Бірінші курс студенті қабылдау кешін асыға күтетіні анық. Ол да бір студенттік өмірдің қызығы. Биылғысы орталық саябақта дүркіреп өтті. Білім ордасының ректоры Нұрлан Орынбасарұлы сөз алып, қатарға қосылған жас өрендерді құттықтады.

– Бүгін біз студенттер қатарына қабылдау рәсімін ерекше жағдайда атап өтудеміз. Өйткені, кеншілер қаласы атанған Қарағанды мен біздің университеттің тарихы бір-бірімен тығыз байланысты. Ұлтының асыл перзенті Евней Арыстанұлы іргетасын қалап кеткен білім шаңырағынан талай түлек түлеп ұшып, Қарағандының ғана емес, жалпы еліміздің дамуы жолында қызмет етіп жүр. Сіздер де үлкен белестерді бағындырасыздар деп сенемін. Қабілетті, білікті маман атанасыздар. Бірінші курс студенттеріне ақжол тілейміз! Республикамыздың түпкір-түпкірінен жиналған, қара шаңырағымызға білім алуға келген студенттердің биік белестерден көріне беруіне біз әрқашан тілектеспіз. Қамсыз болашаққа қамдану бүгіннен басталсын! – деді Нұрлан Орынбасарұлы.

Салтанатты кеште университет өмірі үшін маңызды шара атқарылды. Қалалық мәслихаттың төрағасы Алтынтөре Бөкенов, шаһар әкімінің орынбасары Ләззат Ақылжанова, «AMANAT» партия­сы жанындағы «Жастар Рухы» жастар қанатының Қарағанды облысы бойынша филиалының басшысы Ержан Хамитов Студенттік Парламент депутаттарына мандаттарын табыстады. Бұл депутаттар 4 қазан ХV шықырылымда сайланған.

– Құрметті студенттер, Сіздерді шын жүректен құттықтаймын! Бұл университеттен талай өрен қанат қағып, шыңға қанат қаққан. Болашақ – сіздердікі. Студенттік сапарларыңыз оң болсын! – деді Алтынтөре Бөкенов.

Студенттік Парламент депутаттары студенттердің тыныс-тіршілігінің маңыз­ды мәселелерін шешуде, университет басшылығымен өзара іс-қимыл аясында студенттердің мүдделерін қорғау мақсатында құрылған. Биыл Парламенттің құрылғанына 20 жыл толыпты.

Биыл университетке 3 мыңға жуық талапкер келіпті. Мектеп өмірінен енді келген ұл-қыздардың көңілін алдыңғы толқын өкілдері әнмен, бимен көтерді. Елге танылған эстрада жұлдыздары арнайы шақырылыпты.

Ерік НАРЫН,
Ortalyq.kz

Сообщение Саябақтағы сабақтастық салтанаты появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

«Жарқын» халық би ансамблі 1977 жылы аталған жоғары оқу орнының қабырғасында ірге қалап, бүгінгі таңда кеншілер шаһарына кеңінен танымал ұжымға айналған. Ансамбльдің негізін қалаушы және көркемдік жетекшісі – Қорлан Мұқатова болса, балетмейстерлері – Айман Тойболдина мен Айжан Оразбекова екен.

Би ұжымы облыстық конкурстарды айтпағанда, республикалық және халықаралық байқаулардың жеңімпазы атанып, Қазақстан, Ресей, Түркіменстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркия елдері мен Мәскеуде өткен Бүкіләлемдік жастар мен студенттер фестивалінің лауреаты ретінде алты құрлыққа атағы жайылды. «Шабыт» халықаралық шығармашыл жастар фестивалінде I орынды қанжығалап, Ш.Жиенқұлова атындағы II Республикалық қазақ би байқауының, аймақтық және Республикалық студенттер фестивалінің лауреаты атанды. Сөйте жүріп, Аустриядағы Қазақстанның Мәдениет күндері бағдарламасына да қатысқан болатын. 2002 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің ұсынысы бойынша, ансамбль Түркияда өткен Жерорта теңізі елдері студенттерінің VI халықаралық фестивалінде Қазақстанның студент жастары атынан өнер көрсетті. 2001, 2005, 2006 жылдары «Жас толқын» Қазақстанның студент жастары фестивалiнiң жүлдегері ретінде есімі елге танылды. 1998-2008 жылдары «Жастар – Қазақстан болашағы» атты аймақтық студенттер фестивалiнiң лауреаты атанып, 2010 жылы Ресейдің Орынбор қаласында өткен XXI Халықаралық студент жастары фестивалiнде жеңiс тұғырынан көрінді.

– Студенттеріміздің білім белесін бағындырып қана қоймай, өнер айдынында да өзіндік өрнегін қалдыра білгенін қашанда мақтан тұтамыз. Қолымыздан келгенше көмегімізді көрсетуге де дайынбыз. Міне, тереңге тамыр жайған беделді би ұжымына биыл 40 жыл толып отыр екен. Білім ордасындағы бірегей оқиғалардың бірі деуге әбден тұрарлық. Бұл – шетел сахналарының сәнін кіргізіп, елімізді әлем жұртшылығына танытуда талмай тер төгіп жүрген ұжымның көркемдік жетекшісі мен балетмейстерлерінің арқасы. Мың бұралып би билеп, көзіқарақты көрерменнің көңілінен шығып жүрген бұл ұжымға еңбектеріңіз жемісті болсын деуден өзге айтарымыз жоқ. Жастарымыздың жігерін жанып, өнерін өрістетіп жүрген ұжым бұдан биік белестерді бағындырарына толықтай сенімдімін, – деді аталған жоғары оқу орнының проректоры Абай Қалықов.

Ансамбльдің алғаш құрылғандағы мақсаты – жастар арасында қазақ би өнерін кеңінен насихаттау болса, бүгінгі таңда ұжым репертуары түрлі халықтардың биімен түрленіп келеді. Дегенмен, ұлттық нақыштағы қазақ би өнерінің басымдығы байқалады. Мәселен, «Кеңдала», «Тас аруақ», «Шашу», «Тұран аруы», «Ыңғайтөк», «Наурыз» билері. Мұнымен қоса, «Дойра», «Тәжік биі», «Араб биі», «Ирланд полькасы», «Аллилуйя» сынды билері тағы бар.

Кең сарайда кеңінен көсілген бишілер бір жарым сағаттың көлемінде көрерменге көз сүйсінер концерттік бағдарламасын ұсынды. Шын қуандық. Бір кездері өзіміз де осы білім ордасының шәкірті едік. Қанатымыз қатайып, ұштық та кеттік. Сондағы студенттік жылдардың сөнбес сәулесі – осы ансамбль. Қаламызда той-думаннан аспай жүрген ұжымдар онсыз да табылады. Ал, талабы тау қопарар студент жастардан құралған мұндай ұжым – аймағымызда саусақпен санарлық екенін ескерсек, қазақ биін кәсіби деңгейге көтеріп жүрген «Жарқын» халық би ансамблінің еңбегін айрықша құрметпен айтуымыз керек.

Рауан ҚАБИДОЛДИН

Сообщение Білім ордасындағы бірегей ансамбль появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.

Мектеп ұжымы қалалық ғылыми-тәжірибелік конференцияны «Әлімхан Ермеков – қазақтың тұңғыш профессор математигі» атады. Оған қоса математиктің кітабының түпнұсқасы қойылған жеке кабинетке ғалымның кітаптары қойылып, суреттері ілінді. Алдағы уақытта білім ошағынан математиктер оқытып шығаруды мақсат еткен мектеп директоры қатысушыларға жылы лебіз білдірді.

Жангелді БАЗЫЛ, №39 гимназия директоры:

– Ғылыми-тәжірибелік конференцияның мақсаты– ұрпаққа қазақтың тұңғыш профессор математигі Әлімхан Ермековті таныту. Оқу-тәрбие үрдісінде ғалым шығармашылығының құндылығын, тәрбиелік мәнін насихаттау және оқушылардың математика пәніне деген қызығушылығын арттыру болатын.

Жиынға қатысушы ғалымдар математик мұрасынан зерделеуде қол жеткен жаңалықтарымен бөлісті. «НұрАлаш» қоғамдық қорының директоры Иран Ермеков: «Алаш қайраткерлерінің өмірі мен еңбектерін насихаттау бағытындағы жұмыстар өз нәтижесін көрсетуде. Әлімхан мұрасына қатысты қор Астана қаласында, Ақтоғай ауданында бірнеше шаралар өткізді. Алаш қайраткеріне арнап Мағжан атындағы мектепте жиын өткізудің мәні ерекше», – деді. Қалалық мектептердің ұстаздары баяндама оқыды.

ҚарМУ-дың техника ғылымдарының кандидаты, профессор Төлеуғазы Смаилов Әлімханның әкесі «Әбеу халқына қадірлі, озық ойлы, орысша сауаты бар, өз дәуіріндегі зиялылардың бірі болды. Былқылдақта Құнанбай сұлтан сайланған кезде Ермек той жасаған. Тойда Абай мен Әбеу кездеседі. Әбеу уезд басшысы сайланғанда Абай Әбеуге қыран бүркіт сыйлайды. Абай мен Әбеудің достығы содан басталады. Әбеу інісі Смайылға беріпті» деген естелікпен бөлісті.

Е. Бөкетов атындағы ҚарМУ-дың тарих ғылымдарының кандидаты, доцент Қанат Өскембаев Әлімхан Ермековтің өмірі мен еңбегін төрт бағытта қарастыруды алға тартты. Ғалым баяндамасында алдымен, Ермековтің саяси қайраткерлігі қазақ елінің тәуелсіздігі жолында күресінен танылған деді.Тарихи қысқа мерзімде-ақ, қайраткердің қатысуымен қазақ жерінің тұтастығын сақтау, атап айтқанда: Батыс Қазақстан өңіріндегі Каспий жағалауларының, Семей, Ақмола облыстары мен Алтай өңіріне кірген қазақтар тығыз орналасқан Коростелов даласының Қазақстанға қайтарылуы жүргенін атады.

– Губревком, кейін Қазревком мүшесі, әрі коллегия төрағасы, жоспарлау басқармасы мен өнеркәсіп саласындағы қызметтерінде жүріп, Кеңес үкіметі мекемелерін жергілікті халықтардың өмір жағдайына бейімдеу арқылы жергілікті халықтың жағдайын орыс шаруаларының жағдайымен теңестіруге талпынды. Екіншіден, жергілікті халықтардың мемлекет өміріне белсене араласуына кең мүмкіндіктер, орыс шаруалары мен орыс-казактарының қолындағы көшпелі халықтардың ата қоныс мекендерін қайтару үшін үлкен жұмыс жасады, – деді Қ.Өскембаев.

Конференцияның екінші бөлімі оқу-ағарту ісіне арналды. Бұл ретте ғалымның жастардың білім алуына ұйтқы болуы, 1958 жылы қазіргі Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінің математика кафедрасының аға оқытушысы болып қызмет атқарып жүргенде зейнеткерлікке шыққаны айтылды. Сондықтан, Ермековтің оқытушылық қызметіне байланысты көп деректер осы ҚарМТУ мұрағатында «№2767 ОК-9 Әлімхан Ермеков жеке ісі» папкада және оның баласы ғалым-геолог, геология-минерология ғылымдарының докторы, марқұм Мағауия Әлімханұлының (1921-2006 жж.) жеке мұрағатындағы материалдарда сақталған екен.

Онда ғалымның Қарқаралы, Ұлытау, Балқаш, Баян өлкесінің жастарының білім алуына ұйтқы болуы, осы жылдары Кентте, Қызыларай өңірінде (бұрынғы Қоңырат, қазіргі Ақтоғай ауданының территориясы) бастауыш мектептер ашуға үлкен еңбек сіңіріп, жастарды өнер-білімге тартқаны жөнінде деректер қамтылған.

Ұстаздар жиынның үшінші бөлімінде ғалымның математика бойынша дайындаған оқулықтарын талқылады. Қ.Өскембаевтың айтуынша, Ермековтің ғылыми-ағартушылық қызметі ХХ ғасырдың 20 жылдарында басталды. Сол жылдары ол республикадағы орта және жоғары оқу орындарының ашылуына ұйтқы болып, математика курсынан қазақ тілінде тұңғыш ғылыми еңбектер жазды. Мысалы: 1935 жылы, оның әуел баста екі кітап болып жоспарланған «Ұлы математика курсы» кітабының 1-бөлімі «Қазақстан» баспасында жарық көрді. Редакторы Құдайберген Жұбанов. 10 мың дана. 180 бет және 80 сызбадан тұрады. 1936 жылы 26 беттік «Математика басылымдарындағы ғылыми терминдер», ал 1937 жылы «Детерминанттар теориясының негіздері» атты еңбектері математика тарихында өшпес мұра болды. Сол ұстаздардың игіліне жараған оқу құралының бірі – қазір М.Жұмабаев атындағы №39 гимназияда сақтаулы.

Сөйтіп, жиынға қатысушы жастар Ермеков мұрасымен толық танысты. Олар 18 жылдан астам өмірін Кеңес үкіметінің жазалау органдарының қудалауында өткізсе де адамгершілік қасиетінен, ұлтжандылық ұстанымынан танбаған Ермеков мұрасын сақтауға уәделесті.

Аяулым СОВЕТ

Сообщение Ермеков мұрасы – ел назарында появились сначала на «ORTALYQ QAZAQSTAN» газеті.