Көзіміз майлы бояумен салынған суретке үйреніп қалғаны рас. «Түрлі-түсті сурет бар ма екен?» деп әр туындыға көз тіктік. Жоқ. Бәрі – қара-ала түсті портрет. Кенет, анадайда тұрған аузы, мұрыны салынбаған әйелдің портретін көзіміз шалды. «Аяқталмаған портретті неге қойған?» деген ой келді. Бірақ, біз ойлағандай емес екен.

Көрме залында ілінген портреттердің авторы – Серік Оразғұлов. Бұл суретшінің «Нобайлар» атты алғашқы жеке көрмесі. Адамның бет-пішінін ғана емес, қиял арқылы кейіпкердің образы бейнеленген ерек жанның 30-дан астам туындысы қойылған. Тамашалап қайттық…

Көрмедегі туындылар – автордың әр жылдары салынған топтамалары. Портреттерінің басым бөлігі көмірмен салынған. Серік – осы облыстық бейнелеу өнері музейінің шаңырағында тәрбиеленген шәкірт. Кешегі ардагер суретші Қайрат Қанатұлы, Анатолий Александрович, Гүлнар Қамашқызы сынды ұстаздардан дәріс алған. Бүгінде сол ұстаздарының жолын жалғап, қара шаңырақта еңбек етуде.

– Серік – талантты әрі ақылды жан. Туындылары да адамға ой саларлық. Астарына үңілсең, терең мағынасын түсінесің. Бірақ, осындай керемет туындыларын көрмеге қоюға асықпады. Ұжым болып көрме өткізуге қолқа салғанбыз. Әйтеуір ойлана келе «көрме беремін» деген шешімге келді. Әрине, көрме ұйымдастыру оңай емес. Қобалжығаны рас. Әрі ұзақ дайындалды. Бірақ, ішіндегісін сыртқа көрсетпеді. Шеберлігінде ешқандай мін жоқ. Сырттан тапсырыс түскенде «Осыны Серік жасап берсінші» деп қолқа салатындар көп. Мұндай талантты да, еңбекқор жанның біздің ортада жүргеніне шын қуанамын, – деді музейдің директоры Бибігүл Құдабаева.

Көрмеге өнертану ғылымының профессоры, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі Лариса Золотарева да келіп, шәкіртіне жылы лебізін білдіріп кетті.

– Біз өз шәкірттерімізбен мақтанамыз. Музейге кіріп келіп ем, шәкірттерім алдымнан шықты. Бәрі – алдымда отырған оқушыларым. Солардың ішіндегі ерекше айтып өтетіні – Серік. Табиғатынан бөлек шәкіртім. Талай жанрдың ішінен қиын әрі жеңіл портрет жанрын таңдағанына таң қалмаймын. Керісінше, қуанамын. Оған Серіктің қауқары да, білімі де жетеді. Осы өнерін әрі қарай шыңдап, басқа да көрмесін ұйымдастырады деген сенімдемін, – деді Лариса Золотарева.

Суретшінің суретке деген махаббаты бала кезінен ашылған. Анасы алты жасында жетектеп, сурет үйірмесіне апарған көрінеді. Содан бері қарындашын жанына серік етіп, түрлі туындыларын өмірге алып келген.

– Кішкентай кезімде қабыр­ға шимайлап, жерге төселген кілемнің үстін ермексазбен былғайтынмын. Алты жасыма келгенде анам сурет үйірмесіне берді. Жаныма жақын жанр – портрет. Мен үшін ол – жеңіл әрі ауыр. Адамның көңіл күйін бет-бейнесінен-ақ ажыратуға болады. Адамның жүзі алдамайды. Ия, барлық адамның жүзі әдемі. Көрікті. Бірақ, суретші ретінде сенің міндетің оның әдемілігін емес, үлкен образын ашу, – деді суретші.

Музей төрінде тұрған әлгі әйел портреті тегіннен-тегін салынбаған. Автор өз сөзінде «Әр адам осы портретке қарап, өз образын құрастыра алады» дейді. Қиялдың шегі бар ма? Қоғамға емес, айналаңызға қараңызшы. Әр адамның басында түрлі жағдай. Түрлі тағдыр. Бірақ, оны сізге шешіліп ешкім айтпайды да. Себеп, ешкімге сенбеуінде. Бұл – сіз бен біздің емес, қазіргі өмірдің жазылмаған заңы. Ал, адамның басында болып жатқан жағдайды тек екі көзінен ғана оқи аласыз. Осы портретке қарап жалғыздықты сезінеді екенсіз. Ал, бейнеге ерекше мазмұн беріп тұрған – көмір. Кейіпкердің тағдырын толық ашу үшін суретші қара отынды арнайы пайдаланыпты.

– Көмір – жұмсақ материал. Мысалы, қарындашпен сурет салсам, қарапайым дүние шығады. Ал, көмірді қолыңмен баса отырып салған дүниең көлемді әрі ерекше мән-мағыналы болып шығады. Сондықтан, көмірді портретке жан бітіру үшін пайдаланамын. Акварель, түсті бояу сынды бояу түрлерінен гөрі жаныма жақыны – көмір.

Осы көрмемдегі суреттің бәрі графика жанрында салынған. Алдағы уақытта кескіндеме жанрында ұлттық нақыштағы көрмемді өткізгім келеді. Ұстаздарымның «Графика – ері, кескіндеме – әйелі» деп айтқаны әлі есімде. Мен логикалық тұрғыда графика жанрына жол бердім. Енді кескіндеме жанрына көшіп, тағы бір көрмемді бергім келеді, – деді суретші.

Ербол ЕРБОЛАТ,
Ortalyq.kz

Сообщение Суретшінің сырлы әлемі появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Кеш барысында Зағип және нашар көретіндер мәдениет үйі өнерпаздарының орындауында ұлы ақынның өміршең өлеңдері, даналыққа толы қара сөздері мен сыршыл әндері шырқалып, Қарағандылық суретшілердің қыл қаламынан туындаған ұлы ақынның портреті мен аса бай шығармашылығының тақырыбын  бейнелеген сурет көрмесі  тамашаланады.

Поэзия мен музыканы сондай-ақ, бәсі биік бейнелеу өнерін бір кеңістікте біріктірген мәдени ісшараның талғампаз көрерменге ұсынар тағылымы зор. Ұлы ақынның шығармашылығынан шабыттанып, поэзия мен өнер әлеміне енгісі келетін қауымға есік ашық. Кіру тегін.

Материалды әзірлеген Ербол ЕРБОЛАТ.

Сообщение «Туғанда дүние есігін ашады өлең» появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Жанболат Бабаков тек суретші ғана емес, дарынды ақын және сазгер. Көрме Жанболат Бабаковтың сөзіне жазылған «Сурет сыры» әнімен ашылды.

Әнін жазған жерлесіміз – Шыңғыс Мұқаев. Ән таспадан тыңдалды. Туындыны Алаштың аяулы әншісі, марқұм Сейіл Аяған орындаған еді.

– Жалпы, «қарапайымдылық» деген ұғым бар. Ал, осы дүние Жанболаттың бойында тұнып тұр. Қарапайымдылықтың әр жағына үңілер болсақ, үлкен құдірет, үлкен дүние жатады. Осының бәрі суреттерінен көрініс табуда. Адамның сызғанына, жазғанына қарап мінезінің қандай екенін аңғаруға болады ғой. Міне, қылқалам шеберінің суреттерінен де осыны көреміз. Сонымен қатар, ұлттық тұлғалардың ішінен Шәмшіге арнаған туындысы үлкен ой салады екен. Қарап отырсақ, мінезді тұлғалардың бейнесін салады екен. Қазақтың мәшһүр суретшісіне айналуын тілейміз, – деді облыстық мәслихаттың депутаты Айтбай Ботпайұлы. 

Мақаланың толық нұсқасын газеттің алдағы санынан оқи аласыздар.

Ербол ЕРБОЛАТ,
Ortalyq.kz

Сообщение Қылқалам шебері Жанболат Бабаковтың көрмесі өтті появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Мұражайда қаланың сәулет өнерінен сыр шертетін суреттерден көрме ұйымдастырылады.

– Қала мектептері мен колледждерінің оқушыларына арнап, көрме жиі өткіземіз. Мұндағы көрмені тамашалап қана қоймай, олар тақырыптық сабақтарды осында өткізе алады. Қала тарихы баршаға ортақ. Сол себепті, оқушылармен бірлесе жұмыс істейміз, – дейді мұражайдың ғылыми қызметкері Айгүл Омарова. – Мұражайдағы сабағымыз Қарағандының монументалды өнері тақырыбына арналмақ. Қаланың сәулет құрылысы ерекше. Біз оқушыларға қаламыздың монументалды өнерінің алуан түрлілігін көрсеткіміз келеді.

Мәселен, мұражай сабағына Манат Аманбаевтың «Нұркен Әбдіровтің ескерткіші» атты линогравюрасы қойылады. Суретші Павел Реченский қаланың қалай салынғаны жөнінде әңгіме өрбітеді. Сол кезде дүрілдеп тұрған «Юбилейный» дүкені, көпқабатты үйлердегі мозаикалық фотосуреттер тарихы да айтылады.

Бұл мұражай сабағы орта және жоғары сынып оқушыларына арналған. Мұражай сабағына 475-475 нөмірі бойынша жазылуға болады. Облыстық бейнелеу өнері музейі Қарағанды қаласы, Бұқар жырау даңғылы, 76 мекенжайында орналасқан.

Қасымхан БҮРКІТҰЛЫ,
Ortalyq.kz

Сообщение Шаһар сәулетінің сыры появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Өткен ғасырдың бірінші жартысындағы сталиндік репрессия Александр Чижевскийді де айналып өтпеді. 1942 жылы тұтқындалып, Солтүстік Оралға жіберілген. Содан кейін Қарлагқа ауыстырылды. Қарлагта жүріп те ғылыми-зерттеумен айналысқан. Жер астындағы кеншілердің денсаулығын жақсартуға арналған иондық әсері бар аспашамдарды да осы Александр Леонидович ойлап тапқан.

Оның суреттері – өнер әлемінің баға жетпес мұрасы. 9 картинасы Қарағандыдағы облыстық бейнелеу өнері музейінде сақталған. Барлығы дерлік акварельмен салынған. Қылқалам шебері көбіне табиғат пейзаждарын бейнелеген. Дала мен ормандағы күздің, қыстың бейнесін салу арқылы қапасқа қамалғандардың бостандыққа деген аңсарын жеткізгісі келгендей. Ол – табиғатты адам мен ғаламның үйлесімі деп білген. Көзін арбаған шексіз кеңістікті қиялындағы түске бояған.

Назарларыңызға Александр Чижевскийдің картиналарын ұсынамыз.

Ерік НАРЫН,
Ortalyq.kz

Сообщение Тағдырдан тамыр тартқан появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Sketch academy-ге Дәурен Кошен мен Арман Терлікпаев жетекшілік етеді. Балаларға скетчинг, кескіндеме, иллюстрация жасауды үйретеміз.

– Оқытушылар вернисажында түрлі жанр мен стильдегі картиналар ұсынылған. Пұтқа табынушылық тақырыбы, сюрреалистік пейзаждар, натюрморттар, психологиямен байланысты түрлі композициялар жасалған жұмыстар бар. Қарағанды, Шахтинск және Теміртау қалаларындағы студияларымызда 5 жастан 17 жасқа дейінгі 300-ден астам бала білім алады. Олардың арасында Artsport арқылы тегін оқитындар да бар. Бір аптадан кейін балалар көрмесін өткізу жоспарда бар, 150-ден астам жұмыс қойылады, – дейді Дәурен Кошен.

Көрмеде оқытушылар София Ушакова, Алина Кушхова, Дәурен Кошен, Юлия Хакимова, Анель Каримсакова шығармалары арқылы әлемге және табиғатқа сүйіспеншілікті көрсетіпті. Суреттерде май, гуашь, акрил техникасын қолданған. Қарағандыдағы студия оқытушысы Алина Кушхованың бұл алғашқы жеке көрмесі. Ол кәсіби музыкант болғанымен, студияда сабақ береді.

– Көрмеде 15-ке жуық жұмысым бар. Гүлдер, текстуралық пастадан жасалған алтын аққу да бар. Бәрінен бұрын текстуралық пастамен жұмыс істегенді ұнатамын. Жұмыстарымның бірін қаза тап­қан кеншілерге арнадым. Суретті ұзақ уақыт салдым. Касканың түпнұсқасында «АМТ» жазуы және ескі форматтағы жарықшам бар, – дейді Алина.

Мұражай директоры Бибігүл Құдабаеваның айтуынша, балалардың Sketch academy көрмелері екі жылдан бері жұмыс істейді. Көрмені тамашалағандар арасынан сурет салуға қызығатындар табылуы мүмкін.

Аяулым СОВЕТ,
Ortalyq.kz

Сообщение Көрме көркі – кескіндеме появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.