Эпидемиясыз өмір екпеден басталады

Егер біз тарихқа көз жіберетін болсақ, онда вакциналар пайда болғанға дейін адамзат үнемі ауыр эпидемияларды бастан кешірген болатын. Миллиондаған адамдар жұқпалы аурулардан кесірінен өмірлерімен қоштасты. ХХ ғасырда табиғи шешек 300 миллионнан астам адамның өмірін жалмады. Қызылша жыл сайын дүние жүзінде бірнеше миллион баланың өліміне себеп болды. Полиомиелит мыңдаған балаларды мүгедек етті. Дифтерия мен сіреспе балалар өлімінің негізгі себептері болды. Адамдардың аман қалуының бағасы өте жоғары болды. Көптеген отбасылар балаларынан айрылды, ал тірі қалғандар өмір бойы ауыр асқынулардан қиналуға мәжбір еді.

Вакцинацияның пайда болғаннан кейін жағдай түбегейлі өзгерді. Табиғи шешек толығымен жойылды. Полиомиелитпен ауыру бүкіл әлемде 99 пайыздан астамға төмендеді. Қызылшадан болатын өлім бірнеше есе азайды. Бүгінде вакцинация арқылы жыл сайын миллиондаған адамдардың аман қалуда. Бұл теория емес, денсаулық сақтау жүйесінің ұзақ мерзімді жұмысының нақты нәтижесі.

Қазақстан Республикасында профилактикалық егулердің Ұлттық күнтізбесі қолданылады. Ол өмір мен денсаулыққа ең үлкен қауіп төндіретін инфекцияларға қарсы вакцинацияны қамтиды. Бұл туберкулез, В вирустық гепатиті, полиомиелит, дифтерия, көкжөтел, сіреспе, В типті гемофильді инфекция, пневмококк инфекциясы, қызылша, қызамық, паротит және адам папилломавирусы.

Туберкулез көбінесе өкпеге әсер етеді, бірақ кішкентай балаларда мидың зақымдануымен өте ауыр түрде дамуы мүмкін. Баланың перзентханада алатын вакцинациясы аурудың ең қауіпті түрлерінен қорғайды.

В гепатиті бауырды зақымдайды. Егер бала ерте жаста бұл ауруды жұқтырса, ауру жиі созылмалы түрге ауысады және бірнеше жылдан кейін циррозға немесе бауыр ісігіне әкелуі мүмкін. Өмірдің алғашқы сағаттарында вакцинация осы ауыр зардаптардың алдын алуға көмектеседі.

Полиомиелит жүйке жүйесін зақымдайды және сал ауруына әкелуі мүмкін. Кейде адам өмір бойына сал болып қалады. Зақымдалған нервтерді қалпына келтіретін ем жоқ, сондықтан жалғыз қорғаныс вакцинация болып табылады.

Дифтерия тамақта тығыз қабықшалардың пайда болуына байланысты тұншығуды тудыруы мүмкін. Онымен қоса, оның токсині жүрек пен жүйке жүйесін зақымдайды. Ауру тез дамып, өте қиын жағдайларға әкелуі мүмкін.

Көкжөтел қатты әлсірететін жөтел шабуылдарымен белгілі. Бұл жағдайда тыныс алу тоқтап қалуы мүмкін, сондықтан әсіресе жас нәрестелер үшін өте қауіпті.

Сіреспе инфекциясы денедегі жаралар арқылы енеді. Ауру бүкіл дененің құрысуын тудырады. Емдеу кезінде де өлім қаупі жоғары болып қала береді. Тек екпе арқылы ғана қорғануға болады.

В типті гемофильді инфекция және пневмококк инфекциясы жас балаларда ауыр пневмонияны, менингитті және қанмен улануды тудыруы мүмкін. Вакцинация басталғанға дейін бұл аурулар жиі ауыр асқынуларға әкелетін еді.

Қызылша өте жұқпалы және ауа тамшылары арқылы таралады. Ол жоғары дене темперутурасы және бөртпелермен бірге жүреді, бірақ ол пневмония және мидың қабынуы сияқты асқынулармен қауіпті. Ауру балаларда да, ересектерде де ауыр өтуі мүмкін.

Қызамық ауруы әдетте оңай өтеді, бірақ жүкті әйелдерге жұқса, туылмаған нәрестеде жүрек, есту және көру қабілетінің ауыр ақаулары дамуы мүмкін.

Көптеген адамдар эпидемиялық паротит деп білетін паротит ми қабығының қабынуымен және жыныс бездерінің зақымдануымен қиындақтар әкеледі, бұл болашақта репродуктивті денсаулыққа әсер етуі мүмкін.

Адам папилломавирусы жыныстық жолмен беріледі және жатыр мойны обыры мен басқа да онкологиялық аурулардың дамуын тудырады. Вакцинация жасөспірімдерді вирустың ең қауіпті түрлерінен алдын ала қорғауға және болашақта қатерлі ісік қаупін азайтуға мүмкіндік береді.

Вакцинация тек бір адамды ғана қорғамайтынын түсіну маңызды. Халықтың көпшілігі егілген кезде ұжымдық иммунитет қалыптасады. Бұл әсіресе жаңа туған нәрестелер мен иммунитеті төмен адамдар үшін өте маңызды, өйткені олар медициналық көрсеткіштер бойынша барлық егулерді ала алмайды. Егер вакцинация деңгейі төмендесе, инфекциялар қайта орала бастайды.

Иммундау тек медициналық іс-шара ғана емес. Бұл өз балаларыңыздың болашағына қамқорлық. Бұл отбасы мен қоғам алдындағы жауапкершілік. Бұл ауыр асқынулардың, мүгедектіктің және алдын алуға болатын инфекциялардан болатын өлімнің алдын алу мүмкіндігі.

Мен барлығын вакцинацияға жауапкершілікпен қарауға және Қазақстан Республикасының Ұлттық профилактикалық егу күнтізбесін орындауға шақырғым келеді. Екпелер өмірлерді сақтайды. Олардың арқасында біз көптеген қауіпті инфекциялар бақылауда болатын әлемде өмір сүре аламыз.

 С.ИРИСТАЕВ
Шахтинск қаласының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері