Депутаттардың ұсынысы қандай?

Мәжілісмен Ерлан Стамбековтың айтуынша, бүгінде зейнетақы қорындағы қаражаттың инвестициялық табысы 3-4 процентті құрап отыр. Ал, 7 проценттік ипотекамен халыққа таратқан жағдайда 12-13 проценттік табыс түседі. Сонда ипотека алатын жастар болашақ зейнеткерлердің, яғни, өз ата-анасының ақшасын көбейтеді.

– Осы бастаманы Отбасы банкі арқылы іске асырған жөн. Оған шамамен 1 трлн. теңге қажет болады. Ал, мемлекет бюджет қаржысын құрылысқа салмай, проценттік мөлшерлемені субсидиялап отырса болды. Оған 50-60 млрд. теңге кетеді, – дейді ол.

Оның айтуынша, 7 проценттік ипотекамен баспана кезегінде тұрған мыңдаған адамның тұрғын үй мәселесін шешуге болады. Осы бастаманы бір топ депутат қолдап отыр. Үкімет басшысына тағы бір ресми сауал да жолдады.

Барлығына бірдей жағдай жасау керек

Қазақстан жылжымайтын мүлік федерациясының басшысы Ермек Мүсірепов депутаттардың ұсынысын қолдап отыр. Бірақ ондай бастама барлығына тиімді болуы керек.

– Иә, бірыңғай зейнетақы қорының ақшасы шетелге кетпей, өзімізде қалып, халыққа жұмыс істесе жақсы ғой. Бірақ проценттік мөлшерлемені субсидияласа, онда баспана кезегінде тұрған азаматтармен шектелмей, барлық халықтың кредитін субсидияласын. Ал бәрін Отбасы банкіне салса, басқалар қалып қояды. Қазіргі кезде бұл банк субсидияланған ипотекалық кредиттер саласында монополист болып кетті. Ол жақта кредитті жайдан-жай бере салмайды, арнайы бағдарламалары бар. Сондағы талаптарға сай болу керек, – деді Ермек Мүсірепов.

Сарапшының айтуынша, шетелде 1-3 проценттік ипотекалар бар. Ал «әлеуметтік осал топтар» деген түсінік жоқ. Барлығына бірдей проценттік мөлшерлеме белгіленген. Жергілікті билік табысы төмен азаматтарға көмектесіп отырады.

– Біз де сондай жүйеге келсек, бәріне ыңғайлы болатын еді. Қазір Отбасы банкі арқылы бюджет қаржысына салынған тұрғын үйлер таратылады. Бірақ бюджет болсын, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры болсын, барлығы халықтың ақшасы ғой,  – деп атап көрсетті ол.

Табысқа кері әсер етеді

Экономист Арман Байғанов зейнетақы жинақтарын тек нарықтық шарттармен беру қажет деп санайды. Онсыз қордың табысы өспейді.

– Мәселені зейнетақы жинақтарының есебенін шешеміз деген дұрыс емес. Мемлекет субсидия жасаймын деп, нарықтық қарым-қатынастарға араласады, ал нарық бәрін өзі реттеуі керек. 7 процент дейді, бұл инфляция деңгейінен де төмен. Бұның бәрі зейнетақы жүйесіне түсетін табысқа кері әсер етеді. Меніңше, зейнетақы қорындағы ақшаны тек нарықтық шарттармен беру керек, – деді.

Осы орайда сарапшы дамыған елдерде жұмыс істейтін жеке меншік зейнетақы жинақтаушы компанияларын мысалға келтірді. Олар мемлекеттік бағдарламалар үшін таласпайды, нарықтық шарттармен ғана ақша береді. Соның арқасында халықтың зейнетақы жинақтарының үстінен жақсы инвестициялық табыс түседі.

– Бізде жеке меншік басқарушы компаниялар бар. Оған зейнетақы жинағы жеткілітілік шегінен асқан азаматтар өз ақшасын аудара алады. Ондай компаниялардың инвестициялық табысы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан жоғары. Себебі олар салымшылардың ақшасын нарықтық шарттармен ғана береді. Білуімше, былтыр жылдық табысы 13-15 процент болған. Бұл инфляциядан жоғары, депозиттермен бірдей болып тұр, –  деді экономист

Материалды әзірлеген Ербол ЕРБОЛАТ.

Сообщение Депутаттар жаңа ипотекалық бағдарлама ұсынды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Жылумен жабдықтау

2023 жылы бюджеттік қаржыландыру шеңберінде 32,3 млрд. теңге сомасына 16 жоба іске асырылды, ұзындығы 21,5 шақырым жылу желілерін салу және қайта құру бойынша жұмыстар сәтімен орындалды. Облыс орталығында М10 жылу магистралінің учаскесін және қаланың 21 шағын ауданында магистральдық жылу желісін қайта құру жұмыстары аяқталды.

Теміртау қаласында қаланың негізгі жылу магистральдарын қайта құру және күрделі жөндеу бойынша 6 инфрақұрылымдық жоба іске асырылды. Ал, Балқаш қаласы бойынша ұзындығы 1,2 шақырымдық қаланың негізгі жылу магистральдарының учаскесін қайта құру бойынша жұмыстар орындалды.

Жалпы, жүргізіліп жатқан кешенді жұмыс облыс өңірлерінің тұтынушыларын жылумен жабдықтау сапасын жақсартуға, сондай-ақ, жылу желілерінің тозуын төмендетуге соны мүмкіндік берді. Ағымдағы жылы бұл жұмыс жалғастырылатын болады.

Ауылды сумен қамту

Облыста жалпы халық саны 216 528 адамды құрайтын барлығы 345 ауылдық елдімекен бар. Орталықтандырылған сумен жабдықтаумен ауылдық жерлердегі халықтың 93,6% немесе 228 ауыл қамтылған. 117 ауылда ауыз суға қолжетімділік бар, алайда орталықтандырылған сумен жабдықтау жоқ. Оның ішінде, 5 ауыл тасымалданған суды пайдаланады.

2023 жылы ауылдық елдімекендерде сумен жабдықтау бойынша 31 жобаны іске асыруға 10,9 млрд. теңге бөлінді. Су желілерінің 342,2 шақырымы салынып, қайта жаңартылды.

Жыл қорытындысы бойынша ауыл халқының ауыз суға 93,6%-дық көрсеткішіне қол жеткізілді. Ауыл тұрғындарын сапалы сумен жабдықтауға қолжетімділікті 100% қамту 2025 жылдың соңына дейін жеткізу жоспарлануда.

Енді суды тазартудың кешенді блок-модульдерін (КБМ) орнатуға келетін болсақ. Біздің облыс бойынша мұндай ауылдар – 93. Біз КБМ ауылдарын қамтамасыз етудің ауа райы жоспарын әзірледік, 1 қондырғының болжамды құны 30-50 млн.теңгені құрайды. Өткен жылы Нұра ауданында 2 КБМ орнатылды.

Шаһарды сумен қамту

Қалаларда сумен жабдықтау желі­лерінің ұзындығы – 2 513,37 шақырымды құраса, тозуы – 65,6%. Сумен жабдықтау қызметтеріне 912 238 адам немесе 98,8% қол жеткізе алады.

2023 жылы барлық көздерден 7 жобаны іске асыруға 3,9 млрд. теңге көзделген. Бөлінген қаражатқа 78,4 шақырым желі салынып, қайта жаңартылды. Жыл қорытындысы бойынша сумен жабдықтау қызметтеріне қолжетімділік 98,8%-ға дейін ұлғайтылды. 100% қолжетімділігі жоқ бұл Қарағанды – 99%, Балқаш – 98,4%, Теміртау – 95,7% қалалары.

Газдандыру

2023 жылға газбен жабдықтау жобалары бойынша бюджеттен 6 млрд.теңге бөлінді. Қарағанды мен Теміртауда 3 іске қосу кешені бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілді. 2023 жылдың қорытындысы бойынша газ тарату желілері 2966 үйге жеткізілді. Есепті күнге Қарағанды, Теміртау қалалары бойынша салынған газ тарату желілері 8 530 жеке тұрғын үйге тартылды.

Бүгінгі таңда жеке тұлғалар үшін 3 603 техникалық шарт берілді. Газбен жабдықтауға 2 918 үй қосылған.

2023 жылы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту орталығына жеке тұрғын үйлерді газға қосу бойынша 320 өтініш келіп түсті. Оның ішінде 300 шарт жасалды (Қарағанды – 233, Теміртау – 67). Бүгінгі таңда жұмыстар толық аяқталды.

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы

Облыста 2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша барлығы жұмыс істемейтін лифтілер – 203, бүгінгі таңда – 161. 2023 жылы жалпы сомасы 626,4 млн. теңгеге 42 лифт қалпына келтірілді.

2023 жылы бірыңғай сәулеттік көрініс беру аясында 35 үйдің шатырлары мен қасбеттеріне жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Ипотекалық несиелеу

2023 жылы облыстық бюджеттен жеңілдетілген тұрғын үй кредиттеу бағдарламасын іске асыруға «Qarmet» АҚ (1 млрд. теңге) және «Шұбаркөл Көмір» АҚ (400 млн. теңге) қызметкерлері үшін 1 млрд. 400 млн. теңге бөлінді.

«Отбасы банк» АҚ 800 млн.теңге бөлді. Бүгінгі таңда «Qarmet» кампания­сының 94 қызметкеріне жалпы сомасы 1 млрд. 475 млн. 649 мың теңгеге несие берілді, оның ішінде, кеншілер – 45. Сондай-ақ, «Шұбаркөл Көмір» АҚ-ның 59 қызметкеріне жалпы сомасы 1 млрд. 90 млн. 29 мың теңгеге несие берілді.

Ербол ТӨЛЕУОВ,
облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы

Сообщение Жетістік серпіні – елдің сенімі появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.