Балалардың жазғы демалысын қалай қауіпсіз өткізуге болады?
Жаз – балалар мен ересектер үшін ең көп күтілетін жыл мезгілдерінің бірі. Бұл каникулдар, демалыстар, саяхаттар, табиғат аясындағы тынығу және белсенді уақыт өткізу кезеңі. Жылы мезгілде балалар көбірек уақытын далада өткізеді, лагерьлер мен ойын алаңдарына барады, ата-аналарымен бірге демалады. Алайда дәл жаз мезгілінде әртүрлі жұқпалы аурулардың, тағамдардан уланулардың, жарақаттардың, күн өтуі мен ыстық өтуінің қаупі артады. Сондықтан денсаулықты сақтап, қолайсыз жағдайлардың алдын алуға көмектесетін қарапайым қауіпсіздік ережелерін есте ұстау өте маңызды.
Балалардың қауіпсіздігі көбіне ересектердің қадағалауына байланысты. Балаға үйде, көшеде, жол маңында және су айдындарының жанында өзін ұстау ережелерін үнемі ескертіп отыру қажет. Балалар ата-анасының рұқсатынсыз алысқа кетуге болмайтынын, бейтаныс адамдармен сөйлеспеу керектігін, бөгде адамдардан тамақ пен сусын алуға болмайтынын, сондай-ақ ересектердің қарауынсыз шомылуға болмайтынын білуі тиіс.
Жазғы каникул кезінде көптеген балалар мектеп жанындағы және қала сыртындағы лагерьлерге барады. Демалыс орнын таңдағанда ата-аналар тұру жағдайына, тамақтандырудың ұйымдастырылуына, медициналық қызмет көрсетілуіне және нысанның белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын санитариялық-эпидемиологиялық қорытындының болуына назар аударуы тиіс.
Балаларды жеке бас гигиенасы ережелерін сақтауға үйрету де өте маңызды. Балаға қолды тамақтанар алдында, серуендерден кейін және әжетханаға барған соң жуу керектігін түсіндіру қажет. Сондай-ақ оларға басқа адамның сүлгісін, тарағын, тіс щеткасын және жеке пайдалануға арналған өзге де заттарын қолдануға болмайтынын ескертіп отыру керек.
Су айдындарында шомылу ыстықты жеңіл көтеруге көмектеседі, алайда тек арнайы жабдықталған және ресми түрде рұқсат етілген жерлерде ғана қауіпсіз демалыс болып саналады. Мұндай орындар халық денсаулығы үшін жоғары қауіп төндіретін нысандарға жатады, сондықтан олар санитариялық талаптарға сәйкестігін растайтын санитариялық-эпидемиологиялық қорытындыға ие болуы тиіс. Демалушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін бұл нысандарда өндірістік бақылау жүргізіледі, ол су айдындары мен жағажай құмының зертханалық талдауларын, сондай-ақ аумақтың санитариялық жағдайын бақылауды қамтиды. Мұның барлығы ықтимал қауіптерді дер кезінде анықтап, жұқпалы және паразиттік аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Рұқсат етілмеген жерлерде шомылуға тыйым салынады. Су әртүрлі денсаулыққа қауіпті микроорганизмдермен ластануы мүмкін және ішек инфекцияларының, тері ауруларының, көз және құлақ қабынуының себебі болуы ықтимал.
Ата-аналар балаларды су маңында тіпті қысқа уақытқа да қараусыз қалдыруға болмайтынын есте ұстауы тиіс. Балаларға бейтаныс жерлерде суға секіруге, жағаудан алысқа жүзуге, суды жұтып қоюға және тыйым салынған белгілері бар жерлерде шомылуға рұқсат бермеу қажет. Шомылғаннан кейін душ қабылдап, құрғақ киім кию керек.
Тамақ қауіпсіздігі шаралары да маңызды. Ыстықта өнімдер тез бұзылады, әсіресе сүт өнімдері, ет, салаттар мен дайын тағамдар. Жарамдылық мерзімі өткен немесе тоңазытқышсыз сақталған өнімдерді жеуге болмайды. Көкөністер, жемістер мен жидектерді мұқият жуу қажет, ал ішетін су ретінде тек қайнатылған немесе бөтелкедегі суды пайдалану керек. Кездейсоқ сатушылардан немесе жол бойынан тамақ сатып алуға болмайды. Жұмсақ балмұздақты тек таза жерлерден таңдау керек және жеке бас гигиенасы мен өнім сапасына назар аудару қажет.
Жаз мезгілінде кене мен жәндіктердің шағу қаупі артады, олар әртүрлі ауруларды таратуы мүмкін. Қорғану үшін репелленттерді қолданыңыз, жабық киім киіңіз, серуеннен кейін дене мен киімді мұқият тексеріңіз. Егер кене табылса, дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
Күн өтуі мен ыстық өтуінің алдын алу үшін күннің ыстық уақытында көлеңкеде болған дұрыс, бас киім кию, табиғи матадан тігілген жеңіл киім кию және жеткілікті су ішу қажет. Әлсіздік, бас айналу немесе жүрек айну байқалса, медициналық көмекке жүгіну керек.
Қаладағы субұрқақтарда шомылуға және ойнауға болмайды. Ондағы су тазартылмайды және онда микробтар болуы мүмкін. Тайғанақ плиткалар мен электр қондырғылары қосымша қауіп төндіреді. Ата-аналар балаларға мұндай ойындардың өмірге қауіпті екенін түсіндіруі тиіс.
Жазғы демалыс тек жағымды эмоциялар сыйлап, денсаулықты нығайтып, жақсы естеліктер қалдыруы тиіс. Қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау демалысты қызықты әрі жағымсыз жағдайларсыз өткізуге көмектеседі.
С.ИРИСТАЕВ
Шахтинск қаласының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері
