Ашылу салтанатына ҚР Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов, Ұлытау облысының әкімі Дастан Рысбеков, “Қазақмыс корпорациясы” ЖШС басқарма төрағасы Нұрахмет Нуриев, Халықаралық шахмат федерациясы (ФИДЕ) президентінің кеңесшісі Берік Балғабаев қатысты.

– Ұлт ұясы – Ұлытауда сіздермен қауышқаныма қуаныштымын. Барлығыңызды академияның ашылуымен шын жүректен құттықтаймын. Мемлекет басшысы спорт саласына ерекше көңіл бөлуде. Нәтижесінде спортшыларымыз әлемдік додаларда әрқашан биіктен көрініп келеді. Шахматта біздің спортшылар әлемдік додаларда өте жоғары нәтиже көрсетіп жүр. Елімізде 8 мыңнан астам шахмат үйірмелері жұмыс істейді. 270 мыңнан астам бала шахматпен айналысады. Жансаяның өзі халықаралық гроссмейстер. Әлемдік аренада топ жарып, өзінің спорттағы жолынан бөлек, балаларды спортқа баулып, оларға жол ашып жатыр. Келешекте осындай академиялардан әлемдік додаларды бағындыратын спортшылардың өсіп шығатынына сенімдімін, – деді Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов.

Сообщение Ұлытау облысында еліміздегі ең ірі шахмат академиясы ашылды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

– Ойындар өте тартысты өтті. Әсіресе блиц қызықты болды. Таңғы оннан кешкі сегізге дейін қатысушылар 22 ойын ойнады. Вьетнам, Үндістан, Словения, Испания, Германия, Украина, Венгрия елдерінен келген шахматшылар мықты болды. Өзінің ең жақсы атлетикалық қасиеттерін көрсеткен Даниял 22 ұпайдан 16,5 ұпай жинап, қарсыластарынан басым түсті, – дейді шахматтан Қарағанды облысының аға жаттықтырушысы Артем Симонян.

Аға жаттықтырушы Даниялдың ерлер арасындағы Қазақстан чемпионатының қиын да жауапты финалынан кейін әлемдік деңгейдегі жарыстарда жақсы нәтиже көрсеткенін атап өтті. Қазақстан құрамасының үздік шахматшыларымен лайықты ойын өткізген жас шебер 2025 жылы өтетін ересектер арасындағы ел чемпионатына қатыспақ.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Әлем чемпионатынан олжалы оралды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Турнирдің ашылу салтанатына марқұмның анасы, жұбайы мен баласы, сыныптастары, достары, әріптестері қатысты. Шаршы тақтадағы дода басталмас бұрын Ардақ Қабыханов хақында естеліктер айтылды. Сөз сөйлеушілер оның азаматтығы мен өз саласындағы шеберлігіне тоқталды.

– Ортамыздан жас әрі тосын жағдайда кеткен Ардақ бауырымызды еске алу мақсатында өткізіліп жатқан іс-шара. Бұл дос­тардың, әріптестердің Ардаққа деген шексіз құрметі мен сағынышының лебінен туған үлкен шара деп есептеймін. Ортамыздан ерте кетсе де еселі еңбегімен, парасаттылығымен, азаматтық биіктігімен, жайраңдаған жүзімен, әрқайсымызға мейірім шашып, үлкенді – аға, кішіні – бауыр деген Ардақ Қабыхановты жақындары ғана емес, бірге араласқан достары, әріптестері ұзақ жылдар бойы жүрегінде мәңгі сақтайды, – деді AMANAT партиясы Қарағанды облыстық филиалының төрағасы, облыстық мәслихаттың депутаты Бекзат Алтынбеков.

– Ойда жоқта Арқа жұрты өзінің асыл азаматынан айырылып қалды. Үлкенге де, кішіге де құрметті еді. Нағыз азаматтың жарқын үлгісі еді марқұм. БАҚ саласындағы жұмыс өтілі 20 жылдан асады. 15 жыл бойы «Хабар» агенттігінің» меншікті тілшісі болды. Сол жылдарда микрофоны мен қаламын ұстап аймақ жұртының игілігіне қызмет етті. Соңында қаншама шәкірт қалды. Олардың бәрі бір кездері алдынан жылы жүзбен шығып, телеарна әліппесіне үйреткен ағаларын ұмытпайды, – деді Қазақстан Журналистер одағы облыстық филиалының басшысы Жәнібек Садықанов.

Турнир қорытындысы бойынша дойбыдан «Saryarqa» телеарнасының ардагер журналисі Сейіт­қали Әшімов I орын, «Ortalyq Qazaqstan» газетінің дизайнері Айбек Рахымжан ІІ орын, «Бірінші Қарағанды» телеарнасының тілшісі Жанабек Нар III орынды жеңіп алды. Сонымен қатар, «Хабар» агенттігінің арнайы сыйлығын ардагер журналистер Әли Тойжігіт пен Сүйіндік Жанысбай иеленді. Шахматтан ерлер арасында «Новое Телевидение» телеарнасының тілшісі Абылай Аманқұл І орын, «Новое Телевидение» телеарнасының басшысы Руслан Никонович ІІ орын,  «Saryarqa» телеарнасының тілшісі Ботабек Тілегенов пен Қазақстан Журналистер одағы облыстық филиалының басшысы Жәнібек Садықанов ІІІ орынды қанжығаға байлады. Қыздар арасында шахматтан  «Ortalyq Qazaqstan» газетінің дизайнері Арайлым Көктаева І орын, «Saryarqa» телеарнасының тілшісі Диана Жәмлиханова ІІ орынды олжалды. Журналистер одағының арнайы сыйлығын  «Балқаш өңірі» газетінің редакторы Қуаныш Аманқұлов және «Saryarqa» телеарнасының тілшісі Айдана Бекқали алды. Турнир жеңімпаздарының барлығы арнайы дипломмен және бағалы сыйлықтармен марапатталды.

Ардақ Қабыханов еңбек жолын аудандық «Қарқаралы» газетінен бастаған. Облыстық «Saryarqa» телеарнасында да еңбек еткен.
Бұл турнирге Арқаға белгілі меценаттар атсалысты. Бұл қатарда Серік Қасымбеков те бар.

Ерік НАРЫН,
«Ortalyq Qazaqstan»
Сурет ұйымдастырушылардан

Сообщение Жақсының атын жаңғыртып… появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Қарағандыда өткен байқауда Абай ауданындағы мәслихат депутаты Бекмұрат Ағзамов жеке номинацияда «Үздік депутат» атағын жеңіп алды. Ұйымдастырушылардың айтуынша, турнир шахматты өскелең ұрпақ арасында насихаттауға бағытталған. Финалда халық қалаулылары, журналистер, қоғам қайраткерлері, еңбек ардагерлері арасында үздік ойыншылар анықталды.

Ұзақ уақыт бойы бұл ойын әдеттегі спорттан асып түсті. Бүгінде шахмат ұлтымыздың зияткерлік әлеуетін қалыптастыруға ықпал етеді. Қарағанды облысында 40 мыңға жуық баланы, жастар мен ересектерді біріктірді. Логикалық ойлауды дамытып, өмірде тез және саналы түрде шешім қабылдауға көмектеседі.

– Бүгінде шахмат жай спорт түрінен әлдеқайда асып түсті. Балалардың зияткерлік әлеуетін қалыптастыруға белсенді қатысады. Ал, кубок депутаттардың, бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлерінің, қоғам қайраткерлерінің басын қосты. Әр облыс­та, республикалық бағыныстағы әрбір қалада және Астанада 20 іріктеу турын өткіздік. Шахмат үстелінде қоғам қайраткерлерімен бірігіп, кейбір мәселелерді шешуге мүмкіндік бар, – деді Қазақстан шахмат федерациясының вице-президенті Александр Бабенко.

Жалпы ашық кубоктың іріктеу кезеңдері 15 облыста және Астана, Алматы, Шымкент қалаларында өтті. Әр аймақтан үздік 25 ойыншы аймақтық бөлініс бойынша ұйымдастырылған жартылай финалдарға жолдама алды.

Қарағанды облысының жартылай финал жеңімпаздары: Абай ауданының мәслихат депутаттары – Бекмұрат Ақзамов, Сергей Могила, еңбек ардагерлері – Сергей Игнатьев, Сергей Корабельников, Николай Примаков, Петр Руденко, Жастар кеңесінің мүшесі – Әлібек Нұрмағамбетов Астанада Senat Open шахмат кубогы үшін сайысқа түсті. Жоғарыда атап өткендей, «Үздік депутат» номинациясында Бекмұрат Ақзамов жеңімпаз атанып, Қарағанды қалалық мәслихаты іріктеу кезеңдерінің нәтижесінде шағын кубокты иеленді. Шахмат ойнау – Бекмұрат Ағзамовтың хоббиіне айналған.

– Жастайымнан шахматты жақсы көремін. Бұрын облыс, қала, аудандар бойынша жарыстарға қатыстым. Ойын маған талдауға көмектеседі. Соның арқасында мен уақытымды нақты жоспарлап, стратегиялық тұрғыда ойлана аламын. Барлық ата-аналарға балаларды шахматқа беруге кеңес беремін, – дейді шахматшы Бекмұрат Ағзамов.

Айта кеткен жөн, өткен жылы шахматты дамытудың 2027 жылға дейінгі кешенді жоспары қабылданған болатын. Сондай-ақ, шахматты «Дене шынықтыру» пәнінің үлгілік оқу жүйесіне енгізу жоспарлануда.
Үлкен қызығушылыққа орай Senat Оpen форматындағы турнир жарыстары жыл сайын ұйымдас­тырылмақ. Қатысушылар құрамы кеңейе түсуі мүмкін.

Аяулым СОВЕТ,
«Ortalyq Qazaqstan»

Сурет ұйымдастырушылардан

Сообщение Шахматқа әркімнің-ақ бар таласы появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Гроссмейстерлердің классикалық шахматтағы жарысы 4 қыр­күйекке дейін жалғасады. Турнирдің жалпы жүлде қоры – алты миллион теңге.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, барлық шахмат біріншіліктері санаттарға бөлінеді. «С» тобындағы санатқа континенттер чемпиондары кіреді. Халықаралық жарыстар аясында әртүрлі жастағы әуесқойлар көрнекті гроссмейстерлермен ойнайтын турнирлер де өтеді.

Турнирдің ашылу салтанатында қонақтар мен қатысушыларды Қарағанды облысы әкімі аппаратының басшысы Ерлан Ғалиев құттықтап, спорттың осы түрімен айналысатын жастарды қолдаудың маңыздылығын атап өтті.

Қазақстан шахмат федерация­сының вице-президенті Александр Бабенко турнир құрамаларды Дүниежүзілік шахмат олимпиадасында өнер көрсетуге дайындаудың соңғы кезеңі екенін атады.

– Турнирде ерлер мен әйелдер бөлек жарысады. Федерация үнемі Азия және Әлем чемпионаттарын өткізеді. Бұл біздің спортшыларға, әсіресе балаларға өсуге мүмкіндік береді. Шахмат зияткерлікті дамытады, – деді Александр Бабенко.

Айта кеткен жөн, әйелдер арасындағы Masters Women турниріне бес тәжірибелі шетелдік қатысады. Олардың бірі – Армениядан келген халықаралық гроссмейстер Элина Даниелян.

– Бұл менің Қазақстанға алғаш сапарым емес. Шақыруға қуана келістім. Қазақстан шахматта, әсіресе әйелдер шахматында өте қарқынды дамып келеді. Жетістіктерді қадағалап отырамын, – деп атап өтті Элина Даниелян.

Аяулым СОВЕТ,
«Ortalyq Qazaqstan»

Суретті түсірген Жангелді Әбдіғалым

Сообщение Шаршы тақта шеберлері анықталмақ появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Атақты гроссмейстерлер: Арменияның екі дүркін чемпионы, шахмат олимпиадасының, Еуропа командалық чемпионатының жүлдегері, Португалия чемпионы Самвел Тер-Саакян, Еуропа клубтық чемпионатының алтын медалінің иегері, chessable кітабының және бірнеше курстардың авторы Александр Рахманов (Ресей Федерациясы), халықаралық жарыстардың жеңімпазы Адитя Миттал (Үндістан), Швеция, Украина чемпионы Виталий Сивук, қазақстандық Азия чемпионатының жүлдегерлері Денис Махнев, Әлішер Сүлейменов , сондай-ақ әлем чемпионатының жүлдегерлері Арыстанбек Оразаев, Алдияр Ансат ерлер арасында өзара мықтыны анықтамақ.

Қыздар арасында әлем, олимпиада чемпионы Юлия Осьмак (Украина), бес дүркін Еуропа чемпионы, блиц бойынша әйелдер арасында Еуропа чемпионы Ана Матнадзе Буджиашвили (Испания), екі дүркін әлем чемпионы, студенттер арасында әлем чемпионы Кляудя Кулён (Польша), Еуропа чемпионы Элина Даниелян (Армения), әлем чемпионатының жүлдегері, Батхуягийн Монгонтуул (Моңғолия) сынды шахмат шеберлері байрақты бәсекенің көрігін қыздырмақ.

– Әлемге әйгілі гроссмейстерлердің елімізге келіп, бақ сынауы тарихи оқиға десек болады. Өзіміз үшін биылғы жылдың қыркүйегінде Венгрияда өтетін Дүниежүзілік олимпиадаға дайындығымызды пысықтап алуға, қарсыластардың қабілет-қарымын анықтап алуға да зор мүмкіндік , – деді Қазақстан шахмат федерациясының вице-президенті Александр Бабенко.

– Егер қателеспесем, бұл менің Қазақстанға үшінші сапарым. Шақыруды алған кезде мен бірден келістім. Маған сіздердің елдің шахматта, әсіресе әйелдер шахматында өте дамып келе жатқаны ұнайды. Өзіңді жас ұрпақпен сынап көру әрқашан қызықты. Мен үшін бұл дүниежүзілік олимпиада алдындағы жаттығу, – деп бөлісті Армениядан келген қатысушы, халықаралық гроссмейстер Элина Даниелян.

Кубоктың ашылуында Қарағанды облысы әкімі аппаратының басшысы Ерлан Ғалиев құттықтау сөз сөйлеп, жарыстың үздіктерді анықтап қана қоймай, топ-гроссмейстерлер мен жаңадан бастаған шахматшылар арасында тәжірибе алмасуға мүмкіндік беретінін атап өтті.

Жарыстың жеңімпаздары мен жүлдегерлері ақшалай сыйлықтармен марапатталады. Жалпы жүлде қоры – 6 млн теңге. Нәтижелер 4 қыркүйекте жарияланады.

Ойындарды тікелей эфирде де көруге болады, бүкіл әлемге онлайн-трансляция https://idchess.com/.сайтында жүргізіледі.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Әлемнің атақты гроссмейстерлері – Қарағандыда появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

– Қарағанды облысының тарихында алғаш рет осындай жоғары деңгейдегі халықаралық жарыстар өткізілуде. Барлық шахмат чемпионаттары санаттарға бөлінеді. Сонымен, бұл турнир “С” тобындағы, континенттердің чемпионаттары кіретін спортшылар қатысады, бұл оның маңыздылығын көрсетеді. Тоғыз елдің: Армения, Ресей, Үндістан, Швеция, Украина, Польша, Моңғолия, Испания және Қазақстанның мықты шеберлері қатысады, – деді турнирдің бас төрешісі Олег Ринас Аймақтық коммуникациялар қызметінің алаңында өткен брифингте.

Ол Қазақстан құрамасы үшін бұл турнир 10 қыркүйекте Венгрия астанасы Будапештте басталатын 45-ші Дүниежүзілік шахмат олимпиадасына дайындықтың соңғы кезеңі болатынын атап өтті.

Турнирді Қарағанды облысының әкімдігі, Қазақстан шахмат федерациясы және облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасы ұйымдастырды.

Халықаралық жарыстар аясында тағы үш турнир өтеді, онда әр түрлі жастағы әуесқойлар бір залда көрнекті гроссмейстерлермен ойнайды.

Жарыстың жеңімпаздары мен жүлдегерлері ақшалай сыйлықтармен марапатталады. Жалпы жүлде қоры 6 млн теңгені құрайды.

Ұйымдастырушылар бұл деңгейдегі турнир шахмат спортын жаңа биіктерге көтеретініне сенімді.

– Қарағандыда шахмат қарқынды дамып жатыр. Бізде перспективалы спортшылар бар. Осыдан жарты ай бұрын Әлімжан Аяпов тірек-қимыл аппараты бұзылған шахматшылар арасында екі дүркін әлем чемпионы атанды. Даниял Сапенов жақсы нәтиже көрсетіп, жасөспірімдер құрамасына және еліміздің үздік бес жас шахматшылар қатарына кіреді. Бұл турнир одан әрі өсуге серпін береді деп үміттенеміз, – деп атап өтті Олег Ринас.

Қарағанды облысының шахматтан аға жаттықтырушысы Артем Симонян барлық қатысушыларға табыс тіледі.

– Жалпы шахмат индустриясы үшін өте қуаныштымын. Бұл шара өте маңызды. Мұндай жарыстар ойынның танымал болуына және шеберліктің артуына ықпал етеді, – деді ол.

Материалды әзірлеген Аида РАХЫМҚҰЛОВА

Сообщение Қарағандыда алғаш рет шахматтан халықаралық турнир өтеді появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Турнирдің ашылу салтанатында облыстық мәслихаттың төрағасы Нұркен Кобжанов қатысушыларға сәттілік тілеп, доданың мақсаты мен міндетіне тоқталды.

– Қайырлы күн, құрметті қатысушылар! Бұл турнир Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының қолдауымен ұйымдастырылуда. Және біздің өңірде осындай айтулы дода алғаш рет өтіп отыр. Бұған экс депутаттар да қатысып жатыр. Депутаттардан бөлек бұқаралық ақпарат құралдары мен қоғамдық кеңес мүшелерінің қатысуы турнирімізді ерекшелеп тұрғанын атап өткім келеді. Шахмат – интеллектуалды ойын. Бұл ойын адамның ойлау қабілетін дамытады және мінезді тәрбиелеуге септігін тигізеді. Осы турнир халық үшін қызмет етіп жүрген азаматтардың басын қосты. Қатысушылар өзара тығыз қарым-қатынас орнатып, келешекте ел мүддесі жолында бірлесіп қызмет атқарады деген сенімдемін. Барлығыңыз­ға сәттілік тілеймін! Мықтылар жеңсін! – деді Нұркен Кобжанов.

Нұркен Кобжанов бұл турнирде арнайы жасақталған кәсіби төрешілер төрелік ететінін атап өтті. Турнирдің бас төрешісі Олег Ринас қарағандылық шахматшылар қашан да мықтылардың қатарында болғанын айтты.

– Бұл өңірде мықты шахматшылар көп. Қарағандылықтар талай турнирде көзге түскен. Мектеп қалыптасқан. Іргетасы мығым. Бұл турнирде анау фаворит, мынау аутсайдер деп болжам жасай алмаймын. Бірақ, тіркеу кезінде интеллектісі жоғары ойыншылардың бірнешеуін көрдім. Бүгін өте тартысты ойындар болатынына сенімім зор, – деді Олег Ринас.

Турнир «жылдам шахмат» ережесімен өтті. Бір партияға 10 минут, ал, жүріске 5 секунд қосылды. Жүзден астам үміткер қатысқан турнир шамамен 6 сағатқа созылды.

Іріктеу турының қорытындысы бойынша жартылай финалда облыс намысын қорғауға лайық деген 25 ойыншы анықталды. «Senat Open» қорытындысы бойынша бірінші орынды еңбек ардагері Геннадий Пак, екінші орынды Абай аудандық мәслихатының депутаты Сергей Магила иеленді. Жүлдегерлер тізбегін «Ардагер-2012» қорынан Сергей Игнатьев түйіндеді. Турнирдің финалы тамыз айында Астанада өтеді.

Ерік НАРЫН,
Ortalyq.kz

Сообщение Шаршы тақта шеберлері анықталды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Команданың ең мықты ойыншылары бірінші тақтада ойнайды. Тағы бір қазақстандық шахматшы Бибісара Асаубаева екінші тақта арасында төртінші болды.

Әйелдер құрамасы:

Жансая Әбдімәлік (22 жаста) — бірінші тақта, 3-орын;

Бибісара Асаубаева (18 жаста) — екінші тақта, 4-орын;

Ксения Балабаева (17 жаста) — үшінші тақта, 16-орын;

Гүлісхан Нахбаева (31 жаста) — төртінші тақта, 11-орын;

Назерке Нұрғали (18 жаста) — бесінші тақта, 8 ойыннан аз ойнады.

Ерлер құрамасы:

Ринат Жұмабаев (33 жаста) — бірінші тақта, топ-20-ға кіре алмады;

Әлішер Сүлейменов (22 жаста) — екінші тақта, 13-орын;

Мұртас Қажығалеев (49 жаста) — үшінші тақта, 8 ойыннан аз ойнады;

Арыстанбек Оразаев (24 жаста) — төртінші тақта, 18-орын;

Қазыбек Нөгербек (18 жаста) — бесінші тақта, 19-орын.

Бұған дейін белгілі болғандай, ҚР әйелдер құрамасы 17 матчтық ұпай жинады (8 жеңіс, 1 тең ойын, 2 жеңіліс).

Халықаралық рейтингке сәйкес әйелдер құрамасы Олимпиаданың бастапқы тізімінде 10-шы орынды иеленіп, қорытынды нәтижеде 5-ші орынға ие болды. Олимпиададағы қазақстандық шахматшылар – орта жастағы ең жас командалардың бірі.

Сообщение Жансая Әбдімәлік Дүниежүзілік шахмат олимпиадасында қола жүлдегер атанды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.