін күресіп, басын бәйгеге тікті. Қылтасынан қиылған сом тұлғалар тарих бедерінде алтын әріппен жазылды. Өйткені, олардың үміті мен арманы шындыққа айналды. Кейінгі жас буын егемен мемлекеттің аумағында асқан әрі еркін өмір сүруде.

Тоталитаризмнен зардап шеккен ұлт өкілдері үшін қазақ жері құтты мекенге айналды. Ата-бабадан дарыған қайсарлық пен төзімділіктің арқасында қатаң сыннан абыроймен өтіп, біртұтас ұлт ретінде бірігуге мүмкіндік туды.

Бүгінде елдің бірқатар өңірлерінде, оның ішінде Осакаров ауданында да монументтер мен ескерткіш тақталар орнатылған. Бұл – қазақ жұртының дархан көңілі мен даналығына деген шексіз ризашылықтың белгісі.

Осакаров ауданының әкімі Руслан Нұрмұханбетов пен аудандық мәслихат төрағасы Қанат Саққұлақов естелік белгіге гүл шоқтарын қойып, тағзым етті. Саяси қуғын-сүргін және жантүршігерлік ашаршылық жылдарында қаза тапқандарды еске алу және қайғыру белгісі ретінде бір минут үнсіздік жарияланды.

Сарыарқаның сайын даласы – ең қымбат Отаны мен үйінен айырылған қоныс аударушылар үшін баспана болды. Оның ішінде Осакаров ауданы сүргінге ұшыраған отбасыларының жартысынан көбін қабылдады. 13 нөмірлі арнайы кент құрылды. Еділ, Пенза, Тамбов, Курск және басқа облыстардан қуғындалып келгендер мәжбүрлі түрде жат жерге қоныстандырылды.

Айта кетерлігі, ескерткіш белгінің маңына Осакаров ауданының барлық 13 нөмірлі кентінің өкілдері жиналды. Әр түрлі халықтардың біздің өңірге қоныс аударуына қатыгез саясат себеп болғанына қарамастан, депортацияланғандардың ұрпағы Қазақстан жерінде жаңа өмір бастай алды.

Барлық қатысушылар естелік белгіге гүл шоқтарын қойып, тәжім етті. Зобалаң жылдарды бастан кешкен әр арыстың айтқан зары, кешкен мұңы, жүріп өткен «тар жол тайғақ кешуі» бүгінгі ұрпақтың есінде.

Қазақтың маңдайына біткен марқасқалары 1937-1939 жылдары азап шекті. Тәуелсіздік жылдары 146 мыңға жуық күнәсіз жазғырылған отандасымыздың аты жазылған 14 «Аза кітабы» жарыққа шықты. Заңнама шеңберінде 340 мыңнан астам жазықсыз қуғын-сүргінге ұшыраған азамат ақталды.
Тағылымы мол рәсім қатысушылары жиын соңында естелік фотосуретке түсті.

Ерқанат КЕҢЕСБЕКҰЛЫ,
Осакаров ауданы
Ortalyq.kz

Сообщение Тарихқа тағзым еткен рәсім появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.