Облыстың экономика басқармасының басшысы Татьяна Аблаеваның айтуынша, 1 трлн 52,3 млрд теңге сомасына 198 іс-шараны көздейтін Кешенді жоспардың жобасы өткен жылы мәслихаттың қарауына енгізілген. Бұл ретте құжатта көзделген жобаларды жүзеге асыруға республикалық бюджеттен – 136,9 млрд теңге, жергілікті бюджеттен – 179,2 млрд теңге қарастырылғанын айту керек. Одан бөлек, жеке инвестициялардан – 736,2 млрд теңге бар.

– Орталығы Қарағанды қаласы болып табылатын Қарағанды агломерациясы елдімекендерінің қолданыстағы тізбесіне Теміртау, Саран, Шахтинск, Абай қалалары, Ақтау, Ақтас, Шахан, Долинка, Новодолинский кенттері, Абай ауданының 5 ауылдық округі, Бұқар жырау ауданының 17 ауылдық округі, Осакаров ауданының 1 ауылдық округі кіреді. Жалпы ауданы 7,7 мың шаршы шақырым болатын 33 елдімекен бар, – дейді Татьяна Аблаева.

Кешенді жоспардың мақсаты агломерацияның әлеуметтік-экономикалық тұрғыда орнықты дамуын қамтамасыз ету. Ал, міндеті – негізгі проблемалық мәселелерді және оларды шешу жолдарын анықтау.

Елдің орталық бөлігінде және Еуразия құрлығының орталығында орналасқандықтан, Қарағанды агломерациясы Орталық Қазақстанның дамуы үшін үлкен маңызға ие. Ыңғайлы геоэкономикалық жағдай облыстың полимагистральды көлік жолдарын республиканың солтүстігімен және оңтүстігімен байланыстырады және Қытай мен Ресейге тікелей шығатын өнеркәсіптік-көлік торабының бөлігі.

Одан бөлек, Қарағанды агломерациясында 2,2 трлн теңгеге өнеркәсіп өнімінің – 64,8%-ы, 1,8 трлн теңгеге өңдеуші өнімнің – 70,4%-ы, 71,1 млрд теңгеге ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің – 14,6%-ы өндіріледі. Ал, 66,96 мың гектар егіс алқабының 5,4%-ы – агломерация үлесіне тиесілі.

Жалпы, Қарағанды елдің орталық өңірінде өнеркәсіптік және азаматтық құрылыс, көлік және коммуналдық шаруашылық нысандарын орналастыру үшін болашағы зор аймақ.

– Агломерацияны дамыту ірі қалаларға қысымды төмендетеді, жолдар мен қалалардың ортақ қазақстандық желісін және қоныстанудың тірек қаңқасын қалыптастырады. Сондай-ақ, бұл орталық қала мен іргелес елдімекендер арасындағы халықтың өмір сүру деңгейінің теңгерімсіздігін азайтуға ықпал етеді, – дейді Татьяна Юрьевна.

Ауыл шаруашылығы саласы – агломерацияны дамытудың стратегиялық жоспарын іске асырудағы басым бағыттардың бірі. Агломерация аумағы арқылы Нұра өзені, Қаныш Сәтбаев атындағы канал өтеді. Шерубайнұра, Самарқанд, Федоров су қоймалары бар. Сондай-ақ, шахта қазбаларының нәтижесінде жердің шөгуі салдарынан пайда болған ұсақ су қоймалары бар. Ал, агроөнеркәсіптік кешен саласында 59 ЖШС және 1 961 шаруа қожалығы жұмыс істейді. Ірі ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер саны – 25.

Қарағанды агломерациясында жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес нысандарының саны 75 мыңнан асады. Ал, олардың өнім шығару көлемі – 2 триллион теңге.

Кешенді жоспардың мақсаты – тұрақты әлеуметтік-экономикалық тұрғыда дамыған агломерацияларды қамтамасыз ету және халықтың әл-ауқатын арттыру. Ол үшін елдімекендердің аумақтық және инфрақұрылымдық дамуының проблемалық мәселелері анықталады. Сондай-ақ, мемлекеттік-жекеменшік әріптестікті дамыту және өндіріс пен инфрақұрылымға жеке капиталды тарту арқылы инвестицияларды ынталандыру қажет.

Құжатқа Қарағанды агломерациясының құрамына кіретін елдімекендердің әлеуметтік-экономикалық дамуының жай-күйі, коммуналдық, көлік және әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту, денсаулық сақтау жүйесі, абаттандыру, қоршаған ортаны қорғау мәселелерін бағалау кіреді. Одан бөлек, білім беру, өнеркәсіп және тұтыну нарығын дамыту да бар.

– Кешенді жоспарда бірыңғай қала құрылысы саясаты, жолдарды күрделі жөндеу және трамвай жолдарын қалпына келтіру, жаңа мектептер мен емханалар салу, жаңа су құбыры, кәріз және газ құбыры желілері егжей-тегжейлі жоспарланған. IT-кластерін құру, жаңа өндірістер ашу, супермаркеттер мен мейрамханалар салу, агроөнеркәсіптік кешенді, тұрмыстық қатты қалдықтар полигондарын дамыту, өрт сөндіру қызметін жабдықтау және тағы басқалар да бар. Барлық жерде нақты мерзімдер мен сомалар көрсетілген, – дейді Татьяна Юрьевна.

Басқарма басшысының айтуынша, кешенді жоспарды әзірлеу кезінде Қазтұтынуодағы Қарағанды университеті 2023 жылы жүргізген ғылыми-талдамалық зерттеуі пайдаланылған. Құжат мұқият зерделегеннен кейін облыстық мәслихат депутаттары өзгертілген даму жоспарын бекітті.

Салтанат ІЛИЯШ,
«Ortalyq Qazaqstan»

Сообщение Агломерация: қауымдаса дамудың қазығы появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Сессияны облыстық мәслихаттың төрағасы Нұркен Кобжанов жүргізіп, негізгі мәселелерге тоқталды, регламентін белгіледі. Қаржы басқармасының басшысы Людмила Башаринаның айтуынша, республикалық бюджеттен нысаналы трансферттер мен бюджеттік кредиттер сомаларының өзгерістері ескерілді. Шешім бойынша бюджеттің басым бөлігі – 64,1%-ы экономиканың нақты секторына бағытталмақ. Бұл қаражатқа жылыту маусымын үздіксіз өтуін қамтамасыз етіліп, ауыз су бойынша шығындарды субсидияланады және су құбыры желілерінің құрылысы мен реконструкциясы аяқталады. Сондай-ақ, шағын және орта бизнесті, агроөнеркәсіпті қолдау, әлеуметтік маңызы бар маршруттар бойынша жолаушылар тасымалын субсидиялау, ормандарды қорғау және ветеринария саласындағы шаралар, әлеуметтік сала және жол-көлік инфрақұрылымын дамыту көзделген. Әлеуметтік салаға бюджеттің 27,8%-ы бөлінді. Жыл соңына дейін білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт объектілерін ұстау, мемлекеттік шығармашылық тапсырыстарды іске асыру, білім деру және денсаулық сақтау ұйымдарының матариалдық-техникалық базасын нығайту, сонымен бірге, мүгедектігі бар адамдарға әлеуметтік көмек көрсетілетін болады. Бұдан бөлек, бюджеттің 7,6%-ы ішкі құрылымдарды қолдау мақсатына бағытталады. Сонымен қатар, 19 елдімекеннің әкімін сайлау жұмыстарына да қаражат қарастырылған. Бұл ретте шығындар ретінде коммуналдық қызметтерді төлеу, «Жұмыспен қамту бағдарламасы» аясында қоғамдық жұмыстар бойынша еңбекақы төлеу, орман мекемелері қызметкерлерінің жалақысын арттыру, денсаулық сақтау объектілерін күрделі жөндеуді жалғастыру, Бұқар жырау ауданында спорт объектісінің құрылысын аяқтау, ауыл халқының табысын арттыру жөніндегі жобаны ұлғайту үшін 2023 жылы берілген микрокредиттер бойынша сенім білдірілген агенттің қызметтерін көрсету, эпизоотияға қарсы іс-шараларды өткізу, облыс аумағында қоғамдық тәртіпті қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар және басқалары есепке алынды. Сондай-ақ, бөлінген қаражат аясында облыстық бюджеттік бағдарламалардың жекелеген әкімшілері ішінде қаражатты қайта бөлу және бюджеттік бағдарламалардың облыс­тық әкімшілері бойынша қаражатты азайту ескерілді.

Сеессия отырысында сонымен қатар, депутаттар Қарағанды облысын басқару сызбасын бекітіп, облыс әкімдігінің дербес құрамындағы өзгерістер мен терроризмге қарсы және ономастикалық комиссиялардың құрамы келісілді.

Жансая ОМАРБЕК,
Ortalyq.kz

Сообщение Басымдық – негізгі секторда появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Жиын жұмысына өңірлер мәслихаттары, облыстық басқармалар мен департаменттер басшылары, қалалар мен аудандар әкімдерінің орынбасарлары, Қоғамдық кеңестің, «Сарыарқа» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы, «Сарыарқа» арнайы экономикалық аймақ өкілдері қатысты.

Сонымен, өңірде 2011 жылы «Сарыарқа» арнайы экономикалық аймағы және 2021 жылы «Саран» индустриялық аймағы құрылғаны аян. Ал, 2019 жылы «Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы жарыққа шыққан болса, 2022 жылы арнайы экономикалық аймақтарды дамыту жөніндегі жол картасы бекітілген еді. Заңнамаға сәйкес, бұл аумақтарда арнайы құқықтық режим қолданылады. АЭА құрудың негізгі мақсатына келсек, жоғары өнімді әрі бәсекеге қабілетті өндірістерді жедел дамыту, өңірлік экономика саласында жаңа технологияларды енгізу, ең бастысы, халықты жұмыспен қамту.

Алғашқы болып сөз алған облыстық өнеркәсіп және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Дарын Бұлқайыр «Сарыарқа» АЭА Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 24 қарашадағы №181 Жарлығымен құрылғандығын қаперге салып, қазіргі уақытта инфрақұрылымның негізгі объектілері салынып, пайдалануға берілгендігін мәлім етті. Іске асырылған жобалардың жалпы құны 107,8 млрд теңгені құраған. Негізгі өткізу нарығы – ішкі нарық және ТМД елдері.

Республикалық маңызы бар «SARAN» индустриялық аймағы 2021 жылы Қарағанды облысы әкімдігінің 2021 жылғы 15 наурыздағы №18/01 қаулысымен құрылды. Қазіргі уақытта аумақта жалпы құны 268,1 млрд теңге болатын 5 қатысушы тіркеліп, 249,4 млрд теңге инвестицияланды. Жоспарланған жұмыс орындарының саны – 2566 адам. Биыл 1 шілдеде «KamaTyresKZ» ЖШС автомобиль шиналарын шығаратын зауыт қолданысқа өтіп, бүгінде 590 жұмыс орны құрылған. Өнімнің алғашқы партиялары жергілікті және экспорттық нарықтарға жөнелтілді. 234,0 млрд теңге игеріліп, жобалық қуаттылыққа шығу 2027 жылға жоспарланды. Сондай-ақ, бұл аумақта жалпы құны 28,7 млрд теңгелік 3 ірі жобаны іске асыру межеленді.

– Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру шеңберінде инвестициялық жобаларды іске асыру мәселесі ерекше бақылауда. Бүгінде аталған өндірістік ошаққа сарп етілген әр 1 теңгенің қайтарымы 3 теңге болып тұр. Табыс молайып келеді. Сондықтан, Саран қаласы моноқаладан дербес мәртебеге ие болды. Алда атқарылар межелер бұдан да жоталы, бұдан да ауқымды, – деп хабарлады Дарын Бейбітұлы.

Басқарма басшысының баяндамасын мұқият тыңдаған депутаттар өз кезегінде келелі сауалдарын да алға тартты. Яғни, арнаулы экономикалық, индустриялық аумақтардың бос жатқан жерлерін игеру, келешектегі жоспарлар, инвесторлар әперетін игілік сынды сұрақтар егжей-тегжейлі тәптіштелді. Депутат Елдос Жүнісов өз кезегінде отандық өнім ретінде шығарылатын тауардың жергілікті тұрғындарға сатылатын бағамында көңіл қуантарлық жеңілдіктің жоқтығын алға тартты. Яғни, бұдан келіп әлеуметтік мүмкіндік пен игілігі өңір жұртшылығына тиесілі ме деген заңды сауал туындайтынын тілге тиек етті.

– Біз өзіміз автобус құрап, оның дөңгелегіне дейін өндіре аларлық қуатқа ие екенбіз. Ол өнім одан соң Татарстанға жөнелтіліп, өзімізге ондағы бағамен қайыра сатылатынын қалай түсіндіруге болады? Осыдан келіп салалық басқарма мен құзырлы мекемелердің жұмысына мін тағылады. Өзіміз жаратқан игіліктің көл-көсір пайдасын өзіміз неге көре алмаймыз? Әлбетте, бұл тұрғыда жүйелі жұмыс жүргізіліп, осындай өзекті дүниелер қағаберіс қалмау қажет, – деп ескертті депутат.

Сауалына жауабы ретінде Дарын Бұлқайыр мырза «KamaTyresKZ-тің» экспортқа өнім өндіруге еш кедергі жоқ екендігін мақұлдай отырып, ауыл шаруашылығы секторындағы тұтынушыларға төмендетілген бағамен көлік құралдарының сатылу үдерісі жолға қойылғандығын мәлімдеді. Мәселе, мұны тиісінше бақылауда. Бұл кәсіпорын әрқилы деңгейдегі тұтынушысына әртүрлі брендпен өнім ұсынады. Мұны да қаперден шығармаған маңызды деп түсіндірді спикер.

Мәселенің оңтайлы шешімін комиссия төрағасы Серғазы Әдекенов ұсынды. Депутаттар кәсіпорындар кешенін өзінің көзімен көріп танысу зор мәнге ие. Сондықтан, арнаулы жұмыс алқасын құрып, экономикалық-индустриалдық аумаққа ат басын тіреп, экскурсия жасау қажеттігі ұйғарылды. Онан соң өндірісті аймақта бірқатар іргелі жоғары оқу орындары да бар екендігі айтылды. Осы даңғайыр мүмкіндік атаулысын оңтайлы қолдана отырып, аталған өндіріс ошақтарына кластерлік тұрғыдағы саясатты жүзеге асыру қажеттігі де қаперге алынды. Иә, шетелдің тәжірибе-білігін пайдаланған жақсы-ақ қой. Бірақ, келе-келе, бара-бара оны шын мәніндегі «Made in Qazaqstan» мазмұнына лайықты ету тапсырмасы қылаңытары һақ. Президенттің негізгі тапсырмасы осыған келіп саяды. Ал, депутат Меруеш Башай инвестормен келіссөз кезінде отандық инженерлердің біліктілігін көтеру туралы арнаулы келісімнің іске асыру қажеттігіне баса назар аударды. Тариф теке-тіресіне назар аударған Ермек Әбілдин отандық өнімнің әл-әзір қоғамдық көліктегі жолақысына да әсер етерлік шамасының төмендігіне мән беріп өтті. Облыстық қоғамдық кеңес төрағасы Жәнібек Садықанов өндіріс ошақтарындағы еңбек қауіпсіздігін байыпты бақылау тұрғысындағы бірқатар ұсыныстарын алға тартты.

Нәтижесінде облыстық мәслихат депутаттары спикерлердің ұсынған тақырыптық мәліметтерін назарға ала отырып, әрі қарай өнеркәсіп және индустриялық-инновациялық даму басқармасы, Саран қаласының әкімдігі, кәсіпкерлік басқармасы, экономика басқармасы «Сарыарқа» арнайы экономикалық аймағының және «SARAN» индустриялық аймағының базалық инфрақұрылымын салу кезінде мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру үшін кәсіпкерлік субъектілерін тарту мүмкіндігін қарастырып, ең қажетті шаралар легін қабылдау ұсынылды. Бұл орайда әрине жұмыспен қамтуды және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасы, Саран қаласының әкімдігі, жоғары, кәсіптік-техникалық білім беру ұйымдары арнаулы аймақта жұмыс істеу үшін кәсіптік кадрларды даярлауға, тартуға және ұстап қалуға бағытталған шаралар кешенін әзірлеу маңызды. Әрі өндіріс ошақтарын үйлестіруші тарап мұнда жұмыс істеу тиімділігі, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсері туралы талдамалық ақпарат бере отырып, сондай-ақ, сапалы қызметін жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізген ләзім.

Келесі келелі мәселеге қайырылсақ. Қарағанды облыстық мәслихатының 2022 жылғы 8 желтоқсандағы XXI сессиясының «Қарағанды облысының аумағында үй жануарларын ұстау және серуендету қағидаларын бекіту туралы» №276 шешімін іске асыру барысына мән берген комиссия төрағасы осы мәселе бойынша Қарағанды, Саран, Абай, Қарқаралы аудандарының әкімдіктерін, жергілікті полиция қызметін тыңдай отырып, содан кейін талқылауға кірісетінін хабарлады. Алдымен сөз алған Саран қаласы әкімінің орынбасары Мақсат Қайрешов Саран қаласында үй жануарларына қатысты қолданыстағы заңнаманы іске асыру мақсатында тұрғындар арасында қала аумағында жануарларды ұстау және серуендету қағидаларын түсіндіру бойынша профилактикалық іс-шаралар тұрақты негізде жүргізілетіндігін мәлім етті. Осы жұмыс шеңберінде үй жануарларын ұстау және серуендету тәртібін және иелерінің оларды бұзғаны үшін жауапкершілік шараларын түсіндіретін тиісті ақпараттық материалдар әзірленген. Ақпарат ресми интернет-ресурста, әлеуметтік желілерде және қалалық газетте орналастырылған. Үй жануарларын ұстауға жауапкершілікпен қарау туралы ақпараттық парақшалар халық арасында кең таралған. Жануарлармен жауапты қарым-қатынас жөніндегі ақпарат бизнес субъектілерінің назарына да жеткізілді. Учаскелік полиция инспекторлары қызмет көрсетілетін әкімшілік учаскелерде азаматтарға жануарларды ұстау және серуендету қағидаларын түсіндіруге бағытталған профилактикалық іс-шаралар жүргізеді.

– Балалармен тәрбие жұмысын жүргізу шеңберінде қаланың жалпы білім беретін мектептерінде үй жануарларымен жұмыс істеу мәселелерін түсіндіру бойынша зооволонтерлік ұйым өкілдерінің қатысуымен бірқатар кездесулер өткізілді. Ата-аналар қауымы үшін педагогтар «үй жануарларын күтіп-бағуға жауапкершілікпен қарау» атты арнайы ақпараттық жадынамаларын дайындап таратты. Саран қаласының Жастар ресурстық орталығында жануарларға жауапкершілікпен қарау саласында жастарды тәрбиелеуге бағытталған «Зооволонтерлік бастамаларды қолдау» жобасы іске асырылуда, оның негізгі мақсаты – адамгершілік қатынасты, мейірімділік танытуды насихаттау арқылы зооволонтерлік қозғалысты жандандыру. Бұл орайда әлбетте ақпараттық науқанның мәні зор екендігін қаперге саламыз, – деп ой тұжырды Мақсат Сейполлаұлы.

Саран қаласының аумағында үй жануарларын серуендету үшін бірқатар арнайы алаңдар анықталып, жабдықталған. Қазіргі уақытта Ақтас кентінде иттерді серуендетуге арналған алаңды жайластыру үшін жер учаскесін іріктеу жүзеге асырылуда. Қаржыландыруды бөлу және алаңды орнату 2025 жылы жүргізіледі. Тұрақты негізде қала полициясының қызметкерлері үй жануарларын ұстау және серуендету ережелерінің сақталуын бақылауды жүзеге асырады. Ағымдағы жылдың басынан бастап осы Ережелерді бұзғаны үшін КобАП КР 407-2 бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке – 24 адам тартылған.

Онан соң сөз алған қалалық кәсіпкерлік және ауыл шаруашылық бөлімінің басшысы Мұрат Тоқбаев қазіргі уақытта қала бойынша иттерді серуендетуге арналған 12 алаң ашылғанын, бұл бағыттағы жұмыс жалғасуда деп қысқа да нұсқа қайырды. Бірақ қатысушылардың дені қалада ол алаңқайлардың ашылғаны турасында жергілікті халықтың хабарсыз екендігін, әрі облыс әкімдігінің жасыл алаңында көпшілік үй жануарларын серуендетуді әдетке айналдырғанын уәж қылып келтірді. Әрі кез келген адам ат шаптырым аумақтағы алаңқайға барып итін серуендеткісі келмейтіні айтпаса да түсінікті.

Дерекке сүйенсек, биыл ит, мысықтарды ұстау ережелерін бұзған 329 (2023 жылы 340) адам әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Нақтырақ айтсақ, оларға 7 миллион теңгеден астам айыппұл салыныпты. Оның 1 млн теңгеден астамы төленген (1 818 310 теңге, оның ішінде, Қарағанды – 1 273 740 теңге, Теміртау – 489 190 теңге, Шахтинск – 55 380 теңге).

Тіркелген ереже бұзушылықтың ішінде 139 (2023-52) үй жануарының (иттердің) шабуыл жасауынан денсаулыққа зиян келтіру фактісі сынды жағдайлар бар.

Атап айтсақ, үй жануарларын серуендетудің ережелері дұрыс сақталмай, нәтижесінде жануарлар жәбірленушілерге шабуыл жасап, дене жарақаттарын салған.

Ал, депутат Меруеш Башай бүгінде бір үйде кемі не екі ал көбінде үй жануарларының саны 4-5-ке дейін жетіп жығылатынын, есесіне көршісі көршісіне ит-мысықтың көптігінен маңайлай алмайтынын, онан соң алаңқайға серуендейтін жануарлардың айналасын ластайтынын да алға тартты. Бұған бір тоқтам болу қажеттігі де айтылды. Депутат Қадиша Оспанова шаһардың Оңтүстік-Шығыс бөлігінде қаңғыбас ит-мысықтың саны күрт көбейгендігіне алаңдаушылық білдірді. Иә. Иесіз иттер кейде үйірімен ондағы балабақшаға еніп кетіп, жас бүлдіршіндердің мазасын алу жайттары көбейген. Анықталғандай ветеринария басқармасының өкілі демеушілер қолдауының арқасында иттерге панажай салынып 200-ге тарта иесіз ит әкелінген. Оның дені зарарсызданып вакцинацияланған.

Депутат Зара Шалабаева ветеринария басқармасы тарапына «Таңба» атты ақпараттық жүйенің жай-күйі турасында сұрады. Өңірдегі үй жануарларының базасының тұрақты жұмысы қолжетімсіз екендігі көп адамды бейжай қалдырмасы анық. Бірақ, келесі жылы ИСЖ бағдарламасы бар мәліметті бір орталықтан басқарарлық деңгейге шығатыны мәлім болды. Депутат Мира Махатчина ең өзекті жайттарды жайып салды.

– Баяндамашылар ақпаратты толықанды ұсынуы керек. Мен сіздерге кері мысалдар легін келтірейін. Мұны бір ауыз сөзбен «иттердің шабуылы» деп атасақ та болатындай. Кейінгі 2022 жылдан бүгінге дейін бастап санасақ, шағым саны ресми статистикадағы ит санынан көбейіп барады. Бұл нені аңғартады? Жұмыс жүргізіліп жатқан болар, бірақ ауқымы аз. Саранның иесіз иттерін жиып-теріп «ДСК» маңындағы саяжай аумағына жасыру белең алды. Бұл – бір. Екінші бір легін Сарандағы су қоймасының жағалауына жайып жіберетінін жергілікті жұрт білмейді емес, біледі. Абай қаласындағы ахуал да осыған ұқсас. Заң заңымен ғой. Ал, бізде үндемей-түндемей маңызды мәселені «су жағасына апарып тастаумен» шектелетін бұл не деген парықсыздық?! Қала аумағын алалық. «Жекебаев», «Рабочий поселок», №54 мектеп аумақтарында ешбір бала емін-еркін жүре алмайды. Әлихан Бөкейхан ауданындағы жасөспірімдер мектепке барса үйіне, үйіне барса мектебіне бара алмайтын хәлге жеткен. Түсініп тұрсыздар ғой?! Бұл жолдың жоқтығынан емес, иесіз иттің кесірінен өрістеп тұр! – деп бірқатар түйткілді төтесінен қойды Мира Атамалқызы.

Депутаттың дәйегінше Бұқар жырау, Шет аудандарында ит-құсқа таланған бала саны артқан. Мұндай жаттар кейінгі үш жылда еселеп көбейген. Мұның құрығанда логикалық қорытындысын шығарып әрекет ету қажеттігіне мән берді облыстық мәслихат депутаты. Еңбектеген баладан еңкейген кәріге дейін иттен зәбір көретіндей күн туғаны ма? деген орынды сауал менмұндалайды мұндайда. «Қандай заң қабылданса да одан алдымен адам баласы зардап шекпейтін болу керек!» – деп бағамдады депутат.

Бұған ветеринария басқармасының тарабы заңнама аясындағы жұмыс тек былтырғы жылдан бері ғана іске асырыла бастағандығын алға тартты. Иә, кемшіліксіз іс жоқ екендігі аян ғой. Талқы таразысына салынар іс баршылық. Бұған иттер иелерінің жауапкершілігін қоссақ та боларлықтай.

Өз кезегінде комиссия төрағасы Серғазы Әдекенов мұндай түйткілді құжат жүзінде тиянақтауды тапсырды бар тарапқа да. Көлденең келген мәселені шетінен сетінетіп шешу үшін барлығын жіпке тізгендей етіп тіркеу қажеттігі ескерілді. Нақтылық қажет. «Қолданыстағы ережеге елеулі өзгерістер енгізілсе де таразы басының бір жағында мемлекеттік сатып алу үдерісі арқылы іске асатын маңызды мәселе тұрса, екінші басында адам өмірі тұрғандығын қаперден шығармау керек!» – деп қорытындылады сөзін депутаттар қауымы.

Сөз алған Қарқаралы ауданы әкімінің орынбасары Берік Тоқмурзин ауданда демеуші қолдауымен ауданнан тысқары жерде 20 итке арналған панажай салынғанын тілге тиек етті. Нысан берік қоршалып, бейнебақылау құрылғысына дейін қамтылған. Биыл «Сезім» атты шаруашылық конкурстан өтіп қаңғыбас иттерді аулаумен шұғылдануда. Жыл басынан бері 43 қаңғыбас ит ауланып, зарарсыздандырылған. Бұл ауданда арнаулы чат ашылып оңтайлы істер қолға алынғаны қуантады.

Абай ауданы әкімінің орынбасары Айдос Асқаров аудан аумағында иттерді серуендетуге арналған 2 алаң қарастырылғанын хабарлады. Еріктілер құрамымен түсіндірме амалдары ұдайы іске асып тұрады.

Ал, «Добрый город» қайырымдылық қорының жетекшісі Наталья Уголькова Полиция Департаментінің өкілдеріне ит-мысығын далаға себепсіз тастап кеткен иелеріне ешбір шара қолданылмайтыны хақында сөз өрбітті. Мұнымен қатар үй жануарларын серуендету Ережесін өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауапкершілікке тартылған ресми статистика жоқтығына да мән беріп өтті спикер.

Тараптар уәжін ой елегінен өткізіп, таразылаған депутаттар корпусы облыс қалаларының әкімдіктері иттерді серуендету үшін қалаларда тиісті инфрақұрылым салу мүмкіндігін қарастыруы қажеттігіне, облыстың ішкі саясат, ветеринария басқармалары, облыс қалалары мен аудандарының әкімдіктері өңірдің қалалары мен аудандарында иттерді қауіпсіз және экологиялық серуендету мәдениетін қалыптастыру бойынша тұрақты негізде кең ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу жөнінде қажетті шаралар қабылдаудың маңызына бір ауыздан тоқтады.

Ерқанат КЕҢЕСБЕКҰЛЫ,
«Ortalyq Qazaqstan»

Суреттерді түсірген Александр МАРЧЕНКО

Сообщение Қоғам мен билік: түсіністікке жол появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Салық болжамы артығымен орындалды

Өркениеті өрге өрлеген қай елдің болсын, мемлекеттік бюджеті, яғни, қара халықтың ортақ қалта қаражаты салықтан құралатыны мәлім. Қарқаралы ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салықтық саясатты жоғарылатып, салық салудың теңдік және әділеттік қағидаларын ұстанудың арқасында 2024 жылдың 7 айының қорытындысына сай мемлекеттік бюджет бойынша жоспардағы 3 714 413 мың теңгенің орнына 8 696 487 мың теңге түсірген. Бұл көрсеткіш еселеп ілгерілеуді айтады.

Мұндағы жергілікті салықтық түсімдер бағаны аудандық бюджетке 2024 жылдың 7 айына бекітілген 1 362 411 мың теңгенің жоспарын артығымен 5 565 893 мың теңге орындағанын көрсетті.

– Қазір жергілікті бюджеттің өсу қарқыны 319,2 пайызға жетті. Болжанған жоспарды сапалы орындау, сондай-ақ барлық бюджеттік жіктелу кодтары бойынша өсу қарқынын қамтамасыз ету үшін біз бюджеттік кірістерге үнемі талдау жүргіземіз. «Алтай полиметалы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің биылғы салығы 44 075,1 мың теңгеге артық түсті. Осының барлығының ортақ қоры ретінде биыл мемлекет қоржынына 8 696 487 мың теңге құйылды. Сонымен қатар, жеке тұлғалардан алынатын көлік құралдары салығынан салық берешектері бар 1535 салық төлеу­шілерден 33 895 теңге көлемінде қаражат түсті. Ал, ауылдық округтердің және Қарағайлы кенті әкімдерінің мемлекеттік кірістер басқармасы қызметкерлерімен бюджет алдында қарызы бар салық төлеушілермен және әрекетсіз салық төлеушілермен сапалы жұмыс
жүргізу нәтижесінде салық берешектері бар 574 салық төлеушілер бойынша қарыз көлемі 14 576,3 мың теңгені құрап, өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда, салық берешектері 56,9 пайызға азайды, – деп атап өтті Қарқаралы ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Жайдары Хасенова.

Расында, қағазда көрсетілген көрсеткішке қараса, көз тоярдай-ақ. Бюджеттен бөлінген қаржы игеріліп, мемлекет салығы сұраусыз өтелуде. Осы орайда, Рысқали Қалиақбарұлы іс жүзінде барлығы қағаздағыдай қаз-қатар тізіліп тұрмағындығын айтып, оның себеп-салдарын анықтауды тапсырды.

Жергілікті кәсіпкерге жеткілікті қолдау қажет

– Ең алдымен жергілікті басшылар, сіздердің «құлақтарыңыз­ға алтын сырға», жергілікті кәсіпкерлерді қолдаңыздар. Қазір біз жергілікті кәсіпкерлерді жинап сұрау салсақ, оның 60-70 пайызы өзге қаланың тұрғындары екені анықталады. Қарапайым мысал балабақша, көлік жуатын орындар, автокөлік тұрақжайы, дүкендерді қарасақ, бірлі-жарымы болмаса біршамасының иесі бұл мекендікі емес. Ал, ол кәсіпкерлердің салығы да сол өздерінің тұрғылықты мекенжайына түседі. Бұл дегеніміз облыстық бюджетке айтарлықтай зиян. Әрине, елімізде қай қаладан болсын, кәсіп ашуға тыйым жоқ. Дегенмен, сіздер осының тереңіне үңіліп, шама келгенше жергілікті халықтың пайдасы мен облыс бюджетіне баса назар салуларыңыз керек. Кәсіпкер жергілікті тұрғындармен санасып, селбесе қарекет қылуы үшін, тұрғындармен тікелей байланыста болуы қажет. Халықтың мемлекет тарапынан қолдаушыларына айналуларыңыз керек бір сөзбен айтқанда. Өйткені, оларға кәсіп ашуға жер мен өзге де жағдайды жасайтын мемлекет. Көп жағдайда кездесер көлеңкелі һәм бүркемелі кәсіпті доғарар кез туды. Даму мен баюдың артында жүйелі жұмыс бар. Осыны ұмытпаған абзал, – дейді Рысқали Қалиақбарұлы.

Тың жоба туризмді тұғырландырады

Облыстық салық түсіміне орасан пайда әкелер Қарқаралыдай мекеннің дамуы жергілікті басшылық пен жұртшылық қолында екені айтпаса да айғақ. Әрине, уақытынан ай-жылы асып қолданысқа беріліп жатқан құрылыс нысандары баршылық, десек те, даму жоқ дей алмаймыз. Оған мысал, қаланың орталық тоғаны қайта қалпына келтірілгелі жатыр. Туристік орынға айналар ауқымды нысанның құрылысы бұл күнде тәмамдалуға жақын.

– 525 млн теңгелік құнды жоба құрылысы 2023 жылы басталған. 3 мың шаршы метр аумаққа абаттандыру жұмыстары жүргізілді. Тоғанның шомылуға арналған арнайы заттары Балқаш қаласынан жеткізілді. Сонымен қатар, туристер демалатын қонақ үй құрылысы да аяқталуда. Тоған 300 адамның шомылып, демалуына арналған. Қазіргі уақытта құрылыстың 99 пайызы дайын, 29 тамыз күні толық іске қосылады. Таудан тоғанға құяр су арналары ашылды. Бір аптаның мұғдарында тоғанға су толады, – дейді ауданның тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Қуандық Таласбаев.

Жергілікті табиғат көрінісіне көрік берер орынның игеріліп қалғаны қуантады. Болашақта турист толастамас орынға айналар тұрақтың ел игілігіне қызмет ететініне депутаттар да кәміл сенетіндігін жеткізді. Бұған қоса басы ашылып айтылған мәселе легі жалғасын тапты. Қарқаралы, Қасым, Сарыобалы бағытындағы 109 шақырым күрежолдың жөнделуі де – жағымды жаңалық. Былтыр жол құрылысының жобалау-сметалық құжаттары әзірленіп, аудандық бюджеттен 100 млн теңге қарастырылған көрінеді. Қуандық Хамитұлының айтуынша, 2025 жылы жол толық жөндеуден өтіп, қолданысқа беріледі.

Туындаған мәселе тұрлауын таппақ

Қарағанды облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының мәліметтері бойынша 2023 жылы ауыл шаруашылық кооперативтері мен шаруа қожалықтары алған субсидияларға қосымша салықтар салынып, 164 салық төлеушілерден аудандық бюджетке барлығы 3 млн 100 мың теңге қосымша салықтар түсірілген болатын. Сондай-ақ, облыстық ветеринария басқармасы мәліметі негізінде аудан бойынша 2023 жылы 770 шаруа қожалықтары ет өнімдерін өткізіп, 2023 жылдың салық декларациясына аталған өнімдерді өткізуден түскен табыстарын көрсетпеген көрінеді. Енді 2024 жылдың соңына дейін аудандық бюджетке 770 шаруа қожалықтарынан 15 млн 360 мың теңге салық күтілуде. Халық қалаулылары жоспардың әрбіреуін жүзеге асыруда жетістікке жету алгоритмі қойылу керектігін айтты. Жүйелі жұмыс – қашанда мемлекет пен қоғамның іргесін ыдыратпас күш. Бұл ретте халық қалаулылары ауданның кез келген мәселесін «майшаммен қарауға» белді бекем буған.

Депутаттар баса назарға алып, көмекке ұмтылған мәселенің бірі – Тоқтар ауылының 19 шақырым жолы. Бұл жол – ауылдан аудан орталығының күрежолына барар бірден-бір жол. Бұл жолдың сыртында 3 бірдей елдімекен, 10 шақты қыстақ пен мыңға тарта халық жатыр дейді тұрғындар. Сондай-ақ, Қарағайлы кентінің тұрғындары да ауыз судың тұтынуға жарамсыз екенін айтып дабыл қағуда.

– Ауыз су бізге кент іргесіндегі Талды өзенінен келеді. Өзен арнасы таза болғанымен, оған келер кәріз құбырларының кесірінен су ластанып, дәмі бұзылуда. Тіпті, қайнатқан шайдың өзінде ащы дәм сезілетіні жасырын емес, – дейді аудандық мәслихат депутаты Ұмсынай Тыныбекова.

Аталған қос бірдей мәселені халық қалаулылары қағазға түртіп, қаперге алатындарын жеткізді.

Жан Амантай,
«Ortalyq Qazaqstan»

Сообщение Салық саясаты салғырттықты көтермейді появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Елдімекендердің жасыл қорын дамытудың негізгі мақсаты – экологиялық теңгерімді, әсіресе, жазда оңтайлы температуралық режимді, ауа ылғалдылығын сақтау, ластанудан қорғаумен қатар, сәндік-эстетикалық, қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру.

Сессия барысында қабылданған көгалдандыру саласындағы қағидаларда жасыл желектерді құру және күтіп ұстау жөніндегі талаптармен қатар, оларды есепке алу, қорғау және қалпына келтіру жөніндегі міндеттемелер көзделген. Облыс тұрғындарының өмір сүруі үшін қауіпсіз, жайлы, экологиялық қолайлы ортаны қамтамасыз ету үшін бұл ­қағидалар өте маңызды.

Облыстың энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы басшысының орынбасары Арман Сәттібаевтың айтуынша, қағидалардың жобасы бұған дейін тұрақты комиссиялардың отырысында жан-жақты қаралған.

Сессия барысында қаралған келесі мәселе – абаттандыру. Атап айтқанда, депутаттар абаттандырудың типтік қағидаларын бекітті. Бұл қала үшін өте маңыз­ды. Яғни, олар қысқы және жазғы кезеңдерде аумақты жинауды ұйымдастыру, сыртқы жарықтандыру нысандарын, кәріз желілерін, су бұру құрылыстарын, уақытша құрылыстарды, мүсіндер мен шағын сәулет нысандарын, балалар-ойын және контейнерлік алаңдарды күтіп ұстау мәселелерін қамтиды.

Қағиданы бекіту барысында халық қалаулылары тұрғындар көтеретін мәселелерді назарға алғанын айту керек.

Сондай-ақ, кезектен тыс сессияда инфляция деңгейін ескере отырып, индекс­теуге байланысты 2024 жылға арналған Қарағанды облысының жер үсті көздерінен су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы мөлшерлемелері бекітілді.

– Төлемақы ставкалары тиісті жылғы инфляцияның ресми деңгейін негізге ала отырып, жыл сайын индекстеледі. Инфляция деңгейіне қолданыстағы ставкаларды арттыру су пайдаланушыларды су үнемдеуге ынталандыруға, тиімді су айналымы жүйелері мен су үнемдеу технологияларын енгізуге, сондай-ақ суды ұтымды пайдалану жөніндегі іс-шаралар кешенін іске асыруға ықпал етеді, – дейді облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Бахтияр Санбаев.

Сессия соңында Нұркен Кобжанов XVI сессия барысында маңызды құжаттар қабылданғанына тоқталды.

– Жалпы, қағидалардың мақсаты – облыс тұрғындары үшін қауіпсіз, ыңғайлы және экологиялық қолайлы орта құру. Жергілікті атқарушы органдар осы бағытта жүйелі жұмыс жүргізуі қажет. Елдімекендеріміз халықтың өмір сүруі үшін ыңғайлы болуы маңызды. Бұл аумақтарды одан әрі дамыту жөніндегі жоспарларды іске асыру кезінде міндетті түрде ескерілуі тиіс, – деді Нұркен Сайфиддинұлы.

Салтанат ІЛИЯШ,
Ortalyq.kz

Сообщение Экологиялық теңгерім, қолайлы орта появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Облыстық мәслихат төрағасы Нұркен Қобжанов, сондай-ақ, де­путаттар Қадиша Оспанова, Абсалям Карин ауылдық жердегі медициналық қызмет көрсету сапасы мәселесін ауылдарға арнайы барып, талқылады.

Облыстық мәслихат депутаттарының Нұра ауданына жұмыс сапары алдымен Нұра кентіндегі аудандық ауруханадан басталды.

Аудандық аурухана ғимараты 1989 жылы салынған. Күрделі жөндеу 2021-2023 жылдары жүргізіліпті.

Бүгінде ауруханада жеке зертхана, хирургиялық және стоматологиялық кабинеттері бар екенін де айту керек. Одан бөлек, ана мен баланы қорғау қызметі де жолға қойылған. Ол үшін арнайы кабинет ашылып, білікті маман қызмет көрсетеді.

Аудан тұрғындары сапалы ультрадыбыстық зерттеу үшін де енді облысқа барып, әуреге түспейді. Өйткені, ол ауруханада бар бүгінде. Арнайы кабинетпен қатар, перзентхана бөлімшесі және әлеуметтік дәріхана жұмыс істейді.

Аурухана қызметкерлерінің ай­­туынша, аудан халқының 4 мың­ға жуығы диспансерлік есепте. Олардың барлығы қажетті дәрі­-дәрмектермен қамтамасыз етіледі.

Аудандық ауруханада емхана бөлімшесі де жұмыс істейді. Болашақта гемодиализ кабинеттерін, көз дәрігерінің қызметтерін ашу да жоспарда. Бұл да аудан халқы үшін тиімді болмақ.

Нұркен Қобжанов сапар барысында медициналық мекеме ұжымымен кездесті. Медициналық қызмет көрсету сапасы талқыланған кездесуге Нұра ауданының әкімі Бақытжан Мұқанов та қатыс­ты. Ауданда сапалы медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету, еңбек жағдайларын жақсарту, заманауи аппараттар сатып алу туралы мәселелер қозғалып, аурухана қызметкерлері депутаттарға көкейде жүрген сұрақтарын қойды.

– Материалдық-техникалық ба­­заны нығайту, кадрмен қамтамасыз ету, медициналық қызметтер спектрін кеңейту, заманауи ың­ғайлы жиһазбен қамтылған жайлы емдеу аймақтарын құру сияқ­ты мәселелерді жедел шешу өте маңызды, – деп атап өтті төраға.

Депутаттардың жұмыс сапары Заречное ауылында жалғасты. Бұл жерде фельдшерлік-амбулаториялық пункт салынған болатын. Соған қарамастан, пунктте дер ке­зінде шешілуі тиіс мәселелер бар.

Одан бөлек, депутаттар Шахтерское ауылындағы дәрігерлік амбулаторияда жүргізілген жөндеу жұмыстарымен танысты.

Медициналық қызмет көрсету сапасы мәселесін зерттеп, зерделеу алдағы сессияға дайындық аясында өзге де ауылдық өңірлерде жалғасын табатын болады.

Салтанат ІЛИЯШ,
Ortalyq.kz

Сообщение Халық қалаулылары ауылдарды аралап жүр появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Бұндай шешімге келу жергілікті тұрғындардың сұрауымен жүзеге асып отыр. Себебі, Көкпекті аумақтық жағынан Бұқар жырау ауданына кіргенімен, ондағы бірқатар әкімшілік нысандар Қарағанды қаласының Ә.Бөкейханов ауданына қарайды. Осы орайда, халықтың тұрмыс – тіршілігіне қажетті коммуналдық қызметтер көрсету мен абаттандыруда екіжақты мәселелер туындаған. Нәтижесінде, халық жергілікті атқарушы органға елді мекенді Қарағанды қаласының құрамына қосуды сұрап, тиісті сауалдар жолдаған. Сәуір айында жергілікті қоғамдастықтың жиыны өтіп, қатысушылар бірауыздан Қарағанды қаласына қосылуды құптады.  Экономика басқармасы әкімдіктердің қаулылары мен мәслихаттардың шешімдері негізінде Қарағанды облысы әкімдігінің Үкімет келісімін алу үшін Қарағанды қаласы мен Бұқар жырау ауданының әкімшілік-аумақтық шекараларын өзгерту туралы ұсыныс енгізу туралы бірлескен қаулысын әзірледі. Алдағы уақытта қала аумағы 500 шаршы шақырымнан асады. 

– Көкпектіні қалаға қосу туралы жергілікті халық бірнеше рет өтініш білдірген. Әрі бұл мәселе тұрғындардың аймақ басшысымен кездесуінде де көтерілген еді. Мәселен, сайлау кезінде көкпектіліктер Ә.Бөкейханов ауданында орналасқан мектепте дауыс береді. Көкпекті Сұрыптау станциясынан біршама алыс орналасқандықтан жергілікті халыққа дәрігерге қаралу үшін іргелес орналасқан Қарағанды қаласына келген әлдеқайда ыңғайлы. Осы мәселені оңтайлы шешу үшін бүгінгі сессия жұмысына шығарып отырмыз, – деді Нүркен Қобжанов.

Мәселенің мәнісіне қаныққан депутаттар 500-ге жуық тұрғыны бар Көкпектіні Қарағанды қаласына қосу туралы шешімге ұйымшылдықпен дауыс берді.

Сағыныш ӘБІЛ,

Ortalyq.kz

Сообщение Көкпекті станциясы Қарағанды қаласына қосылады появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Аталған 3,6 млрд. теңгеге орфандық аурулары бар науқастар да дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етіледі. Сондай-ақ, мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін спорт түрлерін дамыту да тізімде бар. Денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет, спорт ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жұмыспен қамтуды және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіруге, облыстың білім беру, денсаулық сақтау объектілеріне жобалық сметалық құжаттама әзірлеуге арналған шығыстар да көзделгенін айту керек. Қарағанды облыстық мәслихаттың кезектен тыс ІV сессиясында депуттар осындай шешімге келді.

Салтанат ІЛИЯШ,

Ortalyq.kz

Сообщение 2023 жылдың 3-тоқсанында әлеуметтік салаға 3,6 млрд. теңге бөлінеді появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Аталған қаржы жылумен жабдықтау нысандарын жөндеу мен салуға, қала аралық әрі ішкі қатынастардағы жолаушылар тасымалын, темір жол тасымалы шығыстарын субсидиялауға жұмсалады. Одан бөлек, бұл қаржы коммуналды шаруашылықтың дамуына, автожолдарды қайта жаңартуға, тұрғын үй құрылысына, инженерлік коммуникациялық инфрақұрылымына да жұмсалады. Кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығын қолдау, минералды тыңайтқыштардың құнын субсидиялау саласында шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерін өңірлік қаржыландыру шеңберінде несиелеу шығындары да ескерілетінін де айту керек.

Облыстық бюджет бұған дейін әкімдік пен қоғамдық кеңестің және облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының бірлескен отырысында қаралды. Шығыстарды қосымша ұлғайту мынадай негізгі бағыттар бойынша көзделген. Экономиканың нақты секторына 5,7 млрд. теңге бағытталды, – деп хабарлады облыстың қаржы басқармасының басшысы Людмила Башарина.

Салтанат ІЛИЯШ,

Ortalyq.kz

Сообщение Экономиканың нақты секторына 5,7 млрд. теңге жұмсалады появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Ізгілік туралы айтқанымызбен, елімізде жас балаларды айуандықпен өлтіру көбейіп кетті. Егер дәл осы қылмыс түрін террорлық актілермен тең дәрежеде тану туралы заңға өзгеріс енгізбесек, балаларымыздың болашағы бұлыңғыр. Аталған қылмысқа бей-жай қарау, Қазақстанның болашағына балта шабумен бірдей. Сондықтан, заңға түзету енгізуге өзіңіз, Серік Балғатайұлы, бастама көтерсеңіз дұрыс болар еді, – деді Меруеш Башай.

Депутат осындай қылмыс салдарынан адамдармен араласып, тіпті, туыстық қатынастардың өзі алшақтап бара жатқанын айтады.

Қарағанды облысында кәмелетке толмағандарға қатысты жасалатын қылмыс жыл өткен сайын көбейіп отырғанын айту керек. Мәселен, өткен жылы дәл осындай 172 қылмыс тіркелсе, биылғы көрсеткіш – 227. Бұл жыл басында алынған ақпарат екенін айтады Мереуш Башай.

Салтанат ІЛИЯШ,

Ortalyq.kz

Сообщение Депутат балаларға қарсы жасалатын қылмыс жазасын қатаңдатуды сұрады появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.