Жаңа Конституция жобасын әзірлеу бастамасы елдегі саяси жаңғыру үдерістерінің жалғасы

Қазіргі кезеңде елімізде конституциялық реформалар мәселесі қоғамның саяси және құқықтық дамуының маңызды бағыты ретінде қарастырылуда. Конституция – мемлекеттің негізгі заңы, ол билік тармақтарының қызметін, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, мемлекеттік құрылымның қағидаттарын айқындайды. Жаңа Конституция жобасын әзірлеу бастамасы елдегі саяси жаңғыру үдерістерінің жалғасы ретінде бағаланады.

Соңғы жылдары елімізде саяси жүйені демократияландыруға бағытталған бірқатар өзгерістер жүргізілді. Бұл өзгерістер мемлекеттік басқару моделін жетілдіруді, Парламенттің рөлін күшейтуді, жергілікті өзін-өзі басқаруды дамытуды және азаматтық қоғам институттарының ықпалын арттыруды көздейді.

Жаңа Конституция жобасын әзірлеудің негізгі алғышарттары мыналар болып табылады:

• билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті нақтылау;

• адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктерін күшейту;

• сот жүйесінің тәуелсіздігін арттыру;

• аймақтық басқару жүйесін жетілдіру;

• қоғамның шешім қабылдау процесіне қатысуын кеңейту.

Конституциялық өзгерістердің тиімділігі олардың ашық талқылануына және қоғамның кең қатысуына байланысты. Жобаны сарапшылар, ғалымдар, құқықтанушылар және азаматтық қоғам өкілдері талқылауда.

Жаңа Конституцияны қабылдау мемлекеттің ұзақ мерзімді дамуына, құқық үстемдігін нығайтуға және қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етуі тиіс. Сонымен қатар, ол халықаралық құқық қағидаттарына сәйкес келуі және заманауи жаһандық үрдістерді ескеруі қажет.

Қазақстанда әзірленіп жатқан жаңа Конституция жобасы – елдің саяси-құқықтық жүйесін жетілдіруге бағытталған стратегиялық қадам. Оның мазмұны мен құрылымы мемлекеттік биліктің тиімділігін арттыруға, азаматтардың құқықтарын қорғауға және демократиялық институттарды нығайтуға бағытталуы тиіс.

Бейбіт АХМЕТОВ
Cәулет және дизайн кафедрасының меңгерушісі м.а.