Арнайы қызметтер

Ең алдымен, маңызды мемлекеттік және әлеуметтік функцияларды орындайтын арнайы автокөлік құралдары төлемнен босатылады. Оларға мыналар жатады:

• жедел медициналық жәрдем;
• апаттық-құтқару қызметтері (төтенше жағдай орнына алғашқылардың бірі болып жететіндер);
• құқық қорғау органдары – полиция және басқа құрылымдар;
• Қарулы Күштер мен әскери құрылымдар;
• көлік бақылау қызметтері (жол қауіпсіздігін қадағалайтындар);
• ұлттық оператор және концессионерлер – ақылы жолдарды күтіп-ұстау және қызмет көрсетуге жауапты ұйымдар.

Қоғамдық көлік пен ауыл шаруашылығы техникасы

Ақылы жолдармен тегін жүруге рұқсат етілген:

• қала маңына, сондай-ақ елді мекендер арасында, аудандық және облыстық орталықтарға тұрақты жолаушылар тасымалдайтын автобустар;
• жүк көліктері мен ауыл шаруашылығы техникасы, егер олар бір ауданның ішінде су бөгеттерінен немесе теміржолдан өту үшін жүрсе.

Жергілікті тұрғындар

Ақылы жолдарға жақын орналасқан аудандардың тұрғындары да оларды тегін пайдалана алады, бірақ белгілі бір шектеулермен. Жеңілдік келесі көліктерге қатысты:

• осы ауданда тіркелген жеңіл автомобильдер, егер олар бір әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде қозғалса;
• іргелес аудандарда тіркелген автобустар, егер олар бір аудан шегінде жұмыс істесе.

Ұлы Отан соғысының ардагерлері

Ұлы Отан соғысының ардагерлері ерекше жеңілдікке ие. Олардың жеңіл автокөліктері ақылы жолдармен жүру ақысын төлеуден босатылады.

Материалды әзірлеген: Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Қазақстандағы ақылы жолдарда кімдер тегін жүре алады? появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Команда бес кездесудің төртеуінде жеңіске жетіп, Ұлыбритания құрамасынан ғана ұтылды.

Командадағы төрт ойыншы қарағандылық хоккейшілер. Алина Жакулина, Рената Лившиц, Анна Климова шабулшы болса, Калима Нығматулина команданың қорғаушысы. 16 жастағы Калима командасымен чемпионатқа дайындықты жазда бастағанын айтты.

– Біз түрлі оқу-жаттығу жиындарынан өттік. Аталмыш чемптонатқа жақсы дайындалдық. Болашақта бұдан да үлкен жетістіктерге жетеміз деп ойлаймын, – дейді жас спортшы.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Қарағандылық жас хоккейшілер әлем чемпионатының күміс жүлдегері атанды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Полиция қызметкерлері күдікті ретінде 14 жасар жасөспірімді ұстады. Ол кінәсін мойындап, одан айғақты заттар тәркіленді. Жасөспірімнің ата-анасына ұлды тәрбиелеудегі ата-аналық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін әкімшілік хаттама толтырылды. Қазіргі таңда қылмыстық іс қозғалып, тергеу амалдары жүргізілуде.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Кәсіпорын тонаған жасөспірім ұсталды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Қазір жансақтау бөлімінде жатқан жоғары сынып оқушысы тексеріліп, сынамасы зертханаға жіберілді. Қазан айында балабақшалардың бірінде де менингит анықталған. Қазір эпидемиологтар оның қайдан шыққанын зерттеуде. Дәрігерлер кейбір менингиттің симптомсыз болуы мүмкін екенін де айтады.

– Инфекция белгілері суық тиюге ұқсайды, бірақ кейде денеде бөртпе пайда болады. Бас қатты ауырып, температура көтеріледі. Ешбір жағдайда өзін-өзі емдемеу керек. Алғашқы белгілері білінген жағдайда бірден медициналық мекемеге жүгінуді сұраймыз, – дейді Қарағанды облысы бойынша санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Гүлжан Байғұтанова.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Аймақта менингит ауруының артуы тіркелуде появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Кеше түскі уақытта «102» пультіне «Гүлжан» супермаркетінің маңында 7 жасар баланың жоғалып кеткені туралы хабарлама түскен. Хабарлама түскен сәттен бастап Қарағанды патрульдік полиция полкі дүкеннің іргелес және жақын маңындағы аумақтарды мұқият тексеруге кірісті. Жарты сағатқа жуық іздестіру жұмыстарының нәтижесінде патрульдік полиция қызметкерлері Ернұр Төлеуов пен Әлішер Сейітманов баланы тауып, анасына тапсырды.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Қарағандыда жоғалған бала жарты сағатта табылды появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Жаңа Майқұдық мәдениет үйі мен өнердегі ізбасар бауырлары ұйымдастырып отырған еске алу кешіне Ербол Алшынбаев, Арайлым Жукенова, Мұрат Қоңыр, Шыңғыс Мұқаев, Қанафия Нияз, Сейілбек Бохаев, Ербота Ұзақбаев, Ақжол Нұрсәлім, Аяжан Әкеева, Қуандық Төкенов, Шыңғыс Сәрсенбай сынды әншілер және «Кәусар» дуэті мен «Tattimband» аспаптық вокалдық ансамблі қатысады деп жоспарлануда. Аталмыш шара Сейіл ағамыздың туған күніне тұспа-тұс келіп отыр. Ағамыз көзі тірі болғанда 53 жасқа толар еді…

Сейіл салған сұлу әнді сағынсаңыз ертең, яғни 19 қазан сағат 17:00 де Жаңа Майқұдық мәдениет үйінде өтетін «Ән-аға» атты еске алу кешіне келіңіз, ағайын!

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Сейіл Аяғанды еске алу кеші өтеді появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

№61 мекеме қызметкерлері одан он екі литрдей ерекше иісі бар сұйықтық тәркілеген. Аталмыш сусын 6 пластик «Sprite» бөтелкесіне құйылған. Ұсталған азаматтың айтуынша, «сәлемдеме» сотталғандарға арналған. Алайда мекеме қызметкерлерінің қырағылығының арқасында тыйым салынған заттарды өткізу әрекеті тоқтатылды. Аталған факті бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастау туралы қаулы шығару үшін ер адамға ҚР ӘҚБтК-нің 481-бабы бойынша әкімшілік хаттама толтырылды.

Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Ер адам уақытша ұстау изоляторына ішімдік кіргізбек болған появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Ішкі істер министрінің орынбасары Игорь Лепеха бұл норма қай уақыттан бастап қолданысқа енетінін айтты.

– Қазір заңға қол қойылып, ол ресми жарияланады. Тиісті норма заң қабылданған кезден бастап 6 ай өткен соң қолданысқа енгізіледі. Жарты жыл уақыт беріледі. Мемлекеттік тіркеуден өтуді осы уақыт ішінде аяқтауыңыз керек. Заңға қол қойылған кезден бастап тіркеуден өтуге болады. Оны бірден жасаған жөн. Егер қажетті құжаттар болса, неге тіркеуден өтпеске? 6 ай уақыт береміз. Алтыншы айында барлығы тіркеуден өтуге барады, салдарынан кезек болатыны белгілі. Сондықтан да заңға қол қойылған кезден бастап бір ай ішінде тиісті құқықтық базаны реттейміз, – деді Ішкі істер министрінің орынбасары.

Оның айтуынша, заң жарияланып, жарты жыл өткеннен кейін мопед міндетті мемлекеттік тіркеуден өтпеген жағдайда ол айыппұл тұрағына қойылады.

Материалды әзірлеген: Ілияс ДҮНГЕНБАЙҰЛЫ.

Сообщение Қазақстандықтарға мопед тіркеуге 6 ай уақыт беріледі появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

– Жолдауда идеялар мен жаңа бастамалар айтылды. Қоғам үшін маңызды мәселелер деген талай мәселе қаузалды. Сіз үшін жаңалық болғаны қайсы?

– Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың барлық бастамалары орынды. Десе де, ерекше атап өткім келетіні – банк жүйесіне қатысты өзгерістер. Мемлекет басшысы басты үш өзгерісті айтты. Онымен толықтай келісемін. Шынымен де, қазіргі таңда нақты секторда жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлерге өте қиын. Оларға қаражат жетіспейді, мәселе шешімін таппай келеді. Сондықтан, Президент банктер мен Үкіметке бірлесіп шешімін іздеуді тапсырды. Себебі, экономикаға қаржы құю қажетті деңгейде емес. Кәсіпкерлермен сөйлесе қалсаңыз, екінің бірі «Қаражат болса, оны алу рәсімі мен пайызы жеңіл болса» деп сұрайды.
Экономиканы қаржымен жеткілікті деңгейде қамтамасыз етпесек, кәсіпкерлер алдағы уақытта қиын жағдайға тап болуы ықтимал. Екінші жағынан, халықаралық сарапшылар айтқанындай, банктер өте көп пайда табатыны күмәнсіз. Сол пайдаға сәйкесінше төленетін салықты ойластыру керек. Инновациялық жаңалықтар мен технологияларға сәйкес жаңа механизмдерді енгізу үшін банк саласының заңнамаларын өзгертіп, толықтырулар қажет екені анық. Банк жүйесіндегі өзгерістер шағын және орта бизнеске тікелей әсер етеді. Жалпы Президент кәсіпкерлерді қолдау туралы үнемі айтады. Кәсіпкерлердің басты мәселесі – жоғарыда айтқанымдай, қаржы тапшылығы. Бюрократиялық ережелерді азайтып, сенімді кәсіпкерлерге берілетін кепілсіз несиеге қол жеткізсе, жақсы болар еді. Әйтпегенде, жоғары пайызбен кепілсіз несие берілді немесе кепілге қойылған мүлікті банк алып қойған жағдайлар бізде өте көп.

– Жеке инвестициялар тарту үшін салық саясаты тұрақты болуы керектігі айтылды Жолдауда. Президент айтқан өзгерістің мәні неде?

– Салық саласындағы өзгерістер қоғам үшін маңызды. Цифрлық қадағалау, бақылау жүйеге жеңілдік әкелді. Үкімет кәсіпкерлер, қауымдастық өкілдерімен бірлесіп Салық кодексін талқылады. Біз де жергілікті деңгейде кәсіпкерлермен сөйлестік, пікір алмастық. Президент халық үніне құлақ асып, құжатты қабылдау процесін келесі жылға қалдырды. Оған дейін әлі де жан-жақты талдап, пысықтар тұстары бар. Салық қарым-қатынастары – мемлекетіміздің кіріс бюджетінің ең маңызды бөлігі. Сондықтан, асықпай, барлық пікірлерді тыңдап, бірыңғай шешімге келген дұрыс. Мемлекет пен кәсіпкерлердің пікірі бірауыздан шықса, ол заңды халық жақсы қабылдайды. Жеке табыс салығын азаматтардың кірісіне қарай дефференциациялау – көптен күткен өзгеріс. Ол пайдасын тигізеді деп ойлаймын. Салықтық шараларды цифрлық форматқа ауыстырғаннан кейін бұл жұмыс жақсы деңгейде басталды. Президент бұл істе жазалау тәсілінен бас тартуды ұсынды. «Мәжбүрлеу шараларын қолданбай-ақ, хабарлама жіберу арқылы өндірілетін салық берешегінің жоғарғы шегін көтеруге болады деп ойлаймын. Ал салық берешегі осы шектен асып кетсе, қарыз сомасы аясында ғана шектеу қойылуға тиіс», – деді Президент. Іске асса, үлкен көмек.

– Иә, әр Жолдауда айтылған тапсырмалардың іске асуын қадағалау қоғам үшін маңызды. Сөзбен емес, іспен көрсетіп, көзін жеткізу керек. Бұл тұрғыда халықтың жалпы Жолдауларға деген көзқарасы туралы не айтасыз?

– Заңгер болғандықтан, Жолдауда айтылған нормативтік-құқықтық актілерге қатысты өзгерістер, барлық бастамалар мен үшін қызықты. Ол әр азаматтың өміріне қатысты болғандықтан, сарапшы ретінде жауапты қараймын. Экономикалық, саяси, қаржылық сауаттылық жоғарылап кетті десек те, кейінгі екі-үш жылда халықтың Жолдауға деген қызығушылығы артқаны байқалады. Оны тұрғындар біздің болашағымыз үшін қажетті, маңызды құжат деп тани бастады. Президенттің әр Жолдауда айтқандары іске асқан сайын халықтың күдігі сейіледі, өзгерістерден үміт күтеді. Түрлі салада жүрген көзі ашық, көкірегі ояу азаматтардың барлығы Жолдауда айтылғандарға құлақ түреді. Сол арқылы мемлекеттегі жаңа тенденцияларды біліп, даму бағытымен қатар жүреді.

– Келер жылды Президент «Жұмысшы мамандықтары жылы» деп жариялады. Осы кезде техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін реформалау қажеттігін айтты. Кадр әлеуетін көтеру үшін Сіздің ойыңызша не істеу керек?

– Бүгінгі таңда мемлекетте, қоғамда кадр тапшылығы зор. Оны бәріміз біліп, байқап жүрміз. Мамандар жұмысқа құлықсыз, жастар еңбекақысы аз болғандықтан қызықпайды. Бұл жылы колледжге түсетін, орта білім алатын жастарды қолдау керек деп ойлаймын. Жас отбасылар болса, әлеуметтік көмек көрсетіп, түлектерге жұмыс тауып беріп. Сала мамандарды да назардан тыс қалдырмау қажет. Елімізде ашылатын шетелдік университеттердің филиалдарын елемеуге болмайды. Жастарға жағдай жасаумен қатар, түсіндіру қажет. «Мына сала болашақта сұраныста болады, мына сала еңбек нарығында қажет емес, я болмаса, мына жұмыста көп ақша табасың» деген сияқты айтылуы тиіс. Біздің қоғамда бір жылдары экономист пен заңгер көбейіп кетті. Қазір соның кері әсерін көріп отырмыз. Елдің дамуына кедергі келтіріп отыр. Жастар қара жұмыстан қашып, бастық болғысы келеді. Еңбек адамдарына қолдау көрсетіп, құрметпен қараса, жоғары еңбекақы болса, жастар келеді.

– Отбасының әлеуметтік мәселелері назардан тыс қалған емес. Отбасы институтын нығайтуға қатысты қабылданған шаралар қаншалықты нәтижелі? Бұл мақсатта тағы не істеуіміз қажет?

– Отбасыларды әлеуметтік қолдау жөнінде Президент барлық Жолдауында айтады. Қазір бюджеттің жартысынан көбі әлеуметтік салаға жұмсалатыны рас. Президент тапсырмасынан кейін балалы отбасыларды қолдау үшін сәби күтіміне өтемақы төлеу мерзімі бір жылдан бір жарым жылға дейін ұзарды. Зиянды еңбек жағдайында жұмыс істейтін азаматтарға арнайы төлемдер беріле бастады. «Ұлттық қор – балаларға» жобасы аясында елдегі барлық балаға Ұлттық қордың табысынан қаражат аударылып жатыр. зорлық-зомбылық құрбандарына көмек қолын созу, уақытқа тұрғынжаймен қамту, психологиялық, құқықтық көмек көрсету жолға қойылған. Осы салада жергілікті ақтару органдары, волонтерлер, полиция қызметкерлері және басқа да жанашыр жандар бас қосып, еңбек етуде. AMANAT партиясы азаматтардың қаржы сауатсыздығын жою бойынша жақсы бастаманы қолға алды. Шынында да, қарыз, несие алып, оны өтей алмай, шырмалып қалған, осының салдарынан отбасы ойрандалғандар көп. Бұл жағынан мемлекет те көмек берді, қарыздарын жауып берді. Жалпы, Президент қоғамдағы ең өзекті деген, халықтың көкейіндегі мәселелердің барлығын Жолдауына қосқан. Есірткі мәселесінің, қоғамның әлеуметтік кеселдері, әскердегі келеңсіздіктердің сөз болуы қоғам белсендісі ретінде, ана ретінде менің көңіліме жақты. Алдағы уақытта отбасының цифрлық картасы толық көлемде жүзеге асырылады, Президент тапсырған «Әлеуметтік әмиян» жобасы іске қосылады деп ойлаймын.

– Қазір қазақстандықтар үшін АЭС салу өзекті мәселеге айналып отыр. Бұған қатысты Сіздің ойыңызды білуге бола ма?

– Бүгінгі күні елдегі энергетика инфрақұрылымының тозғанын ескерсек, қуат тапшылығын жоятын жалғыз шешім. Алайда, қоғам өкілі ретінде қауіпсіздік мәселесі маңызды екенін айтқым келеді. Экологиялық, техникалық қауіпсіздік мәселесі, оны қай елдің салатыны, қай елдің тәжірибесіне сүйенетінімізді ел болып шешуіміз керек. Одан кейін онда жұмыс істейтін ұлттық кадрлар мәселесі маңызды. Мұны қазірден бағдарлауымыз керек. Себебі, бұл біздің тәуелсіздігіміз үшін стратегиялық мәселе.
Ел болашағын ойласақ, энергия қуаты тапшылығын жоюымыз керек. Қазір оны шекаралас елдерден алып отырғандықтан, қарым-қатынасымыз тәуелді болып қала береді. Сондықтан, өзімізде АЭС-тың болғаны жөн. Тек қауіпсіздігіне баса мән беріп, өз мамандарымыздың болғанын қамтамасыз етуіміз керек.

– Бюджет қаражатын тиімді пайдалану Сіздің ойыңызша қалай? Не нәрседен бас тартуымыз қажет?

– Бюджетке ұқыпты қарау – нақты шығындарды ажырату. Білім, медицина, жол салу, ТШК мәселелері халықтың өмірін жақсартуға байланысты шығынды орынды деп санаймын. Онымен байланысты емес шығындарды азайту керек сияқты. Осы шақтағы жағдайымызды шешсек, мұндай қағида дұрыс. Өзіміз де отбасылық бюджетті қарастырғанда керек емес шығындарды азайтып, дәл қазіргі таңда маңызды деген салаларға молырақ жұмсаймыз ғой. Бұл жерде мемлекетіміздің қазір жүзеге асырып жатқан стратегиялық үлкен мақсаттары бар екенін ұмытпау керек. Мәселен, елдің энергетика саласын дамыту, жол салу сынды міндеттер бар. Оған қаражат табу керек. Сондай-ақ, қарапайым адамның күнделікті сұраныстары өтелуі керек.

– Әңгімелескеніңізге рахмет!

Сұхбаттасқан Жансая ОМАРБЕК
«Ortalyq Qazaqstan»

Сообщение Берекелі болашақтың бағдары появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Зымырап бара жатқан өмір-ай десеңші. Жақсылық Серікбайұлының өмірден өткеніне де жылға жуықтады. Оның нұрлы жүзі, жымиысы, асықпай сөйлеуінің барлығы да бұл күнде сап-сары сағынышқа айналды. Жан жары Шара апай мен перзенттері, немерелері асыл жар, ардақты әке, ақылшы ата бола білген Жақсылық ағамызды сағынып, еске алады. Алайда, оның мағыналы да өнегелі ғұмыры, соңына қалдырған мол ғылыми мұрасы жанға шипа, көңілге медеу. Ендеше, сол жанкешті еңбекке толы ғалым өміріне көз жіберіп көрелік.
Хакім Абайдың «Болмасаң да ұқсап бақ, бір ғалымды көрсеңіз. Ондай болмақ қайда деп, айтпа ғылым сүйсеңіз» деген өлең жолдары Жақсылық Серікбайұлы туралы айтылғандай. Неге дейсіз ғой? 16 жастағы өрімдей жас жігіттің Қарағандыдағы кооперативтік институтына алғашқылардың бірі болып түсіп, оны 20 жасында үздік бітіріп шығуы бізді қатты таң қалдырды. Яғни, арғы жағында, жүрек түпкірінде ғылымға деген шексіз құштарлық жатыр деген сөз. Табиғатынан есепке жүйрік қырағы жас маман, кандидаттығын қорғаймын деп Мәскеуге барғанда ондағылардың төбе шашы тік тұрса керек. Міне, ғылымға деген махаббат. Осылайша, 1976 жылы 26 жасында кандидаттығын аман-есен қорғап келеді. Осы тұста болашағынан үлкен үміт күттіретін жас ғалымды бірден таныған аға буын өкілдері де аз болмапты. Солардың бірі һәм бірегейі – Қарағанды кооперативтік институтының сол кездегі ректоры, марқұм Павел Котляров.

«Алғашқы қарлығаш» деп отырғаным, Жақсылық – кооперативтік институттың бірінші түлегі, бірінші аспиранты, бірінші қорғап келген ғылым кандидаты. Бұған өте үлкен мән берген Павел Филиппович Жақсылықты қолдап, бітіріп келгеннен кейін оның төлемақысын, жалақысын, тағы премиясын, қызметке қойған уағында реттеп берді. Жақсылықты әскерге алып кетейін деп жатқанда: «Міне, біздің бірінші түлек, жалғыз ғылым кандидаты жаңадан келген. Мұны әскерге алып кетуге болмайды» деп облыстық әскери комиссариатпен мәселені шешіп, әскери билетін алып беріп, Жақсылықты сол қызметінде қалдырып, өсіп-өнуіне, жағдайына көмектескен адам. Котляровтың Жақсылыққа істеген жақсылығын сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Яғни, әкелік, басшылық, адамдық қамқорлық», – дейді Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жарылқасын Бикенов «Алғашқы қарлығаш» мақаласында.

Сөз басында балаға дұрыс ат қою туралы бекер айтқан жоқпыз. Өйткені, кейіпкерімізге Жақсылық деп атын қоярда, ата-анасы «Өмірі жақсылыққа толы болсын, Жан-жағын жақсы адамдар қоршап жүрсін!» деп жақсы ниет қылғаны сөзсіз. Міне, сол ниеттің қабыл болғанын, өмірдің Жақсылық ағамызды жақсы адамдармен жолықтырғанын жоғарыдағы мысалдан аңғарған боларсыз…

Тағдыр Жақсылық Серікбайұлына бірде жымиып, кейде сәл түнере қарап қойып жүргенімен, еліміз Тәуелсіздік алар тұста қабағын шынымен шыта түсті. Жақсылық Серікбайұлы ауыр дертке шалдығып, өмірден күдерін үзе бастады. Ал, осы қиын-қыстау кезеңде алдымен барын салып, жанын салып ағамызды емдеткен, жарық күндерден үміт үзбеген жан жары Шара анамыз еді. Сол баяғы пәк махаббатқа, лапылдап, жанып тұрған кездегі сертке адал бола білді. Қасынан бір елі кеткен жоқ, бірде-бір рет ағамызға қабақ шытпады. Жазған еңбектерін жарыққа шығаруға бар күшін салды. «Елдің алдында жарқырап жүретін әр азаматтың үйінде бір келіншегі болады» деген сөз қалай дәл тауып айтылған?!.

Жоғарыда әр әкенің баласына жақсы ана таңдауы туралы айттық. Міне, Жақсылық Серікбайұлын өмір дейтін дауылды теңіздегі батыл таңдауы тағы да қуантты. Өзіне адал жар, сенімді серік бола білген аяулы Шара анамыз балаларына да жақсы ана болды. Үнемі бар қиындыққа бірге қасқая қарсы тұрып, күресе білді. Үкідей үлбіреген қыздарын өсіріп жеткізді. Осы тұста Жақсылық ағамыздан қамқорлығын аямаған тағы бір асқар таудай тұлғаны атап өткен жөн.

«Жақаңның жалғыздықтың жайлауында қалып кетпей, жаңа сапаға көтерілуіне, көп қамқорлық көрсеткен, тағы бір адам – студенттік күндерден досы, қоғам қайраткері, профессор, доктор, ректор Ерқара Балқараұлы Аймағамбетов. Тағдыры тәлкекке түскен үзеңгі достың қаяулы көңілін осынша терең түсініп, осынша қолдап отыратын азаматтық қасиет бүгінгідей адамдық сапа ада болып бара жатқан заманда, әй, мыңның ішінен табылмас. Қазақтың «мыңнан – тұлпары» бұл жердің бодауына жүрмес. Сөйтіп, Ерекең мен Шара үйде отырған адамды түздің жауынгер тірлігіне қосты. Оның жауынгерлігі жас ұрпақты білімде шыңдап, біліктілікке баулуда танылды. Үйде отырып, студенттерге консультация беріп, ондаған ізденімпаздың курстық, дипломдық жұмыстарына жетекшілік етеді», – депті ақын Абзал Бөкен «Шідеріде ширығулы Қаракер» мақаласында.

Қайсар да жігерлі ғалымның өмір жолына қарап отырсақ, небары 23 жасында Львовтың сауда-экономикалық институтының аспирантурасын ойдағыдай бітіріп, кандидаттық диссертациясын жазып, 1974 жылы Қарағанды кооперативтік институтына оқытушы болып келеді. Ғалымның студенттік өмірі және ғылыми-ұстаздық қызметтері осы білім ордасымен тығыз байланыста болды. Осы қазіргі экономикалық университетте ұстаздық қызметтің барлық сатысынан өткен. Атап айтсақ, ассистент, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, сырттай оқу факультетінің деканы. 1999 жылы ғылыми еңбектерінің негізінде профессор атанды. Яғни, 50 жылдан астам уақытын білім-ғылымға, шәкірт тәрбиелеуге арнады. Шәкірттері бүгінде білікті маман атанып, еліне абыройлы қызмет етуде.

Жақсылық ағамыздың адал еңбегі кейіпкерімізді далада қалдырған жоқ. Елге қадірлі, туған-туыс пен дос-жаранға сыйлы етті. Үкімет те ұзақ жылдық еңбегін назардан тыс қалдырмады. Қазақстан Республикасы білім саласының үздігі, «Жыл адамы» сыйлықтарымен және көптеген мерекелік медальдармен марапатталған. 2016 жылы Қарағанды экономикалық университетінің құрылғанына 50 жыл толуына орай, ғылыми-педагогикалық және бірнеше буын шәкірт тәрбиелеудегі ұзақ жылғы ұстаздық еңбегі еленіп, Ахмет Байтұрсынов атындағы алтын медальға ие болды.

– Жақсылық өзінің қажырлы еңбегімен халқына, Отанына деген сүйіспеншілігін дәлелдеді. Тағдырдың дүлей сынақтары сағын сындыра алмады. Оның жүйрік қиялы мен ұшқыр зейінінен туып, елінің олжасына айналған кітаптарын бүгінде Қазақстанның тұтас білім саласы қолданады. Тіпті, шет елдерге де барып дәріс оқып жүрді. Қысқаша айтсақ, Жақсылық Серікбайұлы – қазақ бухгалтерлік есебі ғылымының классигі, – деп тебіренген еді экономика ғылымдарының докторы, профессор Әмір Сембеков бірегей ғалымның 70 жылдық мерейтойында.

Профессор Жақсылық Толпаков тағдырдың жазуымен 1990 жылы ауыр науқасқа шалдығып, 33 жыл бойы арбаға таңылса да, ғылымнан қол үзбеген. Бар күш-жігерін бойына жиып, білім-білігін сарқа жұмсап, қазақ бухгалтерлік есебі ғылымын тығырықтан алып шығып, тыңнан сүрлеу салумен қатар, жаңа даму бағытын қалыптастыруда ұшан-теңіз еңбек сіңірген тұлға. Бұл сөзімізге ғалымның қаламынан туып, Білім және ғылым министрлігінің қолдауымен жарық көрген, бүгінде республикадағы жетекші оқу орындары кеңінен қолданатын әрқайсы екі томнан тұратын «Бухгалтерский учет», «Бухгалтерлік есеп», «Финансовый учет-1» және «Учет и аудит» оқулық кітаптары дәлел. Тағдыр тақымға алса да, ғылымнан бас тартпай, 30-ға тарта ғылыми еңбек жазыпты. Оның ішінде, 10 шақты оқу-әдістемелік кітаптар мен кітапшалар бар. Жоғарыда аталған еңбектерге еліміздің көрнекті ғалым-экономистері, экономика ғылымдарының докторы, профессор, Ұлттық ғылым академиясының академигі Сағындық Сатыбалдин, экономика ғылымдарының докторлары, профессорлар Қаби Оқаев, Хакім Дюсембаев, Гульнар Каренова жоғары бағалап, оң пікір жазған. Осыдан-ақ, кейіпкеріміздің қай деңгейдегі ғалым екенін пайымдай беріңіз…

Бұдан бөлек, республикалық «Бюллетень бухгалтера» және «Библиотека бухгалтера и предпринимателя» сынды ірі журналдардың тұрақты авторы ретінде жүзден астам ғылыми мақала жариялаған.

Ата-анасы Жақсылық деп жақсы есім беріп, жақсылықтан ниет қылды. Ниетін Алла қабыл етті. Маңайын жақсы адамдар қоршап жүрді. Жақсы жар кездесті, перзенттері мен немерелерін де жақсы адам қылып өсірді. Өмір бойы жақсы қалпынан тайған жоқ. Маңайына жақсылықтың нұрын шашты. Шара анамызға жақсы жар болды. Қадірін біліп, ардақ тұтып өтті. Енді оны жақындары мен қалың елі «Жақсы адам еді» деп еске алады. Оның жазған әр еңбегін қолына алып оқыған сайын оның өзімен тілдескендей күй кешеді…

Осылайша, бар саналы ғұмырын ғылымға арнап, адал еңбегімен өмірдің бар сынын жеңген қазақтың бірегей де арда ұлы 2023 жылы 10 қыркүйекте 73 жастан сегіз ай асқанда фәни дүниеден бақилыққа аттанып кете барды. Соңында ұлағатты ұрпағы мен қазақ бухгалтерлік ғылымына сіңірген ұшан-теңіз еңбегі қалды. Өмірі жақсылыққа толы болған Жақсылық Серікбайұлы білім-ғылымның қадірін білетін қара ормандай жұрты барда өлмек емес. Осы жолдарды жазып отырғанда «Жақсы адамдар жасайды екен мәңгілік…» деген өлең жолы тіліме оралып, кетпей қойды…

Жәлел ШАЛҚАР,
«Ortalyq Qazaqstan»
№310

Сообщение Жақсы адамдар жасайды екен мәңгілік появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.