<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы үй - «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</title>
	<atom:link href="https://ortalyq.kz/tag/j/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://ortalyq.kz/tag/j/</link>
	<description>Ortalyq.kz</description>
	<lastBuildDate>Wed, 28 Aug 2024 12:41:39 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.4.8</generator>

<image>
	<url>https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2025/10/cropped-WhatsApp-Image-2025-10-08-at-10.47.37-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы үй - «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</title>
	<link>https://ortalyq.kz/tag/j/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Үміткерде үш үй салынып жатыр</title>
		<link>https://ortalyq.kz/mitkerde-sh-j-salynyp-zhatyr/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redactor8]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 28 Aug 2024 12:41:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Аймақ]]></category>
		<category><![CDATA[Бұқар жырау]]></category>
		<category><![CDATA[Бұқар жырау ауданы]]></category>
		<category><![CDATA[қазақстан]]></category>
		<category><![CDATA[қарағанды]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ortalyq.kz/?p=134708</guid>

					<description><![CDATA[<p>Бұдан бұрын жазғанымыздай,биыл Бұқар жырау ауданының алты аулында жеке тұлғалар өз күші мен қаражатына 40 пәтерлі тұрғын үйлердің құрылысын жүргізуде. Соның ішінде 2 пәтерлі 3 үй Үміткер аулында салынып жатыр. Бұл үйлердегі әр пәтердің аумағы 80 шашы метрден тұрады да,ол салынып біткен күнде үй кезегіне тіркелген әлеуметтік осал топтағы адамдар мен отбасыларына берілмек. Сол үшін &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/mitkerde-sh-j-salynyp-zhatyr/">Үміткерде үш үй салынып жатыр</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: #000000;"> Бұдан бұрын жазғанымыздай,биыл Бұқар жырау ауданының алты аулында жеке тұлғалар өз күші мен қаражатына 40 пәтерлі тұрғын үйлердің құрылысын жүргізуде. Соның ішінде 2 пәтерлі 3 үй Үміткер аулында салынып жатыр.</span></strong></p>
<figure id="attachment_134709" aria-describedby="caption-attachment-134709" style="width: 1024px" class="wp-caption aligncenter"><img decoding="async" class="wp-image-134709 size-large" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-1024x576.jpeg" alt="" width="1024" height="576" srcset="https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-1024x576.jpeg 1024w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-300x169.jpeg 300w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-768x432.jpeg 768w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-1536x864.jpeg 1536w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96-390x220.jpeg 390w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/545cbb49-873d-4676-a8f2-e01f326eaa96.jpeg 1599w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption id="caption-attachment-134709" class="wp-caption-text">Суреттерді түсірген автор</figcaption></figure>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Бұл үйлердегі әр пәтердің аумағы 80 шашы метрден тұрады да,ол салынып біткен күнде үй кезегіне тіркелген әлеуметтік осал топтағы адамдар мен отбасыларына берілмек. Сол үшін құрылыс салушылар оларды конкурсқа шығарып,аудандық әкімдік сатып алып, тиісті иелеріне табыстайтын болады.</span></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-134710 size-full" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/8d626812-f679-4836-a739-a0dd960fddd4.jpg" alt="" width="702" height="735" srcset="https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/8d626812-f679-4836-a739-a0dd960fddd4.jpg 702w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/8d626812-f679-4836-a739-a0dd960fddd4-287x300.jpg 287w" sizes="(max-width: 702px) 100vw, 702px" /></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Қазірде Үміткердегі үш үйдің құрылысы аяқталуға жақын. Мұнда жұмыс істеп жүрген құрылысшылар, арасында жергілікті жігіттер де бар, екі үйдің іргесін әуелі газды блокпен қалап, сосын сыртын қызыл кірпішпен өріп, төбесін жауып,енді үшінші үйді де сондай күйге келтіруде.</span></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-134711 size-full" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/24d416b9-7f92-4609-845f-2e48b965f573.jpg" alt="" width="702" height="893" srcset="https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/24d416b9-7f92-4609-845f-2e48b965f573.jpg 702w, https://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/08/24d416b9-7f92-4609-845f-2e48b965f573-236x300.jpg 236w" sizes="(max-width: 702px) 100vw, 702px" /></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Одан әрі есік-терезелері орнатылған бұл үйлердің ішкі-сыртқы әрлеу,айналасын абаттандыру,қоршау ісі ғана қалады. Ол жұмыстарды құрылысшылар алдағы қыркүйек айының соңында тәмамдап,конкурс қорытындысында 6 үміткерлік баспаналы болатын түрі бар.</span></p>
<p style="text-align: right;"><strong><span style="color: #000000;">Ержан ИМАШ,</span></strong><br />
<strong><span style="color: #000000;">Бұқар жырау ауданы</span></strong></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/mitkerde-sh-j-salynyp-zhatyr/">Үміткерде үш үй салынып жатыр</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Мамырда жаңа ипотекалық тұрғын үй бағдарламасы іске қосылады</title>
		<link>https://ortalyq.kz/114710-2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redactor8]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 23 Apr 2024 10:28:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ресми]]></category>
		<category><![CDATA[баспана]]></category>
		<category><![CDATA[ипотека]]></category>
		<category><![CDATA[қарағанды]]></category>
		<category><![CDATA[министр]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ortalyq.kz/?p=114710</guid>

					<description><![CDATA[<p>Өнеркәсіп және құрылыс министрі Қанат Шарлапаев жаңа баспана бағдарламасы туралы мәлім етті, деп хабарлайды ortalyq.kz Kazinform сайтына сілтеме жасап. – Мамырда «Отбасы банкімен» жаңа ипотекалық бағдарлама іске қосылады. Ипотекалық несие әлеуметтік осал топтарға 7 пайызбен, қалған санаттағы азаматтар үшін 9 пайызбен беріледі. Алғашқы жарна 20 пайызды құрайды, &#8211; деді Қанат Шарлапаев Үкімет отырысында.  Тұрғын үй &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/114710-2/">Мамырда жаңа ипотекалық тұрғын үй бағдарламасы іске қосылады</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="article__description">
<p style="text-align: left;"><span style="color: #000000;"><strong>Өнеркәсіп және құрылыс министрі Қанат Шарлапаев жаңа баспана бағдарламасы туралы мәлім етті, деп хабарлайды ortalyq.kz Kazinform сайтына сілтеме жасап.</strong></span></p>
<figure id="attachment_114725" aria-describedby="caption-attachment-114725" style="width: 1024px" class="wp-caption aligncenter"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-114725 size-large" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2024/04/ACE6C3F4-156E-4D87-B5E6-600D87B1DB66-1024x576.jpeg" alt="" width="1024" height="576" /><figcaption id="caption-attachment-114725" class="wp-caption-text">Сурет: dom.kz</figcaption></figure>
</div>
<blockquote class="quote-light">
<div class="highlighted">
<p style="text-align: justify;"><em><strong>– Мамырда «Отбасы банкімен» жаңа ипотекалық бағдарлама іске қосылады. Ипотекалық несие әлеуметтік осал топтарға 7 пайызбен, қалған санаттағы азаматтар үшін 9 пайызбен беріледі. Алғашқы жарна 20 пайызды құрайды, &#8211; деді Қанат Шарлапаев Үкімет отырысында. </strong></em></p>
</div>
</blockquote>
<p style="text-align: justify;">Тұрғын үй бағдарламасы моноқалалармен қатар ауылда да қолданысқа енгізіледі.</p>
<blockquote class="quote-light">
<div class="highlighted">
<p><em><strong>– Жалпы бөлінетін қаражаттың 30%-дан аспайтын мөлшерде моноқалалар мен елді мекендерде тұрғын үйді екінші нарықтан сатып алуға болады. Биыл 300 млрд теңгеге 12 мың ипотекалық несие берілсе, одан әрі 8 мың несие беру үшін жыл сайын 200 млрд теңге қарастырылады, &#8211; дейді ведомство басшысы. </strong></em></p>
</div>
</blockquote>
<p style="text-align: justify;">Сондай-ақ, министр Мемлекет басшысының Ұлттық құрылтайда берген тапсырмасына сәйкес сатып алу құқығымен берілетін арендалық тұрғын үй туралы айтты.</p>
<blockquote class="quote-light">
<div class="highlighted">
<p style="text-align: justify;"><em><strong>– Оның көлемін бірнеше есеге арттырып, жаңа ипотекалық бағдарламаны іске қосуы қажет. Механизмдердің негізгі шарттарына тоқталатын болсам. Әкімдіктер жеке құрылыс компанияларынан ауданы 80 шаршы метрді құрайтын жаңа тұрғын үйді сатып алады. Тиісті нормаларды Үкімет қабылдады, мамыр бастап қаржыландыру басталады, &#8211; дейді ол. </strong></em></p>
</div>
</blockquote>
<p style="text-align: justify;">Айта кетсек, Мәжілісте кезекте тұрғандарға арендалық тұрғын үйді жекешелендіру құқығын беретін заң жобасы қаралып жатыр.</p>
<p class="p1" style="text-align: right;"><strong><span class="s1">Материалды әзірлеген Аида РАХЫМҚҰЛОВА</span></strong></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/114710-2/">Мамырда жаңа ипотекалық тұрғын үй бағдарламасы іске қосылады</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Конституциялық кеңесте – тұрғын үй мәселесі</title>
		<link>https://ortalyq.kz/konstitutsiyaly-ke-este-t-r-yn-j-m-selesi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Content Manager]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 23 Jan 2020 04:56:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ресми]]></category>
		<category><![CDATA[тұрғын]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://ortalyq.kz/?p=35626</guid>

					<description><![CDATA[<p>Конституциялық кеңеске қатысқан Елбасы Ата Заңды құрметтеу және қатаң сақтау елдің сәтті дамуының кепілі екендігін және Конституцияның 25 жылдық мерейтойы қарсаңында бұл мәселенің өзектілігін атап өтті. «Азаматтардың тұрғын үй құқықтарын іске асыру мәселесі мемлекеттің әлеуметтік саясатының басым бағыты», – деді Қазақстанның Тұңғыш Президенті. Конституциялық Кеңестің Төрағасы Қайрат Мәми бүгінгі отырыс еліміздің конституциялық дамуы тарихында айтулы &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/konstitutsiyaly-ke-este-t-r-yn-j-m-selesi/">Конституциялық кеңесте – тұрғын үй мәселесі</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;"><b>Конституциялық кеңеске қатысқан Елбасы Ата Заңды құрметтеу және қатаң сақтау елдің сәтті дамуының кепілі екендігін және Конституцияның 25 жылдық мерейтойы қарсаңында бұл мәселенің өзектілігін атап өтті.</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">
<span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">«Азаматтардың тұрғын үй құқықтарын іске асыру мәселесі мемлекеттің әлеуметтік саясатының басым бағыты», – деді Қазақстанның Тұңғыш Президенті. Конституциялық Кеңестің Төрағасы Қайрат Мәми бүгінгі отырыс еліміздің конституциялық дамуы тарихында айтулы оқиға екенін атап өтті. «Қазақстан Республикасы Конституциясының <span lang="kk-KZ">71-бабының</span> <span lang="kk-KZ">1-тармағына</span> сәйкес Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы Конституциялық Кеңестің ғұмыр бойы мүшесі», – деді.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">«Азаматтардың тұрғын үй құқықтарын іске асыру мәселесі мемлекеттің әлеуметтік саясатының басым бағыты», – деді Қазақстанның Тұңғыш Президенті. Конституциялық Кеңестің Төрағасы Қайрат Мәми бүгінгі отырыс еліміздің конституциялық дамуы тарихында айтулы оқиға екенін атап өтті. «Қазақстан Республикасы Конституциясының 71­бабының 1­тармағына сәйкес Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы Конституциялық Кеңестің ғұмыр бойы мүшесі», – деді.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">Жоғарғы сот төрағасы азаматтардың тұрғын үй құқық тарын қамтамасыз ету мә селесінде заңнаманың кей тұстары түсініксіз екенін айтады. Мысалы, тұрғын үйді жалға алушы мен оның отбасы мүшелері немесе онымен</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">бірге тұратын өзге де адамдардың біреуі еліміздің кез келген жерінен баспана алатын болса, онда олардың барлығы жалдамалы тұрғын үйден шығарылады. Бұл талап азаматтардың құқығын шектейді.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">Заңның аталған нормасы жетілмегені және азаматтардың конституциялық құқықтарын жүзеге асыруға кедергі келтіруі мүмкін екендігі айтылды. Кеңес отырысы барысында Үкімет, Парламент Сенаты және Мәжілісі, Жоғарғы Сот, Бас прокуратура өкілдері мен сарапшылардың пікірі тыңдалды. Жиынға қатысушылардың пікірлері мен жауаптарынан кейін Конституциялық Кеңес нормативтік қаулы қабылдады. Аталған қаулы басылымдарда жарияланады. «Мемлекеттік әлеуметтік саясат тұрғысынан заңнамалық базаны жетілдіру ерекше маңызға ие», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сонымен қатар, тұрғын үй құқығын іске асыру мәселесі халықтың <span lang="kk-KZ">әл-ауқатына</span> тікелей байланысты екендігі айтылды.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;"><b>Өз тілшімізден.</b></span></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/konstitutsiyaly-ke-este-t-r-yn-j-m-selesi/">Конституциялық кеңесте – тұрғын үй мәселесі</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Құжат қабылдануда</title>
		<link>https://ortalyq.kz/zhat-abyldanuda/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 25 Sep 2019 18:30:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Бас тақырып]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[бақытты]]></category>
		<category><![CDATA[банкі]]></category>
		<category><![CDATA[жинақ]]></category>
		<category><![CDATA[құрылыс]]></category>
		<category><![CDATA[отбасы]]></category>
		<category><![CDATA[тұрғын]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://ortalyq.kz/?p=32464</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қарағанды қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі «Нұрлы жер» мемлекеттік тұрғын үй құрылысы бағдарламасы шеңберінде «Бақытты отбасы» бағыты бойынша құжаттар қабылдауды бастады. Мұнда «Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ­-нан мақұлдау алған азаматтар бастапқы жарнасын жабу үшін сертификат алуға құжат тапсыра алады. Тұрғын үй сертификаттары үй кезегінде тұрған бірнеше санаттағы азаматтарға беріледі. Яғни, бұл &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/zhat-abyldanuda/">Құжат қабылдануда</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-32465 size-large aligncenter" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2019/09/t-r-1024x683.jpg" alt="" width="810" height="540" /></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">Қарағанды қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі «Нұрлы жер» мемлекеттік тұрғын үй құрылысы бағдарламасы шеңберінде «Бақытты отбасы» бағыты бойынша құжаттар қабылдауды бастады. Мұнда «Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ­-нан мақұлдау алған азаматтар бастапқы жарнасын жабу үшін сертификат алуға құжат тапсыра алады.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;">Тұрғын үй сертификаттары үй кезегінде тұрған бірнеше санаттағы азаматтарға беріледі. Яғни, бұл орайда, мүгедек балалары бар немесе оларды тәрбиелеушi отбасылар, «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларының иегерлері немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, I­II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен наградталған аналар, көпбалалы отбасылар, толық емес отбасылар қамтылады.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000; font-size: 14pt; font-family: georgia, palatino, serif;"><strong>Өз тілшімізден.</strong></span></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/zhat-abyldanuda/">Құжат қабылдануда</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>&#8220;Әй, айташы, Алланы айт!..&#8221;</title>
		<link>https://ortalyq.kz/j-ajtashy-allany-ajt/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Content Manager]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 06 Jun 2018 16:14:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[айташы]]></category>
		<category><![CDATA[Алланы айт!.."]]></category>
		<category><![CDATA[Бұқар жырау]]></category>
		<category><![CDATA[Жырау – өз заманының жыршысы]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://ortalyq.kz/?p=17705</guid>

					<description><![CDATA[<p>Жырау – өз заманының жыршысы. Елімен жерінің тұтастығын, бірлік, ынтымағын тілге тиек еткен сұңғыла. Сонымен бірге болашағына алаңдаушы тұлға. Біз мұны Бұқар жырының әрқайсысынан бажайлаймыз. Бұқар жырау тек Алаштың емес, адамзаттың жырауы екенін шама келсе, дәйекпен сөйлеп көрелік. Ол үшін ең алғашқы бұқартанушы әулие, ақын, діндар ғұлама Мәшһүр Жүсіптің айтулы сөзін мүшелеп, талдап көрелік. Мәшекең айтады: «Бұ кісінің сөзін түгел жазамын &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/j-ajtashy-allany-ajt/">&#8220;Әй, айташы, Алланы айт!..&#8221;</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: #000000;">Жырау – өз заманының жыршысы. Елі</span><span style="color: #000000;">мен жерінің тұтастығын, бірлік, ынтымағын </span><span style="color: #000000;">тілге тиек еткен сұңғыла. Сонымен бірге бо</span><span style="color: #000000;">лашағына алаңдаушы тұлға. Біз мұны Бұқар </span><span style="color: #000000;">жырының әрқайсысынан бажайлаймыз. </span><span style="color: #000000;">Бұқар жырау тек Алаштың емес, адамзат</span><span style="color: #000000;">тың жырауы екенін шама келсе, дәйекпен </span><span style="color: #000000;">сөйлеп көрелік.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-16727" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2018/05/57bdbc611bfcdfaba2f09f85fa62633a.png" alt="Бұқар жырау 350 жыл логтотип" width="800" height="595" /><br />
<span style="color: #000000;">Ол үшін ең алғашқы бұқартанушы әулие, </span><span style="color: #000000;">ақын, діндар ғұлама Мәшһүр Жүсіптің айту</span><span style="color: #000000;">лы сөзін мүшелеп, талдап көрелік. Мәшекең </span><span style="color: #000000;">айтады: «Бұ кісінің сөзін түгел жазамын де</span><span style="color: #000000;">ушіге Нұқтың өмірі, Айыптың төзімі, Аплатон</span><span style="color: #000000;">ның білімі, Қарынбайдың байлығы керек», – </span><span style="color: #000000;">деп. Бұл сөзді әркім естіген, оқыған болар. </span><span style="color: #000000;">Алайда, түп мәніне зер салған кім бар?</span><br />
<span style="color: #000000;">Нұқ пайғамбар топан су болады деген</span><span style="color: #000000;">ді естіп, кеме соғатыны белгілі. Бірер жыл </span><span style="color: #000000;">емес, бәленбай жүз жыл. Қу тақыр құмға </span><span style="color: #000000;">ағаш егіп, ол өскенше күтіп, ақыры мақсатын </span><span style="color: #000000;">орындады. Кемеге адам мен жануар, құстан </span><span style="color: #000000;">бір-бір жұптан алып, жолға шықты. Сенбе</span><span style="color: #000000;">гендер қалды, топанға көмілді. Әуелгіде оны </span><span style="color: #000000;">мазақтап, бәрі келемеж еткен-ді.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Әй, ойланыңдар. Пәленбай уақытта </span><span style="color: #000000;">топан су басады. Бәрің қырыласыңдар» деп </span><span style="color: #000000;">ескертті Алла Елшісі. Олар сенбеді. Сенбе</span><span style="color: #000000;">гені былай тұрсын, өзін келекелеп, сөзін іске </span><span style="color: #000000;">алғысыз етті. Нәтижесі баяғы.</span><br />
<span style="color: #000000;">Нұқ пайғамбар тауға тоқтады кемесімен. </span><span style="color: #000000;">Бұл қазір Түркиядағы Арарат тауы. Қазақ </span><span style="color: #000000;">Қазығұрт дейді. Басқа басқаны айтады. Пай</span><span style="color: #000000;">ғамбар су қайтқанша күтті. Көгершін көмек </span><span style="color: #000000;">берді. Алла оның күтуіне орай көп жас берді. </span><span style="color: #000000;">Бір деректе 950, бір деректерде 1200 дейді. </span><span style="color: #000000;">Анығын Алла біледі.</span><br />
<span style="color: #000000;">Мәшекең «Нұқтың өмірін» дегені я ұзақ </span><span style="color: #000000;">жас, я еңбек пен қуат деп ұқтым. </span><span style="color: #000000;">Күш пен еңбек, қуат – мүмин адамның </span><span style="color: #000000;">негізгі ұстанымы. Түгел жазамын деушіге ен</span><span style="color: #000000;">деше осынау қасиеттер қажет екен.</span><br />
<span style="color: #000000;">Екінші «Айыптың төзімі» деді ғұлама. </span><span style="color: #000000;">Айып пайғамбар Алланың қандай да бір </span><span style="color: #000000;">сынағына төзген. Өне бойын құрттатты, </span><span style="color: #000000;">үстінен ең жағымсыз иістер шығартқан. Ол </span><span style="color: #000000;">Жарықтық «Құдай салды, мен көндім» деп </span><span style="color: #000000;">бәріне төзім еткен. Үстінде жыбырлаған </span><span style="color: #000000;">құрттарды алып тастамақ былай тұрсын,</span><span style="color: #000000;">түсіп қалса, қайта орнына қойған. «Алла сен</span><span style="color: #000000;">дердің несібелеріңді менің денемнен берген. </span><span style="color: #000000;">Ендеше, жеңдер» деп шыдас берген.</span><br />
<span style="color: #000000;">Айып (ғ.с) жары Рахмат шынында атына </span><span style="color: #000000;">заты сай болды. Бүкіл ел безді. Ол Құдай </span><span style="color: #000000;">қосқан қосағын күтті, шыдады. Өзінің қос  </span><span style="color: #000000;">бұрымын кесіп, сатты. Дәрі алды. Шайтан </span><span style="color: #000000;">лағин сыбырлады Нәбиге. Ол шашын көрді. </span><span style="color: #000000;">Сосын «жүз дүре» деді. Аманат сөзін қай</span><span style="color: #000000;">тармады. Күндердің күні жазылды. Алла </span><span style="color: #000000;">есіне түсірді. Ол уайым етті. Ақыры Алланың  </span><span style="color: #000000;">ақылымен жүз сабақ бидаймен сабап амана</span><span style="color: #000000;">тын орындады.</span><br />
<span style="color: #000000;">Қандай жағдай болмасын, күйеуіне де</span><span style="color: #000000;">ген берік сезімді қандай кітаптан, қандай </span><span style="color: #000000;">фильмнен көріп едік?! Сол беріктік Айыптың </span><span style="color: #000000;">төзімі. Сол мықтылық қосағы Рахматтың шы</span><span style="color: #000000;">дамы еді. Міне, махаббаттың көкесі.</span><br />
<span style="color: #000000;">Ендеше, Айыптайын төзіммен, ыжда</span><span style="color: #000000;">хатпен тексер, түбін түбірле, байыбына жет </span><span style="color: #000000;">демегі шығар Мәшекеңнің. Бұқардың сөзін, </span><span style="color: #000000;">ләмін тексеруге, мәніне үңілуге Аплатонның </span><span style="color: #000000;">білімі қажет дейді үшіншісінде. Еуропада </span><span style="color: #000000;">Платон дейтін оқымысты (б.з.б. 427-347) </span><span style="color: #000000;">«Пир», «Федр», «Мемлекет», «Тездет», тағы </span><span style="color: #000000;">басқа шығарма жазған идеалист ғалым болған. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">«Материя – адамның бейнесі, өткінші </span><span style="color: #000000;">сәулесі, адамнан тыс, тәуелсіз, өз бетімен </span><span style="color: #000000;">өмір сүретін идеялар дүниесі – нағыз шын</span><span style="color: #000000;">дық» деп дәріптеген Аплатон.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Патша дана тұлға болғанда, дүние шы</span><span style="color: #000000;">райлана түспек. Ақылдылар табады, ақыл</span><span style="color: #000000;">сыздар жоғалтады. Ақымақтың екі белгісі </span><span style="color: #000000;">бар. Бірі – өзіне пайдасы жоқ нәрсені әңгіме </span><span style="color: #000000;">қылуға бейім тұрады. Екіншісі – сұрамаған </span><span style="color: #000000;">адамға ақыл айтады» (Платон). </span><span style="color: #000000;">Бұдан да терең, ғибратты лұғаттар же</span><span style="color: #000000;">терлік. Алайда, бұл Батысқа қалай келіп </span><span style="color: #000000;">еді?!</span><br />
<span style="color: #000000;">Біз мұны өзіміздің ғалым, білгір дана</span><span style="color: #000000;">мыз Ақжан Машанидің еңбегінен табамыз. </span><span style="color: #000000;">О кісінің, айтуынша, кезінде батыста шір</span><span style="color: #000000;">кеу күшіне енгенде, ғалымдарын қудалай </span><span style="color: #000000;">бастаған. Олар қасиетті ислам жерінен пана </span><span style="color: #000000;">тапқан. Ислам ғылымды қолдайтын хақ дін </span><span style="color: #000000;">болғандықтан, олардың даналық ойларын </span><span style="color: #000000;">қабыл еткен. Одан әрі дамытқан. Осы ға</span><span style="color: #000000;">лымдардың көш басында біздің бабамыз </span><span style="color: #000000;">әл-Фараби тұр. Батыс өз құндылықтарын </span><span style="color: #000000;">ислам арқылы араб тілінен алған. Түпнұсқа </span><span style="color: #000000;">жоғалған, өртелген.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Мұның бәрін неге тәптіштедік?! Жам</span><span style="color: #000000;">был Артықбаев ағамыз жазады, Бұқар жы</span><span style="color: #000000;">рау Бұхарадағы «Көкілташ» медресесін тә</span><span style="color: #000000;">мамдаған. Онда батыс-шығыс ғылымын қа</span><span style="color: #000000;">тар алып жүрген. Бұқарекең шығыстың жеті </span><span style="color: #000000;">шайырын жатқа білген. Әсіресе, Хафизді пір </span><span style="color: #000000;">тұтқан деп келтіреді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Ендеше жазған-сызған дүниесі алмағай</span><span style="color: #000000;">ып заманның көмбесінде қалған сәуегей </span><span style="color: #000000;">жыраудың ауыздан-ауызға жеткен жырла</span><span style="color: #000000;">рынан-ақ діни, ислами, адами құндылықты </span><span style="color: #000000;">көкейіне сіміргенін, жаңаша леппен өз ойын </span><span style="color: #000000;">жырлай білгенін бажайлайсың. Түбіне үңіл</span><span style="color: #000000;">сең, жаныңа леп, жұмсақ үр сыйларын түй</span><span style="color: #000000;">сінесің.</span><br />
<span style="color: #000000;">Қарынбайға келейік. Мәшекең кей жазба</span><span style="color: #000000;">сында Қарынбай туралы айтпайды, бірінде </span><span style="color: #000000;">келтіреді. Кейін Қуандық ағадан (Мәшекең </span><span style="color: #000000;">немересі) сұрағанда ғалым аға: ол – Харунд </span><span style="color: #000000;">Рәшид Аббаситтер династиясының (786-</span><span style="color: #000000;">809 ж.ж) өкілі екенін айтты, әрі халиф, әрі </span><span style="color: #000000;">бай, өнерге, ғылымға көңіл бөлген, қамқор</span><span style="color: #000000;">лық еткен өнер қайраткерлеріне. Сондай-ақ, </span><span style="color: #000000;">«Мың бір түн» ертегісінің қаһарманының бірі </span><span style="color: #000000;">екенін құлағдар етті. Қазақ Қарынбай деп </span><span style="color: #000000;">атаған Харунд байлығын ілімге салса, біздің </span><span style="color: #000000;">мына тәй-тәй басқан қадамымыз сәбидің </span><span style="color: #000000;">жүрісі дерсіз, жас баланың былдыры дерсіз, </span><span style="color: #000000;">бәлкім.</span><br />
<span style="color: #000000;">Жә, сонымен Бұқар жырына келелік. Көп </span><span style="color: #000000;">өлең-жыр білетіндер «Он бір тілекті» жақын </span><span style="color: #000000;">тұтады жанына. Жатқа білетіндер де жетер</span><span style="color: #000000;">лік.</span><br />
<span style="color: #000000;">Бірінші тілек тілеңіз,</span><br />
<span style="color: #000000;">Бір Аллаға жазбасқа&#8230;</span><br />
<span style="color: #000000;">Беташары – бірінші тілек. Алла атын ай</span><span style="color: #000000;">тады. Тілекті Аллаға жазбасқа деп бастап </span><span style="color: #000000;">тұр. Мұны әркім әр түрлі түсіндіріп жүр.</span><br />
<span style="color: #000000;">Алланың жазған, сызған сызығынан ат</span><span style="color: #000000;">тама, қиыс жолға түсе көрме, иманыңды кір</span><span style="color: #000000;">летпе, кемелдендір, арыңды сақта, ұятыңды </span><span style="color: #000000;">кірлетпе. Бұқарекең бірінші тілегінде Алла</span><span style="color: #000000;">ның ақ жолын нықтап басып жүр деп нұсқап </span><span style="color: #000000;">тұр. Ол – өтірік айтпау, ұрлық-қарлық, өсек</span><span style="color: #000000;">аяң, жалқаулық, ақ адал еңбек, тағы да айта </span><span style="color: #000000;">берсе жетеді. Міне, ана ғұламаларда Алла </span><span style="color: #000000;">сөзі емес, өз сөзі боп тұр. Берген кеңесі жақ</span><span style="color: #000000;">сы-ақ. Бірақ мөрленбеген. Бұл бірінші барша </span><span style="color: #000000;">адамзатқа айтар ғақлия.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Бес уақытта бес намаз біреуі қаза </span><span style="color: #000000;">қалмасқа» дейді. Жаңағы тыйым мен ұлық </span><span style="color: #000000;">істердің тілеуін Алладан тілеу, кешірім алу, </span><span style="color: #000000;">оның ұлық екенін бес рет еске алып, шүкір </span><span style="color: #000000;">ету, тәубе қылу. Жаныңды Алланың ерен </span><span style="color: #000000;">күшімен тазалау, рух алу, оған деген махаб</span><span style="color: #000000;">батты үстем қылу. Бұқар сөзі осы.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Әй, айташы, Алланы айт», «Айтар бол</span><span style="color: #000000;">саң Алланы айт» – бүкіл әңгіме барысы, </span><span style="color: #000000;">басы Алла болуы керек деп тұр. Бәрін жа</span><span style="color: #000000;">ратушы, білуші, естуші Алланы айтсаң, ісің </span><span style="color: #000000;">берекелі, өмірің мерекелі болады. </span><span style="color: #000000;">«Төрт Шарияр Мұстафа </span><span style="color: #000000;">Нұсқап ашқан ғаламды айт» дейді әрі </span><span style="color: #000000;">қарай. Олар – Ғазіреті Әбубәкір (р.а), Омар </span><span style="color: #000000;">(р.а), Оспан (р.а), Әли (р.а). </span><span style="color: #000000;">Пайғамбарымыз (с.ғ.с), төрт ұлық саха</span><span style="color: #000000;">басы, халифтерді айт дер еді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Бұрқанды, Құранды, иманды ұлық ет дей </span><span style="color: #000000;">келе, он сегіз мың ғаламды айт деп нықтап </span><span style="color: #000000;">қояды. Сұлтанғали інішек (бұрынғы имам) </span><span style="color: #000000;">былайша тәпсірледі:</span><br />
<span style="color: #000000;">«Он сегіз мың ғаламның 6 мыңы жан-жа</span><span style="color: #000000;">нуарға, 6 мыңы өсімдікке, 6 мыңы адамзатқа </span><span style="color: #000000;">тиесілі» деп. Және осы біз басып жүрген </span><span style="color: #000000;">жер-анадан өзге тағы сондай ғаламшар бар,</span><span style="color: #000000;">әйтпесе болмақ. Анығы Аллаға белгілі. «Фа</span><span style="color: #000000;">тиха» сүресінде оны «әлхамдилилла рабул </span><span style="color: #000000;">ғаламин» деп білдірмей ме?! </span><br />
<span style="color: #000000;">Арсы менен Күрсіні айт,</span><br />
<span style="color: #000000;">Лаухы менен Кәләмді айт.</span><br />
<span style="color: #000000;">Арсы – шетсіз-шексіз көк, Күрсі – тақ.</span><br />
<span style="color: #000000;">Алла лә-мәкан (Абай) – мекенсіз. Деген</span><span style="color: #000000;">мен, Алланың тағын (біз білмейтін) келтіріп </span><span style="color: #000000;">тұр дана. Лауқы – тағдыр, әу баста рух үр</span><span style="color: #000000;">ленбей тұрғандағы адамның, адамзаттың </span><span style="color: #000000;">тағдыры, Кәлам ол бізге жазылған тағдыр, </span><span style="color: #000000;">әр адамның пешенесіне. Кімге Алла иман, </span><span style="color: #000000;">байлық, ілім, өнер береді, оның бәрі осында </span><span style="color: #000000;">жазылған.</span><br />
<span style="color: #000000;">Ақтан сия танытқан,</span><br />
<span style="color: #000000;">Дәуіт пенен қаламды айт.</span><br />
<span style="color: #000000;">Сауыт яки дәуіт – қорғалған, </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">қалам – жа</span><span style="color: #000000;">зылған дүние. Міне, ақ қағаз аппақ боп тұр </span><span style="color: #000000;">еді, қалам алдым, шайбақтап із түсті. Оған </span><span style="color: #000000;">бірдеңе жазылды. Ол көңілді кірлейді, я кө</span><span style="color: #000000;">тереді көкке, шарықтатады.</span><br />
<span style="color: #000000;">Осы біздің түсінген түсінік (Мәшһүрше). </span><span style="color: #000000;">Бала, жер жұтқан дене, қараң қалған бәрі </span><span style="color: #000000;">онсыз да түсінікті болар деймін. Жанымыз </span><span style="color: #000000;">ұшып, тәніміз қалған кезде қараң қалмай не </span><span style="color: #000000;">болады?..</span><br />
<span style="color: #000000;">Жуырда «Орталық Қазақстанда» </span><span style="color: #000000;">(№19.15.02. 2018 жылы) «Бұқараның Бұқа</span><span style="color: #000000;">ры» деген мақала жария болды. (Авторлары </span><span style="color: #000000;">М.Тапашев, Б.Семқұл). «Бұқар да исламдық </span><span style="color: #000000;">шарттарды азды-көпті білгені дау туғызбай</span><span style="color: #000000;">ды» деп келтіріпті. Осынау азаматтарға бер</span><span style="color: #000000;">ген менің азды-көпті жауабым:</span><br />
<span style="color: #000000;">Қара қылды қақ жарған,</span><br />
<span style="color: #000000;">Наушаруандай әділді айт, дегені бар ғой.</span><br />
<span style="color: #000000;">Ғаділдігін</span><br />
<span style="color: #000000;">Наушаруандай ғаділге жеткерген,</span><br />
<span style="color: #000000;">Жомарттығын</span><br />
<span style="color: #000000;">Атымтай Жомартпен өткерген.</span><br />
<span style="color: #000000;">Күнде мейман күзетіп</span><br />
<span style="color: #000000;">Кесекілеп ет берген.</span><br />
<span style="color: #000000;">Имандының ісіне қарай бет берген. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Бір Құдайдың дидарын </span><span style="color: #000000;">Сен көрмесең, кім көрер?! </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">Бұқарекең жырының тағы бір кейіпкері </span><span style="color: #000000;">Атымтай Жомарт. YI ғасырда өмір сүрген </span><span style="color: #000000;">деген жорамал бар. Ол аңыз, ауыз әдебиеті </span><span style="color: #000000;">кейіпкері шығыс халықтарында.</span><br />
<span style="color: #000000;">Түп-төркіні Тай тайпасы ақыны Хатим </span><span style="color: #000000;">ибн Абдалахқа (Хатым-Ғай) саяды. Бірінші </span><span style="color: #000000;">хикаятта ол жомарт боп көрінсе, екіншісін </span><span style="color: #000000;">де асқан бай, таусылмас қазына иесі, берен </span><span style="color: #000000;">жан, үшіншіде &#8211; тақыр кедей. Сонда да берен </span><span style="color: #000000;">боп есептеледі.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Мың бір түннің» тағы басқа шығар</span><span style="color: #000000;">малар кейіпкері еді – Атымтай. Бұқарекең </span><span style="color: #000000;">Абылай науқас болғанда айтқан еді. Нобайы </span><span style="color: #000000;">соған келеді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Халық қазақтың Атымтайы деп Абылай</span><span style="color: #000000;">ды бағалады.</span><br />
<span style="color: #000000;">Бұл тура баға еді. Қанша сынаса да да</span><span style="color: #000000;">ралық-даналық осылай дегізеді. </span><span style="color: #000000;">Ануширван (шын аты) сасанидтер пат</span><span style="color: #000000;">шасы. Хосрау I Ануширван (VI ғасырда билік </span><span style="color: #000000;">еткен). Аңызда даналық, әділдікті ту еткен.</span><span style="color: #000000;">Әділ патшаның ортақ бейнесі ретінде сурет</span><span style="color: #000000;">теледі. Тіпті, Фирдоусидің «Шахнамасында» </span><span style="color: #000000;">да бейнеленген.</span><br />
<span style="color: #000000;">Жамандыққа жақсылық, </span><span style="color: #000000;">Кектемеген Еділді айт. </span><span style="color: #000000;">Сонау ғұнның Еділ патшасы Еуропаны </span><span style="color: #000000;">тітіреткен. Ілім иесі болмаса, сауатты болма</span><span style="color: #000000;">са осының бәрін естіп қана білді деуге әсте </span><span style="color: #000000;">келе ме дана бабамыз.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Шүршіт келем!» деген сөз бар-ды.</span><br />
<span style="color: #000000;">Көктен түскен төрт кітап,</span><br />
<span style="color: #000000;">«Інжіл» атты кәләмда.</span><br />
<span style="color: #000000;">Егер шүршіт келмесін,</span><br />
<span style="color: #000000;">Егер шүршіт қаптаса.</span><br />
<span style="color: #000000;">Алып бір жейді ақтарып.</span><br />
<span style="color: #000000;">Көмулі көрден денеңді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Тағы да көз жетті. Бұқарекең Інжілде </span><span style="color: #000000;">осылай деп тұр дейді. Біз індетіп ол кәлам</span><span style="color: #000000;">ды оқыған жоқпыз. Шынында, «шүршүт» (қы</span><span style="color: #000000;">тай) бүкіл әлемді қорқытып тұрған жоқ па?! </span><span style="color: #000000;">Баршасы бұлардан аяғын тартып тұрған жоқ </span><span style="color: #000000;">па?! Құдай сақтасын!</span><br />
<span style="color: #000000;">Тақырып алуан, тіні – бір. Елдің бірлі</span><span style="color: #000000;">гі, Алланы ұлықтау, Пайғамбарға салауат, </span><span style="color: #000000;">ханға тізгін салу, ағайынның алыс-берісі, ба</span><span style="color: #000000;">лаға тәлім, қатынға дұрыс қарау.</span><br />
<span style="color: #000000;">Сондай-ақ, адамдық дұрыс қарым-қа</span><span style="color: #000000;">тынас, үлкенге сый, кішіге ізет – бәрі-бәрі </span><span style="color: #000000;">қамтылған. Мәшекең айтады: «Ол кісі көме</span><span style="color: #000000;">кейі бүлкілдеп сөйлейді де отырады екен. </span><span style="color: #000000;">Жырмен. Сөздері мұнан да мың сан көп </span><span style="color: #000000;">еді. Бізге жеткені тамтығы ғана» деп. Сол </span><span style="color: #000000;">тамтығының өзі Бұқар дананың бұқара</span><span style="color: #000000;">лығын көрсетіп тұр-ау. Бәрі жеткенде қалай </span><span style="color: #000000;">болар еді?!</span><br />
<span style="color: #000000;">«Айнала алмай ат өлсін,</span><br />
<span style="color: #000000;">Айыра алмай жат өлсін.</span><br />
<span style="color: #000000;">Жат бойынан түңілсін,</span><br />
<span style="color: #000000;">Бәріңіз бір енеден туғандай болыңыз».</span><br />
<span style="color: #000000;">Барша адамзатқа айтқан ақ тілек.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Бұл, бұл үйрек, бұл үйрек,</span><br />
<span style="color: #000000;">Бұл үйректей болыңыз.</span><br />
<span style="color: #000000;">Судан суға шүйгумен,</span><br />
<span style="color: #000000;">Көлден көлге қоныңыз».</span><br />
<span style="color: #000000;">Бейбіт сүйгіш мүмин, Алланың сүйікті </span><span style="color: #000000;">құлы ешкімге көзін алартпайды, үстемдік жа</span><span style="color: #000000;">самайды, бейбіт ғұмырды сүйеді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Қасиетті кітапта айтады. «Уа, адамдар. </span><span style="color: #000000;">Ақындарға ермеңдер. Олар шайтанның </span><span style="color: #000000;">азаншысы. Оларға еріп адаспаңдар. Тек </span><span style="color: #000000;">иман еткендерінен басқа» деген сыңай</span><span style="color: #000000;">да. Иман еткен жырау, ақындар еңбегі бәрі </span><span style="color: #000000;">Құранмен үндес. Бұқар, Абай, Шәкәрім, </span><span style="color: #000000;">Мәшһүр Жүсіп. Негізгілері – осылар.</span><br />
<span style="color: #000000;">Біз жоғарыда келтірген ғұламалар лұға</span><span style="color: #000000;">ты тек өз санасымен біліп айтқандары. Бұқа</span><span style="color: #000000;">рекең Алланы танып, оның сөзін түсінікті </span><span style="color: #000000;">етіп, өзінше жаңғыртты. Артықтығы сонда </span><span style="color: #000000;">болар. Әгәр әкім, осынау дананың, оның </span><span style="color: #000000;">өзіміз айтқан ізбасарларын дүние жаһан тілі</span><span style="color: #000000;">не аударып басса, барша жұрт дәмін көріп, </span><span style="color: #000000;">бас шайқап, жүрегіне иман келтірері сөзсіз </span><span style="color: #000000;">еді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Бір ғұлама айтқан сөз есте. Сократ, Ари</span><span style="color: #000000;">стотель, Платон өз заманында ғұлама, ұс</span><span style="color: #000000;">таз болды. Шәкірттері бүгінге дейін жетпеді.</span><br />
<span style="color: #000000;">Құр айтушылар болмаса, ергендері жоққа </span><span style="color: #000000;">тән. Мұхамед (с.ғ. с.) үмбеттері жыл, ғасыр, </span><span style="color: #000000;">дәуір өткен сайын үстемелеп көбеюде. Қазақ </span><span style="color: #000000;">даласында адамзат атынан үн қатқан Бұқар </span><span style="color: #000000;">жырау бар. Егер адамзат атынан үн қатпа</span><span style="color: #000000;">са сондай ақиқи жырларды айта алар ма </span><span style="color: #000000;">еді?! Сонау XIX ғасырда Радлов тамсанған: </span><span style="color: #000000;">көшпелі руханияты отырықшыдан анағұр</span><span style="color: #000000;">лым терең, анағұрлым биік. Биік төбеде оты</span><span style="color: #000000;">рып, санасын, қиялын ғарышпен астасты</span><span style="color: #000000;">рады. Кең ойлайды, кең пішеді. Тар жерде</span><span style="color: #000000;">отырған еуропалықтардың баласы (10-12 </span><span style="color: #000000;">жасар) әлі сәби болса, олардың сондай ба</span><span style="color: #000000;">лалары салмақты, салиқалы ой айтады, жа</span><span style="color: #000000;">уап береді. </span><span style="color: #000000;">Міне, батыс ұлы бас иген көшпенді бала</span><span style="color: #000000;">лары сондай-ды бір уақта&#8230;</span><br />
<span style="color: #000000;">Көктен түскен, хақтан түскен иллаҺи </span><span style="color: #000000;">сөзбен боялмаған соң, бүгінде біз үшін </span><span style="color: #000000;">солғындау. Ал, Бұқар баба сөзі Алла сөзімен </span><span style="color: #000000;">тұғырланды. Сондықтан, Бұқар сөзі ұтым</span><span style="color: #000000;">ды, дәлелді дегенім ғой. Олардың аты, заты </span><span style="color: #000000;">тауарих бетінде әлі де алтын әріп. Сол ал</span><span style="color: #000000;">тын әріппен жазылғандарға Бұқар есімін де     </span><span style="color: #000000;">қосып, жаһан тіліне аударсақ құба-құп. Сон</span><span style="color: #000000;">да баба аманаты орындалар. Сонда ұрпақ </span><span style="color: #000000;">парызы орындалар. Мен соны қаладым.</span><br />
<span style="color: #000000;">«Әлімнің хаты өлмейді» деген өз сөзі сонда </span><span style="color: #000000;">жаңғырар. Сіз солай түсініңіз, «жүрегі жұм</span><span style="color: #000000;">сақ білген құл» (Абай).</span><br />
<span style="color: #000000;">Бірсыпыра уақыттан бергі менің түйген </span><span style="color: #000000;">пайымым, пірдің аманаты, менің сезгенім </span><span style="color: #000000;">осылай деуіме пәрмен берді.</span></p>
<p style="text-align: right;"><span style="color: #000000;">Қалиасқар ШЫНЫБЕКТЕГІ. </span></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/j-ajtashy-allany-ajt/">&#8220;Әй, айташы, Алланы айт!..&#8221;</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ұлы дала сарыны</title>
		<link>https://ortalyq.kz/ly-dala-saryny/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 12 Dec 2016 04:59:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[«Ұлы дала сарыны»]]></category>
		<category><![CDATA[25 жыл]]></category>
		<category><![CDATA[байқау]]></category>
		<category><![CDATA[дода]]></category>
		<category><![CDATA[зал]]></category>
		<category><![CDATA[өнер]]></category>
		<category><![CDATA[станца]]></category>
		<category><![CDATA[үй]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://ortalyq.kz/?p=4036</guid>

					<description><![CDATA[<p>    Сұрыптау стансасының Мәдениет үйінде ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған «Ұлы дала сарыны» атты өнер фестивалі өтті. Онда негізінен дәстүрлі әндер орындалып, Арқаның шертпе күйлері тартылды.     Бұл жолы да елдің назар тіккені – Арқаның белгілі күйшілері болды.    Алдымен сахна төріне Қалкен Қасымов көтерілген. Шекті де өзі ызитын, домбыраны да өзі тұтастай шабатын ағамыз &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/ly-dala-saryny/">Ұлы дала сарыны</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">    Сұрыптау стансасының Мәдениет үйінде ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған «Ұлы дала сарыны» атты өнер фестивалі өтті. Онда негізінен дәстүрлі әндер орындалып, Арқаның шертпе күйлері тартылды.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-large wp-image-4037 aligncenter" src="http://ortalyq.kz/wp-content/uploads/2016/12/DSC_0587-1024x353.jpg" alt="" width="620" height="214" /></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">    Бұл жолы да елдің назар тіккені – Арқаның белгілі күйшілері болды. </span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Алдымен сахна төріне Қалкен Қасымов көтерілген. Шекті де өзі ызитын, домбыраны да өзі тұтастай шабатын ағамыз бұл жолы көрермендер назарына Тәтекеңнің «Бестөресін» ұсынған. Бес буыннан тұратын осынау күрделі шығарманы әркім барынша түрлендіріп бағады. Әбікеннен бастап талай сүлейлердің шертісі сақталған. Соның ішіндегі сужорғасы Мағауия Хамзиннің тартысы болса керек. Ел білетіндей Мақаң бұл күйді тасқындатып, төгілдіріп орындайды. Жылқы жарықтықтың мың сан тұяғы аспанда көшіп бара жатқандай әсер қалдырады.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Қалкен ағамыз да өзінше орындады. Әр дыбысты таза алатыны сүйсіндірді.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Келесісінде «Қоңырдың» өзін аңырат­қан. Әбікеннің «Қоңырын».</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Жесісіп тартты. Әбікеннің өзімен шеберлік таластырсын. Орындаушы сонысымен ұтты.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Дәнелия Хамзиннің есімі көпшілікке таныс болса керек. Өзі де күйші ағамыз бүгінде ағасы Мағауия Хамзин күйлерінің жалынды насихатшысы, шебер орындаушысы. Ол кісі жұртшылық назарына Мақаңның «Қырық бірінші жылғы солдатын» ұсынды. Бір қызығы ағамыз күйді әлқиссалап отырып орындады. Зал ішінде жастар жағы көбірек отырғандықтан бұл да бір қолайлы тәсіл екен деп ой түйдік. </span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Дәкең сынды Құнан Кәріп ағамыз да күйлерін әңгімелеп отырып шертті. Алдымен Тәтекеңнің «Көкейкестісін» былпылдатқан. Соңынан өзінің «Тәуелсіздік» күйін орындап берді. Ел қарт күйшінің бұл шығармасын жылы қабылдады. Онан кейін ағамыз көпшіліктің сұрауымен орындауы өте қиын Мағауия Хамзиннің «Жайлауын» орындады. </span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Кәдімгідей ысылып қалған Әнет Сеп­босынов ініміз де Тәтекеңнің «Саржайлауынан» бастаған. Одан кейін Әбдидің қосбасарына түскен. Бұл бір шертарқатар күй еді. Соның тігісін жатқызып тарту екінің бірінің қолынан келе бермейді.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Көптеген байқауларда топ жарып жүрген Мәдияр Сүлейменов, Жансұлтан Қалкенов сынды інілеріміз құр жаяу еместіктерін көрсетіп тастады. Орындау шеберліктеріне қарап, олардың ертеңіне сендік. </span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">   Осы өнер додасына қатысқан жалғыз күйші қарындасымыз Жанат та есімізге кешегі Аққыз, Әпике, Гүлбарам апаларымызды еске салғандай болды. Сөз ішінде айта кетейік, Жанат Гүлбарам Рахымбекова апайдың қызы болады. Осы бір тіннің үзілмей келе жатқанына жанымыз семірсін.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">Дәстүрлі әншілер арасында көпшілік назарын өзіне аудартқандар арасында Бекжан Серікбаевты, Жақсылық Ах­ме­тов­ты айтар едік. Алғашқысы халық әндерін тамылжытса, кейінгісі Үкілі Ыбырай мен Балуан Шолақтың әндерін құйқылжытты.</span></span></span></p>
<p align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Arial,sans-serif;"><span style="font-size: large;">Сондай-ақ, жиналған қауым «Арғынғазы» ансамблінің өнеріне қошемет көрсетті.</span></span></span></p>
<p>Сообщение <a href="https://ortalyq.kz/ly-dala-saryny/">Ұлы дала сарыны</a> появились сначала на <a href="https://ortalyq.kz">«ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
